Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) διερευνά την υπόθεση θανάτου εργαζομένου του Αντιπανωλικού Ερευνητικού Ινστιτούτου του Ιρκούτσκ, στη Σιβηρία και την Άπω Ανατολή της Ρωσίας, ο οποίος κατέληξε στις 2 Οκτωβρίου 2026 έπειτα από νοσηλεία για σοβαρή πνευμονία. Η αιτία του θανάτου παραμένει αδιευκρίνιστη, καθώς δεν έχει επιβεβαιωθεί η διάγνωση.
Σύμφωνα με την ενημέρωση του ΠΟΥ στις 10 Οκτωβρίου, αρχικές αναφορές στα μέσα ενημέρωσης είχαν κάνει λόγο για πιθανή πνευμονική πανώλη, λόγω της επαγγελματικής έκθεσης του εργαζομένου σε εργαστηριακό περιβάλλον όπου γίνεται χειρισμός επικίνδυνων παθογόνων.
Ωστόσο, οι ρωσικές αρχές ενημέρωσαν τον Οργανισμό ότι δεν έχει καταγραφεί πρόσφατα κρούσμα πανώλης στην περιφέρεια του Ιρκούτσκ και ότι οι εξετάσεις δεν εντόπισαν πανώλη ή άλλα από τα παθογόνα υψηλού κινδύνου που ελέγχθηκαν.
Τι ανακοίνωσαν οι ρωσικές αρχές
Σύμφωνα με τα στοιχεία που διαβιβάστηκαν στον ΠΟΥ, ο εργαζόμενος εμφάνισε αρχικά συμπτώματα συμβατά με οξεία ιογενή λοίμωξη του αναπνευστικού. Νοσηλεύτηκε στις 29 Σεπτεμβρίου και πέθανε στις 2 Οκτωβρίου.
Οι ρωσικές αρχές ανέφεραν ότι πραγματοποιήθηκαν επιδημιολογική έρευνα και εργαστηριακοί έλεγχοι, ενώ τέθηκαν σε εφαρμογή προληπτικά μέτρα και διαδικασίες παρακολούθησης των επαφών του.
Όπως ενημέρωσαν τον ΠΟΥ, δεν διαπιστώθηκαν περιστατικά παραβίασης των κανόνων εργαστηριακής ασφάλειας ή βιοπροστασίας στο ινστιτούτο. Το ίδιο συμπέρασμα, σύμφωνα με τις αρχές, προέκυψε από δύο ανεξάρτητες έρευνες.
Παράλληλα, οι αρχικές αναφορές περί δεύτερου περιστατικού σοβαρής πνευμονίας δεν επιβεβαιώθηκαν ως συνδεόμενα κρούσματα της ίδιας νόσου.
Περισσότερες από 5.500 εργαστηριακές εξετάσεις
Στο πλαίσιο των μέτρων που εφαρμόστηκαν, πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 5.500 εργαστηριακές εξετάσεις, χωρίς να εντοπιστούν παθογόνοι μικροοργανισμοί υψηλού κινδύνου ή ιδιαίτερα επικίνδυνοι μικροοργανισμοί.
Οι έλεγχοι περιλάμβαναν ευρύ φάσμα παθογόνων, όπως τον ιό της γρίπης, τον SARS-CoV-2, άλλες αναπνευστικές λοιμώξεις, καθώς και βακτηριακές λοιμώξεις, μεταξύ των οποίων η πανώλη και οι στρεπτόκοκκοι.
Σύμφωνα με τις ρωσικές αρχές, μεταξύ των επαφών εντοπίστηκαν δύο περιστατικά COVID-19, τρία περιστατικά ρινοϊού, ένα περιστατικό Haemophilus spp. και άλλες ευκαιριακές λοιμώξεις. Δεν αναφέρθηκαν, ωστόσο, ευρήματα των παθογόνων υψηλού κινδύνου που αποτέλεσαν αντικείμενο της διερεύνησης.
