Η διδάκτωρ Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Ασπασία Αλιγιζάκη, μιλώντας στο δελτίο ειδήσεων της Ναυτεμπορικής και στον δημοσιογράφο Παύλο Πανταζόπουλο, ανέλυσε τις γεωπολιτικές εξελίξεις, τον ρόλο της Τουρκίας και τη θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σχολιάζοντας το κλίμα που διαμορφώνεται από τις τοποθετήσεις ηγετών στη διεθνή σκηνή, η κ. Αλιγιζάκη υποστήριξε ότι σταδιακά εγκαταλείπεται η αρχιτεκτονική που διαμορφώθηκε μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Όπως ανέφερε, οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας, στην οποία η οικονομία αποκτά ολοένα και περισσότερο γεωπολιτική διάσταση.
«Δεν μιλάμε πλέον για παγκοσμιοποίηση της οικονομίας. Μιλάμε για γεωπολιτικοποίηση της οικονομίας», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας παράλληλα ότι η ενέργεια μετατρέπεται σε γεωπολιτικό όπλο και ότι η εθνική ασφάλεια συνδέεται πλέον άμεσα με την ενεργειακή ασφάλεια.
Η Τουρκία και η «γεωπολιτική πολυκατοικία»
Η διεθνολόγος έκανε λόγο για ένα νέο περιβάλλον, το οποίο χαρακτήρισε «γεωπολιτική πολυκατοικία», υποστηρίζοντας ότι πλέον επικρατεί, κατά την εκτίμησή της, ένα «δίκαιο à la carte», αλλά και «à la carte φίλοι και à la carte εχθροί». Οχι σταθερές συμμαχίες αλλά συμμαχίες αλά καρτ ανάλογα με το θέμα.
Αναφερόμενη στις δηλώσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για το Κυπριακό και την αναγνώριση του ψευδοκράτους, η κ. Αλιγιζάκη άσκησε έντονη κριτική στη σχετική ρητορική, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία πήγε στον ΟΗΕ να διεκδικήσει στο πλαισιο ενός αλά καρτ δικαίου την πλέον παράνομη αναγνώριση του ψευδοκράτους.
Οταν ο κ. Παύλος Πανταζόπουλος τη ρώτησε αν συμπεριφέρεται έτσι γιατί αισθάνεται γεωπολιτική ισχυρή
Η αναλύτρια απάντησε «πιστεύω το αντίθετο», ανέφερε, εξηγώντας ότι η Τουρκία μπορεί να είναι απαραίτητη σε μια σειρά από ανοιχτά μέτωπα, χωρίς αυτό να σημαίνει, κατά την άποψή της, ότι διαθέτει αντίστοιχη ισχύ.
Όπως είπε, η Τουρκία είναι χρήσιμη για τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, λόγω της Σύμβασης του Μοντρέ και του ελέγχου που ασκεί στα Στενά σε σχέση με τη Μαύρη Θάλασσα και τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας, αλλά και λόγω του ρόλου της στη Συρία.
«Όταν είσαι αδύναμος πρέπει να φαίνεσαι δυνατός»
Η κ. Αλιγιζάκη επικαλέστηκε τη γνωστή ρήση που αποδίδεται στον Σουν Τζου, από το έργο «Η Τέχνη του Πολέμου», προκειμένου να εξηγήσει τη στάση της Τουρκίας.
«Όταν είσαι αδύναμος πρέπει να φαίνεσαι δυνατός. Γιατί όταν είσαι δυνατός δεν χρειάζεται να το δείχνεις», ανέφερε.
Στο πλαίσιο αυτό υποστήριξε ότι η έντονη τουρκική ρητορική αποτελεί, κατά την εκτίμησή της, προσπάθεια να εμφανιστεί η χώρα ισχυρότερη από όσο είναι στην πράξη.
«Δεν είναι δυνατή», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η Τουρκία βλέπει πως η Ανατολική Μεσόγειος και η Ελλάδα ενισχύονται με πολλαπλούς τρόπους.
Η Ανατολική Μεσόγειος ως ενεργειακή δίοδος
Σύμφωνα με την ανάλυσή της, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η ενεργειακή διάσταση των εξελίξεων.
