Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε από πολιτική συγκέντρωση στη Μόμπιλ της Αλαμπάμα ότι οι ΗΠΑ θα γεμίσουν «πολύ σύντομα» τα στρατηγικά τους αποθέματα πετρελαίου «για το τίποτα», χωρίς να εξηγήσει πώς θα γίνει αυτό.
Η δήλωση έγινε ενώ ο Τραμπ μιλούσε για τη Βενεζουέλα και τους πετρελαϊκούς της πόρους. Σύμφωνα με την αναφορά που μετέδωσαν τα διεθνή μέσα, είπε ότι οι ΗΠΑ θα γεμίσουν σύντομα τα αποθέματά τους, «για το τίποτα». Δεν δόθηκαν περαιτέρω στοιχεία για το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή για το πώς ακριβώς θα συνδεθεί η αναπλήρωση του αποθέματος με το βενεζουελάνικο πετρέλαιο.
Η συμφωνία με τη Βενεζουέλα
Η δήλωση συνδέεται με τη συμφωνία που ανακοίνωσε η Ουάσινγκτον στα τέλη Αυγούστου. Ο Τραμπ έκανε λόγο για «πλειοψηφικό αμερικανικό έλεγχο» σε πάνω από 65 δισεκατομμύρια βαρέλια βενεζουελάνικου πετρελαίου. Το ποσό αντιστοιχεί περίπου στο 21% των αποδεδειγμένων αποθεμάτων της χώρας, σύμφωνα με τα στοιχεία της OPEC.
Η προσωρινή πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροδρίγκες, χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική». Δήλωσε ότι το ενεργειακό πλαίσιο θα διαρκέσει 25 χρόνια και ότι η χώρα θα διατηρήσει την κυριότητα και την κυριαρχία επί των πόρων της. Το σχέδιο προβλέπει την ανάπτυξη 17 στρατηγικών κοιτασμάτων, με αρχικό στόχο παραγωγής 1,5 εκατομμυρίου βαρελιών την ημέρα. Παράλληλα, το πλαίσιο που ανακοίνωσε ο Λευκός Οίκος προβλέπει 100ετείς παραχωρήσεις για τα 17 πεδία σε αμερικανική εταιρεία.
Στις 30 Αυγούστου ο Τραμπ είχε γράψει στο Truth Social ότι ένα από τα πράγματα που θα κάνει με το πετρέλαιο της Βενεζουέλας είναι να γεμίσει τα στρατηγικά αποθέματα. Τη διαδικασία την περιέγραψε ως «δώρο» της Βενεζουέλας προς τον αμερικανικό λαό και κατηγόρησε τον προκάτοχό του, Τζο Μπάιντεν, ότι τα είχε σχεδόν αδειάσει.
Σε τι κατάσταση βρίσκονται τα αποθέματα
Τα αποθέματα του Στρατηγικού Αποθέματος Πετρελαίου (SPR) ανέρχονταν στις 21 Αυγούστου σε περίπου 290 εκατομμύρια βαρέλια, δηλαδή περίπου στο 41% της χωρητικότητάς τους, που φτάνει τα 714 εκατομμύρια βαρέλια. Στις 25 Σεπτεμβρίου είχαν υποχωρήσει περαιτέρω, στα περίπου 283,8 εκατομμύρια βαρέλια.
Το Στρατηγικό Απόθεμα δημιουργήθηκε μετά το αραβικό εμπάργκο της δεκαετίας του 1970 ως εφεδρεία έκτακτης ανάγκης. Οι μειώσεις των τελευταίων ετών οφείλονται σε απελευθερώσεις πετρελαίου από διαδοχικές κυβερνήσεις, όχι μόνο από τη διακυβέρνηση Μπάιντεν.
Τα εμπόδια που επισημαίνουν οι αναλυτές
Δημοσιεύματα του Bloomberg, του Reuters, του Yahoo Finance και άλλων μέσων επισημαίνουν ότι η διαδικασία δεν είναι απλή:
- Η παραγωγή και οι μεταφορές χρειάζονται χρόνο και επενδύσεις. Η υποδομή της Βενεζουέλας είναι υποβαθμισμένη, ενώ υπάρχουν προβλήματα με την ηλεκτροδότηση και περιβαλλοντικές οφειλές.
- Μεγάλο μέρος του βενεζουελάνικου πετρελαίου είναι εξαιρετικά βαρύ και υψηλής περιεκτικότητας σε θείο, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να εισαχθεί απευθείας στο SPR χωρίς προσαρμογές ή ανταλλαγή με καταλληλότερο αργό.
- Οι ΗΠΑ δυσκολεύονται εδώ και χρόνια να γεμίσουν το απόθεμα, ενώ η πλήρης αναπλήρωση απαιτεί σημαντική χρηματοδότηση και χρόνο.
- Τον Ιανουάριο είχε αναφερθεί ότι εξεταζόταν σχέδιο ανταλλαγής βενεζουελάνικου βαρέος αργού με αμερικανικό αργό κατάλληλο για το SPR. Αργότερα, τον Σεπτέμβριο, ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ δήλωσε δημοσίως ότι μια τέτοια ανταλλαγή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αναπλήρωση του αποθέματος.
Το Υπουργείο Ενέργειας έχει επίσης προχωρήσει σε ξεχωριστές ανταλλαγές πετρελαίου από το SPR, με στόχο την αύξηση των αποθεμάτων χωρίς άμεση δαπάνη για τους φορολογούμενους. Στις 29 Σεπτεμβρίου ανακοίνωσε νέα ανταλλαγή έως 40 εκατομμυρίων βαρελιών.
Σε προγενέστερες δηλώσεις του, ο Λευκός Οίκος είχε πει ότι η αναπλήρωση θα γίνει «σταδιακά» και ότι εξαρτάται από τη διαθέσιμη χρηματοδότηση. Ο Τραμπ είχε υποσχεθεί και κατά την προεκλογική του εκστρατεία το 2024 ότι θα γεμίσει «άμεσα» το απόθεμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την αναπλήρωση του SPR με πετρέλαιο που θα προκύψει από τη συμφωνία με τη Βενεζουέλα. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι αυτό θα γίνει «πολύ σύντομα» και «για το τίποτα», ενώ η αμερικανική κυβέρνηση έχει περιγράψει μηχανισμούς μέσω των οποίων θα μπορούσε να γίνει η αναπλήρωση χωρίς άμεση δημοσιονομική επιβάρυνση. Δεν έχει, ωστόσο, παρουσιαστεί ακόμη πλήρες επιχειρησιακό σχέδιο που να εξηγεί πώς ακριβώς η συμφωνία με τη Βενεζουέλα θα οδηγήσει στην πλήρωση του αποθέματος.