Η πρώτη κάμερα που έδειξε ζωντανά μια εικόνα στο διαδίκτυο δεν κοιτούσε ούτε τοπίο ούτε κάποιο μνημείο. Κοιτούσε μια καφετιέρα φίλτρου, σε έναν διάδρομο του Υπολογιστικού Εργαστηρίου του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ. Η ιστορία είναι τεκμηριωμένη από όσους την έζησαν και δείχνει πώς μια πρακτική ενόχληση γίνεται ιστορικό ορόσημο.
Το πρόβλημα με την άδεια κανάτα
Σύμφωνα με τον Κουέντιν Στάφορντ-Φρέιζερ, έναν από τους δημιουργούς, περίπου δεκαπέντε άνθρωποι δούλευαν σε έρευνα για δίκτυα ATM στη λεγόμενη Trojan Room. Η καφετιέρα του ορόφου βρισκόταν στον διάδρομο έξω από το δωμάτιο και, όπως γράφει, όταν έβραζε φρέσκος καφές συχνά δεν κρατούσε πολύ. Τα μέλη της «λέσχης καφέ» από άλλους ορόφους του κτιρίου έπρεπε να ανέβουν αρκετές σκάλες και συχνά έβρισκαν άδεια κανάτα, αν είχαν προλάβει οι νυχτερινοί του δωματίου.
Μια λύση σε μία ή δύο μέρες
Στα τέλη του 1991 ο Στάφορντ-Φρέιζερ και ο Πολ Γιαρτζέτσκι έστησαν τη λύση. Ένας από τους υπολογιστές του δωματίου είχε κάρτα σύλληψης εικόνας (frame grabber). Η κάμερα στερεώθηκε σε βάση εργαστηρίου και στράφηκε προς την καφετιέρα, ενώ τα καλώδια πέρασαν κάτω από το πάτωμα. Ο Γιαρτζέτσκι έγραψε το πρόγραμμα-διακομιστή, που έπαιρνε εικόνες κάθε λίγα δευτερόλεπτα, και ο Στάφορντ-Φρέιζερ το πρόγραμμα-πελάτη. Το δεύτερο έδειχνε στην οθόνη του χρήστη μια μικρή εικόνα της καφετιέρας. Ο ίδιος λέει ότι η κατασκευή χρειάστηκε περίπου μία μέρα. Η εικόνα ανανεωνόταν περίπου τρεις φορές το λεπτό και ήταν ασπρόμαυρη, κάτι που, όπως σημειώνει με χιούμορ, δεν πείραζε, γιατί ήταν και ο καφές.
Σε αυτό το στάδιο το σύστημα ήταν εσωτερικό και λειτουργούσε μέσα στο τοπικό δίκτυο του εργαστηρίου. Δεν ήταν ακόμη ιστοσελίδα.
Η είσοδος στον Ιστό
Το 1993, σύμφωνα με το χρονολόγιο που τηρεί το εργαστήριο, ο Ντάνιελ Γκόρντον τροποποίησε το σύστημα ώστε να απαντά σε αιτήματα του Ιστού και, μαζί με τον Μάρτιν Τζόνσον, το συνέδεσε με τον παγκόσμιο ιστό. Το σύστημα αναβαθμίστηκε με νέο frame grabber, καθώς ο παλιός είχε χαλάσει. Η σελίδα του εργαστηρίου περιγράφει τη νέα διάταξη: μια κάρτα σύλληψης σε υπολογιστή Acorn Archimedes αποθήκευε ένα καρέ κάθε δευτερόλεπτο και το κωδικοποιούσε σε JPEG. Από εκεί και πέρα, ο καθένας με σύνδεση στο διαδίκτυο μπορούσε να δει αν υπήρχε καφές στο Κέιμπριτζ.
Το πρώτο δημοσίευμα για το σύστημα, σύμφωνα με τον Στάφορντ-Φρέιζερ, έγραψε ο Μπομπ Μέτκαλφ σε άρθρο του στο Communications Week, στις 27 Ιανουαρίου 1992. Το χρονολόγιο του εργαστηρίου δίνει Φεβρουάριο 1992, οπότε η ακριβής ημερομηνία παραμένει ασαφής.
Τίτλος με ερωτηματικό
Η φράση «πρώτη webcam του κόσμου» χρειάζεται διευκρίνιση. Το χρονολόγιο του Πανεπιστημίου τη χρησιμοποιεί για τον Νοέμβριο του 1993, όταν το σύστημα μπήκε στον Ιστό. Η εσωτερική εκδοχή του 1991 προηγείται, αλλά δεν ήταν διαθέσιμη στο ευρύ κοινό. Έτσι ο τίτλος ισχύει για τη μορφή του 1993 και ανάλογα με το πώς ορίζει κανείς τη «webcam».
Το τέλος
Η κάμερα έκλεισε οριστικά στις 10:54 στις 22 Αυγούστου 2001, όταν το εργαστήριο μετακόμισε σε νέο κτίριο. Τον Αύγουστο του 2001 η καφετιέρα που είχε υπηρετήσει περισσότερο πουλήθηκε σε δημοπρασία στο eBay για να συγκεντρωθούν χρήματα για εγκαταστάσεις καφέ στο νέο εργαστήριο. Την αγόρασε το Spiegel Online για 3.350 λίρες.
Το αρχείο του Κέιμπριτζ δεν αναφέρει μάρκα ή μοντέλο της καφετιέρας, γι’ αυτό δεν τη γράφουμε. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι μια κάμερα, ένας υπολογιστής και κάποιοι ερευνητές που βαρέθηκαν τις άδειες κανάτες δημιούργησαν ένα πρότυπο που σήμερα θεωρείται αυτονόητο: να βλέπεις ζωντανά, από οποιοδήποτε σημείο του κόσμου, ό,τι δείχνει ένας φακός.