Οι επαφές του εργαζομένου τέθηκαν υπό ιατρική παρακολούθηση σε υγειονομικές δομές ή στο σπίτι. Η παρακολούθηση διήρκεσε επτά ημέρες και, σύμφωνα με την ενημέρωση των αρχών, ολοκληρώθηκε χωρίς να εμφανιστούν συμπτώματα που να συνδέονται με το υπό διερεύνηση περιστατικό.
Μέτρα καραντίνας εφαρμόστηκαν στο νοσοκομείο όπου νοσηλεύτηκε ο εργαζόμενος. Οι αρχές διευκρίνισαν ότι δεν επιβλήθηκε καραντίνα σε άλλες υγειονομικές δομές.
Τι επισημαίνει ο ΠΟΥ για τον κίνδυνο μετάδοσης
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι, με βάση τις πληροφορίες που έλαβε από τις ρωσικές αρχές, δεν έχει εντοπίσει ενδείξεις συνεχιζόμενης μετάδοσης που να συνδέεται με το περιστατικό.
Ωστόσο, επισημαίνει ότι εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα, καθώς δεν έχει προσδιοριστεί ο αιτιολογικός παράγοντας που προκάλεσε τον θάνατο.
Ο Οργανισμός διευκρινίζει ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν λοίμωξη από πανώλη ή από άλλα εξετασθέντα παθογόνα υψηλού κινδύνου, αλλά δεν έχει λάβει πληροφορίες που να προσδιορίζουν με βεβαιότητα την αιτία της θανατηφόρας πνευμονίας.
Επιπλέον, σημειώνει ότι, ελλείψει επιβεβαιωμένης διάγνωσης, δεν μπορεί να αξιολογήσει ανεξάρτητα αν η διάρκεια της παρακολούθησης των επαφών ήταν επαρκής για τον αποκλεισμό όλων των πιθανών αιτιών της νόσου.
Η επαγγελματική δραστηριότητα του εργαζομένου αποτελεί επίσης παράγοντα που λαμβάνεται υπόψη, καθώς το ινστιτούτο χειρίζεται παθογόνα υψηλού κινδύνου. Για τον λόγο αυτό, ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι η πιθανότητα εργαστηριακής έκθεσης δεν μπορεί να αποκλειστεί πλήρως στο παρόν στάδιο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει επιβεβαιωθεί σχετικό περιστατικό.
Οι συστάσεις του ΠΟΥ
Ο Οργανισμός συνιστά τη συνέχιση της διερεύνησης, με περαιτέρω εργαστηριακές εξετάσεις και, όπου χρειάζεται, επιβεβαιωτικούς ελέγχους από εξειδικευμένα εργαστήρια, ώστε να προσδιοριστεί η αιτία του θανάτου.
Παράλληλα, καλεί τις χώρες να ενισχύουν, ανάλογα με την εποχικότητα και την επιδημιολογική εικόνα, την επιτήρηση των αναπνευστικών λοιμώξεων και τις δυνατότητες εργαστηριακού ελέγχου. Υπενθυμίζει επίσης τη σημασία του εμβολιασμού κατά της εποχικής γρίπης, της COVID-19 και άλλων λοιμώξεων για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα εμβόλια.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην τήρηση των κανόνων βιοασφάλειας, βιοπροστασίας και πρόληψης λοιμώξεων σε εργαστήρια που χειρίζονται επικίνδυνους βιολογικούς παράγοντες. Ο ΠΟΥ διευκρινίζει ότι η σχετική σύσταση είναι προληπτική και δεν αποτελεί επιβεβαίωση εργαστηριακής μόλυνσης.
Με βάση τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα στοιχεία, ο ΠΟΥ δεν συνιστά περιορισμούς στα ταξίδια ή στο εμπόριο λόγω του συγκεκριμένου περιστατικού. Ο Οργανισμός αναφέρει ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί την κατάσταση και να επικαιροποιεί τις συστάσεις του, εφόσον προκύψουν νέα δεδομένα.