Τη νέα στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Αρκτική παρουσίασε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δίνοντας έμφαση στη γεωπολιτική ασφάλεια, την οικονομική ανθεκτικότητα, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη συνεργασία με τους συμμάχους της Ευρώπης.
«Η Αρκτική είναι ένα μέρος όπου συγκρούονται οι τεκτονικές πλάκες της γεωπολιτικής. Και δεν είναι τα σύνορα κάποιου άλλου. Είναι μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης», δήλωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία της περιοχής για το μέλλον της Ευρώπης.
Όπως ανέφερε, τρία κράτη-μέλη της ΕΕ είναι αρκτικές χώρες, ενώ περισσότεροι από μισό εκατομμύριο πολίτες της Ένωσης ζουν στην Αρκτική. Για την Ευρώπη, η περιοχή αποτελεί τη βόρεια γειτονιά της, με άμεση σύνδεση με την ασφάλεια και τις μελλοντικές προοπτικές της.
Η Ρωσία και η ασφάλεια στην Αρκτική
Η πρόεδρος της Κομισιόν επισήμανε ότι η Ρωσία ανασυγκροτεί τη στρατιωτική της παρουσία στην Αρκτική και εφαρμόζει, όπως είπε, υβριδικές στρατηγικές απέναντι στις γειτονικές της χώρες.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η κυριαρχία, η εδαφική ακεραιότητα και οι κανόνες που διασφάλιζαν τη σταθερότητα στην περιοχή δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένα.
«Πρέπει να δράσουμε και να αλλάξουμε τη στρατηγική μας στάση», τόνισε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προσθέτοντας ότι η Ευρώπη οφείλει να υπερασπιστεί αυτές τις αξίες μαζί με εταίρους που συμμερίζονται τις ίδιες αρχές.
Οικονομικές ευκαιρίες και κρίσιμες πρώτες ύλες
Η νέα στρατηγική δεν περιορίζεται στην ασφάλεια. Σύμφωνα με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η αυξανόμενη προσβασιμότητα της Αρκτικής ενισχύει τη σημασία της για την οικονομική ασφάλεια της Ευρώπης.
Στα ζητήματα που αναδεικνύονται περιλαμβάνονται οι κρίσιμες πρώτες ύλες, οι οποίες είναι απαραίτητες για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, οι νέες θαλάσσιες διαδρομές που μπορούν να επηρεάσουν το παγκόσμιο εμπόριο, καθώς και οι υποδομές συνδεσιμότητας που θα διαμορφώσουν το μέλλον της περιοχής.
Η επιδίωξη της ΕΕ, όπως την περιέγραψε η φον ντερ Λάιεν, είναι οι ευκαιρίες αυτές να μετατραπούν σε ευημερία για τις τοπικές κοινωνίες, ενισχύοντας ταυτόχρονα την οικονομική ανθεκτικότητα της Ευρώπης.
Κλιματική αλλαγή: Η Αρκτική θερμαίνεται σχεδόν τέσσερις φορές ταχύτερα
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η πρόεδρος της Κομισιόν στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, επισημαίνοντας ότι η Αρκτική θερμαίνεται σχεδόν τέσσερις φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Όπως εξήγησε, η περιοχή λειτουργεί ως ρυθμιστής του παγκόσμιου κλίματος, επηρεάζοντας τα καιρικά μοτίβα, τη βιοποικιλότητα και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Η θέρμανση της Αρκτικής συνδέεται, σύμφωνα με την ίδια, με εντονότερα και πιο επίμονα καιρικά φαινόμενα στην Ευρώπη, ενώ επηρεάζει τα οικοσυστήματα, τη γεωργία και τους υδάτινους πόρους.
Η στρατηγική της ΕΕ διατηρεί, επομένως, ισχυρή έμφαση στην προστασία του αρκτικού περιβάλλοντος και στην προώθηση της καθαρής μετάβασης.
Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε επίσης ότι η Αρκτική ανήκει στους ανθρώπους που ζουν εκεί, στις οικογένειες, στις κοινότητες, στους αυτόχθονες πληθυσμούς και στους νέους που επιθυμούν να οικοδομήσουν το μέλλον τους στην περιοχή.
Συνεργασία με τον Καναδά και τους συμμάχους
Η νέα στρατηγική προβλέπει ακόμη στενότερη συνεργασία με βασικούς συμμάχους στην Αρκτική, όπως ο Καναδάς, και με άλλους εταίρους που συμμερίζονται τις ίδιες αξίες.
Στόχος, σύμφωνα με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι μια Αρκτική ειρηνική, σταθερή και ανθεκτική, με ευημερία και οικονομική ασφάλεια για τους κατοίκους της.
Το μήνυμα της φον ντερ Λάιεν είναι ότι η Αρκτική δεν αποτελεί πλέον μια απομακρυσμένη περιοχή περιορισμένου ενδιαφέροντος για την Ευρώπη. Η ασφάλεια, οι φυσικοί πόροι, οι θαλάσσιες μεταφορές και η κλιματική αλλαγή καθιστούν την περιοχή κρίσιμο πεδίο για τη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής στρατηγικής τα επόμενα χρόνια.