Τα περισσότερα ψάρια μπορούν να υπολογιστούν σχετικά εύκολα ως προς την ηλικία τους, όπως τα δέντρα, με τους δακτυλίους ανάπτυξης σε οστά ή λέπια. Οι καρχαρίες όμως έχουν σκελετό από χόνδρο, και στον καρχαρία της Γροιλανδίας (Somniosus microcephalus) το ασβεστοποιημένο υλικό που θα βοηθούσε είναι ελάχιστο. Έτσι μια ομάδα ερευνητών, με πρώτο συγγραφέα τον Νίλσεν, έψαξε αλλού: στο μάτι.
Ο φακός που δεν ανανεώνεται
Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε το 2016 στο περιοδικό Science, οι ερευνητές εξέτασαν τον πυρήνα του φακού του ματιού σε 28 θηλυκά άτομα με μήκος από 81 έως 502 εκατοστά. Ο πυρήνας αυτός σχηματίζεται νωρίς στη ζωή και δεν ανανεώνεται, οπότε φέρει «φωτογραφία» του άνθρακα της εποχής που σχηματίστηκε. Με ραδιοχρονολόγηση άνθρακα-14 μπορεί να υπολογιστεί πότε έγινε αυτό.
Υπήρχε και ένας δείκτης αναφοράς: η «κορυφή βόμβας», δηλαδή η αύξηση του άνθρακα-14 στην ατμόσφαιρα μετά τις πυρηνικές δοκιμές των αρχών της δεκαετίας του 1960. Μόνο τα μικρότερα ζώα, μέχρι 220 εκατοστά, την έφεραν. Οι υπόλοιποι καρχαρίες ήταν γεννημένοι πριν από αυτήν.
Τι βρήκαν
Σύμφωνα με την περίληψη της μελέτης:
- Η διάρκεια ζωής είναι τουλάχιστον 272 χρόνια.
- Ο μεγαλύτερος καρχαρίας, μήκους 502 εκατοστών, εκτιμήθηκε στα 392 χρόνια, με περιθώριο σφάλματος ±120 χρόνια.
- Η ηλικία σεξουαλικής ωρίμανσης είναι τουλάχιστον 156 ± 22 χρόνια.
Τα περιθώρια είναι μεγάλα και η μελέτη δεν ισχυρίζεται ότι ξέρει την ακριβή ηλικία κάθε ζώου. Γι’ αυτό δεν ισχύει ότι ο καρχαρίας «ζει 400 χρόνια». Ισχύει ότι ζει τουλάχιστον 272 χρόνια, και ότι το μεγαλύτερο άτομο μπορεί να ήταν αρκετά μεγαλύτερο.
Μακροβιότερο σπονδυλωτό
Σύμφωνα με τους συγγραφείς, όπως τους παραθέτει το Sci.News, ο καρχαρίας ξεπερνά τη φάλαινα bowhead, της οποίας η εκτιμώμενη μακροζωία είναι 211 χρόνια, και μόνο ένα μαλάκιο, το όστρακο Arctica islandica, ζει περισσότερο, με 507 χρόνια. Η ίδια η μελέτη καταλήγει ότι ο καρχαρίας της Γροιλανδίας είναι το μακροβιότερο σπονδυλωτό που γνωρίζουμε, και θέτει ζητήματα προστασίας.
Γιατί μετράει
Ένα ζώο που ωριμάζει στα 150 χρόνια δεν μπορεί να ανακάμψει γρήγορα από την υπεραλιεία. Αυτό είναι ο λόγος που οι συγγραφείς μιλούν για ζητήματα διατήρησης. Η έρευνα δείχνει επίσης πόσο λίγα ξέρουμε για έναν καρχαρία που ζει σε κρύα, βαθιά νερά του Βόρειου Ατλαντικού και της Αρκτικής.
Το άρθρο δεν διευκρινίζει με ποιον τρόπο συλλέχθηκαν οι καρχαρίες. Το Sci.News αναφέρει ότι ήταν τυχαία αλιεύματα. Για περισσότερες λεπτομέρειες χρειάζεται το πλήρες κείμενο της μελέτης.
