«Οι Ουκρανοί “φυλάττουν σήμερα Θερμοπύλες”. Κερδίζουν επάξια τον σεβασμό μας. Οφείλουμε να παραμείνουμε στο πλευρό τους», δήλωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μετά τη συνάντησή του με τον πρόεδρο της Λιθουανίας Gitanas Nausėda στο Μέγαρο Μαξίμου, αναφερόμενος στον πόλεμο στην Ουκρανία και στη συνεχιζόμενη ευρωπαϊκή στήριξη προς το Κίεβο.
Ο πρωθυπουργός εξέφρασε την «απόλυτη αλληλεγγύη της Ελλάδος προς τη Λιθουανία», σημειώνοντας ότι η χώρα έχει ήδη δεχθεί, όπως είπε, διαδοχικές υβριδικές επιθέσεις. Αναφέρθηκε επίσης στη ρωσική απειλή και στην κατάρριψη drone που είχε παραβιάσει τον λιθουανικό εναέριο χώρο.
«Οι μη εξουσιοδοτημένες διελεύσεις, οι κυβερνοεπιθέσεις, οι δολιοφθορές, απ’ όπου κι αν προέρχονται, αφορούν πια ολόκληρη την Ευρώπη και απαιτούν μία συντονισμένη απάντηση», ανέφερε.
«Η προάσπιση της κυριαρχίας είναι μία υπόθεση κοινή»
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι τα ανατολικά και νοτιοανατολικά σύνορα της Ευρώπης, από τη Βαλτική έως τη Μεσόγειο, βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Όπως τόνισε, «η προάσπιση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των μελών της ευρωπαϊκής οικογένειας και της Ατλαντικής Συμμαχίας, ιδίως αυτών της πρώτης γραμμής, όπως η Λιθουανία, όπως η Ελλάδα, είναι μία υπόθεση κοινή».
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη συνεργασία Ελλάδας και Λιθουανίας ενόψει των διαδοχικών προεδριών τους στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2027.
Η Λιθουανία θα αναλάβει την προεδρία το πρώτο εξάμηνο του 2027 και στη συνέχεια, τον Ιούλιο, θα τη διαδεχθεί η Ελλάδα. Ο πρωθυπουργός έκανε λόγο για κοινό πρόγραμμα της λεγόμενης «Τριάδας των Προεδριών», μαζί με την Ιρλανδία.
Άμυνα και αντιμετώπιση των drones
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην ευρωπαϊκή άμυνα, υποστηρίζοντας ότι «η άμυνα πρέπει να αντιμετωπιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως ένα ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό».
Στο πλαίσιο αυτό, τάχθηκε υπέρ της απόκτησης ουσιαστικού περιεχομένου από τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42 παρ. 7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη στενότερης συνεργασίας Ελλάδας και Λιθουανίας στην αντιαεροπορική άμυνα και στην αντιμετώπιση των drones, κάνοντας αναφορά στην ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα».
«Αυτό μας δίνει μια κοινή ευκαιρία: να μην είμαστε απλά αγοραστές, αλλά συμπαραγωγοί στο ευρωπαϊκό αμυντικό οικοσύστημα», σημείωσε.
Για τη συμμετοχή τρίτων χωρών σε ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι αυτή δεν μπορεί να γίνεται χωρίς προϋποθέσεις.
«Για να ενταχθεί, επομένως, κάποιος στο SAFE ή σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες πρέπει, πρώτα και πάνω απ’ όλα, να σέβεται τα συμφέροντα ασφάλειας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς αστερίσκους», ανέφερε.
Μεταναστευτικό και προστασία των συνόρων
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στη χρηματοδότηση της φύλαξης των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, υπογραμμίζοντας ότι Ελλάδα και Λιθουανία έχουν αντιμετωπίσει φαινόμενα εργαλειοποίησης μεταναστευτικών ροών.
Θύμισε την κατάσταση στον Έβρο τον Μάρτιο του 2020 και τη στήριξη της Ελλάδας προς τη Λιθουανία όταν αντιμετώπισε αντίστοιχη πίεση.
Παράλληλα, εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην ελληνική πρόταση για τη δημιουργία ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση της εργαλειοποίησης μεταναστευτικών ροών και της μεταναστευτικής πίεσης.
«Δεν μπορούμε να ζητάμε από την Ευρώπη να κάνει περισσότερα…»
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε και το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι οι αυξημένες ευρωπαϊκές ανάγκες σε άμυνα, ανταγωνιστικότητα, καινοτομία και προστασία των συνόρων πρέπει να συνοδεύονται από αντίστοιχους πόρους.
«Δεν μπορούμε να ζητάμε από την Ευρώπη να κάνει περισσότερα στην άμυνα, στην ανταγωνιστικότητα, σε τομείς όπως η καινοτομία, η προστασία των συνόρων, το μεταναστευτικό, χωρίς να έχουμε και κάποιους περισσότερους πόρους», δήλωσε.
Για την ενεργειακή κρίση, ανέφερε ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη λάβει μέτρα που ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ για τη στήριξη της κοινωνίας και της οικονομίας.
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ μιας «λελογισμένης δημοσιονομικής ευελιξίας», ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να εφαρμόζουν στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Ενέργεια και συνεργασία Ελλάδας – Λιθουανίας
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις δυνατότητες ενίσχυσης των διμερών σχέσεων Ελλάδας και Λιθουανίας, ιδιαίτερα στους τομείς των φαρμακευτικών προϊόντων, των logistics, της καινοτομίας και της υψηλής τεχνολογίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ενέργεια, σημειώνοντας ότι η Κλαϊπέντα και η Αλεξανδρούπολη αποτελούν, όπως είπε, «πύλες ενεργειακής ασφάλειας» όχι μόνο για τις δύο χώρες αλλά και συνολικά για την Ευρώπη.
«Οι Ουκρανοί “φυλάττουν σήμερα Θερμοπύλες”»
Κλείνοντας την αναφορά του στην Ουκρανία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η Ελλάδα στηρίζει μια «δίκαιη και διαρκή ειρήνη», η οποία θα σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας και θα συνοδεύεται από αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η πίεση προς τη Ρωσία, μεταξύ άλλων μέσω των ευρωπαϊκών κυρώσεων, πρέπει να συνεχιστεί.
«Οι Ουκρανοί “φυλάττουν σήμερα Θερμοπύλες”. Κερδίζουν επάξια τον σεβασμό μας. Οφείλουμε να παραμείνουμε στο πλευρό τους», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ορμούζ και ενεργειακό κόστος
Για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο, ο πρωθυπουργός ζήτησε άμεση αποκλιμάκωση της κρίσης, επισημαίνοντας τις επιπτώσεις στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στο κόστος ενέργειας.
«Η ένταση στο Ορμούζ κάνει, δυστυχώς, πιο δύσκολο τον φετινό χειμώνα», ανέφερε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ευρωπαϊκής αντίδρασης και δημοσιονομικής ευελιξίας για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε, τέλος, ότι η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας θα αποτελέσει προτεραιότητα της ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, ενώ η Ελλάδα θα αναδείξει το ζήτημα και κατά τη διάρκεια της προεδρίας της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Οκτώβριο.
