Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 81 ετών η ηθοποιός και συγγραφέας Δέσποινα Τομαζάνη, αφήνοντας πίσω της μια πολυσχιδή καλλιτεχνική πορεία που εκτεινόταν από το θέατρο και τον κινηματογράφο έως τη λογοτεχνία και τη σεναριογραφία.
Η Δέσποινα Τομαζάνη πέθανε το πρωί του Σαββάτου 26 Σεπτεμβρίου, έπειτα από διήμερη νοσηλεία σε νοσοκομείο της Αθήνας, σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν για τον θάνατό της.
Για το ελληνικό κοινό, το όνομά της συνδέθηκε μεταξύ άλλων με τη «Γλυκιά Συμμορία» του Νίκου Νικολαΐδη, μία από τις χαρακτηριστικές ταινίες του νέου ελληνικού κινηματογράφου. Η Τομαζάνη υπήρξε μέλος του πρωταγωνιστικού καστ της ταινίας, η οποία απέκτησε ιδιαίτερη θέση στην ιστορία του ελληνικού σινεμά.
Από τη Χίο στη Στοκχόλμη
Γεννημένη στη Χίο την 1η Ιουνίου 1945, με καταγωγή από το Αϊβαλί της Μικράς Ασίας και τα Κοτύωρα, η Δέσποινα Τομαζάνη ξεκίνησε την καλλιτεχνική της διαδρομή από νεαρή ηλικία.
Σπούδασε θέατρο στην Αθήνα και συνέχισε τις σπουδές της στη Στοκχόλμη, όπου ασχολήθηκε με τον κινηματογράφο και το θέατρο στο Πανεπιστήμιο της πόλης, ενώ παράλληλα σπούδασε χορό και παντομίμα στην Ακαδημία Μπαλέτου της Στοκχόλμης.
Στη σκηνή εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε ηλικία μόλις 18 ετών. Στη συνέχεια συνεργάστηκε με ελληνικά και γαλλικά θέατρα, ενώ η παρουσία της επεκτάθηκε και εκτός Ελλάδας, με συμμετοχές σε σουηδικές, αμερικανικές και γαλλικές κινηματογραφικές παραγωγές.
Η πορεία στον κινηματογράφο
Η φιλμογραφία της περιλαμβάνει συμμετοχές σε σημαντικές παραγωγές, μεταξύ των οποίων οι ταινίες «Μουντστώντ (Αντίσταση)» του Πέτερ Βέστερ, «Αμαλα-Κάμαλα» του Μπενκτ Λαγκερκβιστ, «Ντον Ζουάν» του Ροζέ Βαντίμ, «Περιπλάνηση» του Χρήστου Χριστοφή, «Γλυκιά Συμμορία» του Νίκου Νικολαΐδη, «Φωτογραφία» του Νίκου Παπατάκη και «Τέλος Εποχής» του Αντώνη Κόκκινου.
Στο 1ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Μεσογειακών Χωρών τιμήθηκε με το βραβείο ερμηνείας πρώτου γυναικείου ρόλου για την ταινία «L’ Ombre de la Terre» του Ταϊέμπ Λουίτσι.
Η καλλιτεχνική της δραστηριότητα δεν περιορίστηκε στην υποκριτική. Διετέλεσε βοηθός σκηνοθέτη του Johan Bergestrole, ενώ συνεργάστηκε και με τον Αλέξη Δαμιανό στον «Ηνίοχο».
Παράλληλα, έγραψε τους διαλόγους, συμμετείχε ως ηθοποιός και συνεργάστηκε στο σενάριο της σουηδικής ταινίας «Με λένε Στέλιο», η οποία είχε βραβευτεί από τους κριτικούς στο Φεστιβάλ Βενετίας το 1973.
Υπήρξε επίσης συν-σεναριογράφος στην ταινία του Γιώργου Πανουσόπουλου «Ελεύθερη Κατάδυση», ενώ υπέγραψε το σενάριο της ταινίας «Το φως που σβήνει» του Βασίλη Ντούρου.
Η συγγραφή και η τηλεόραση
Η Δέσποινα Τομαζάνη είχε παράλληλα σημαντική παρουσία στη συγγραφή, έχοντας ασχοληθεί με την ποίηση, το θέατρο, το διήγημα και το μυθιστόρημα.
Έργα της μεταφράστηκαν στα γαλλικά, γερμανικά, τουρκικά, αγγλικά και ιταλικά, ενώ το τελευταίο βιβλίο της, «Το βιβλίο που δεν γράφτηκε», αποτελεί ιστορικό αφήγημα που διαδραματίζεται στη γενέτειρά της και συνδέεται με τον Χιώτη ήρωα της Επανάστασης, Αντώνη Μπουρνιά.
Στην τηλεόραση έγραψε τα σενάρια των «Μέντιουμ» και «Το Φύλλο, το Πηγάδι και τ’ Αγγέλιασμα», που βασίστηκε στο ομώνυμο βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού.
Ως ηθοποιός συμμετείχε, μεταξύ άλλων, στις σειρές «Φάκελος Αμαζών», «Γκάστερμπάιντερ», «Ομίχλη», «Μέντιουμ» και «Το Φύλλο».
Με τον θάνατό της κλείνει ένας ακόμη κύκλος για μια δημιουργό που κινήθηκε ανάμεσα σε διαφορετικές μορφές τέχνης και σε διαφορετικές χώρες, αφήνοντας το αποτύπωμά της τόσο ως ηθοποιός όσο και ως συγγραφέας και σεναριογράφος.