Η κ. Αλιγιζάκη υποστήριξε ότι η Ανατολική Μεσόγειος εξελίσσεται σε εναλλακτική πηγή και κυρίως δίοδο ενέργειας, καθώς η αστάθεια στη Μέση Ανατολή δημιουργεί, όπως ανέφερε, ένα περισσότερο επισφαλές και αβέβαιο περιβάλλον.
«Βλέπει ότι στην Ανατολική Μεσόγειο βασική πύλη είναι η Ελλάδα», σημείωσε, συνδέοντας την εξέλιξη αυτή και με την ενίσχυση των σχέσεων της Ελλάδας με το Ισραήλ.
Κατά την ίδια, οι συγκεκριμένες εξελίξεις προκαλούν ανησυχία στην Τουρκία, η οποία, όπως υποστήριξε, δεν θέλει να ενισχυθεί η Ελλάδα μέσα από τα ενεργειακά έργα της περιοχής.
Παράλληλα, τόνισε ότι η τουρκική στάση δεν πρέπει να οδηγεί σε εφησυχασμό.
Το «παράθυρο κινδύνου» έως το 2029
Η διεθνολόγος υπογράμμισε ότι, παρά την εκτίμησή της για τις δυνατότητες της Τουρκίας, η Ελλάδα θα πρέπει να παραμένει σε επιφυλακή.
«Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να είμαστε σε επιφυλακή», ανέφερε, προσδιορίζοντας ως κρίσιμο χρονικό ορίζοντα το 2029, οπότε, όπως είπε, αναμένεται να ολοκληρωθεί η «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Κατά την εκτίμησή της, το συγκεκριμένο διάστημα δημιουργεί ένα «παράθυρο κινδύνου», καθώς η Τουρκία αισθάνεται ανασφάλεια απέναντι στις εξελίξεις στην περιοχή.
Η στρατηγική σημασία των έργων και ο ρόλος της Ευρώπης
Στη συνέχεια, η συζήτηση επικεντρώθηκε στη συμμετοχή της Ελλάδας σε στρατηγικά έργα, μεταξύ άλλων στα θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο και στο Ιόνιο, αλλά και στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου.
Η κ. Αλιγιζάκη χαρακτήρισε τη στρατηγική εμπλοκή της Ευρώπης «απόλυτα πετυχημένη και αναγκαία», εξηγώντας η Ελλάδα, πρέπει να έχει ως στόχο να γίνει απαραίτητη», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως εξήγησε, μέσα από τέτοια έργα η Ελλάδα μπορεί να καταστεί σημαντικός και αναγκαίος παράγοντας για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενισχύοντας παράλληλα τη σημασία των ευρωπαϊκών συμμαχιών της.
«Για να τους έχουμε σίγουρα δίπλα μας πρέπει να τους είμαστε απαραίτητοι και αναγκαίοι», σημείωσε.
Η ενέργεια, ο πόλεμος και η πράσινη μετάβαση
Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, η κ. Αλιγιζάκη συνέδεσε τις διεθνείς συγκρούσεις και με την ενεργειακή διάσταση, υποστηρίζοντας ότι ένας από τους λόγους των πολέμων σχετίζεται, κατά την άποψή της, με τους υδρογονάνθρακες.
Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στα κέρδη μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών, υποστηρίζοντας ότι οι πολεμικές εξελίξεις έχουν επηρεάσει σημαντικά την κερδοφορία τους.
Παράλληλα, έκανε αναφορά στην πράσινη μετάβαση, σημειώνοντας ότι η ενεργειακή πραγματικότητα μεταβάλλεται και ότι τα έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων εντάσσονται σε αυτή τη νέα εποχή.
Κλείνοντας, επανέλαβε ότι η Τουρκία επιδιώκει να συμμετέχει στα ενεργειακά έργα της περιοχής ή, τουλάχιστον, να αποτρέψει την ενίσχυση της Ελλάδας μέσω αυτών.
Η συνολική εκτίμηση της Ασπασίας Αλιγιζάκη είναι ότι η έντονη τουρκική ρητορική πρέπει να διαβάζεται μέσα σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό και ενεργειακό περιβάλλον, στο οποίο η Ανατολική Μεσόγειος αποκτά αυξανόμενη στρατηγική σημασία και η Ελλάδα επιχειρεί να ενισχύσει τον ρόλο της μέσω διεθνών συνεργασιών και ενεργειακών υποδομών.
Δείτε τη συνέντευξη της διεθνολόγου στη Ναυτεμπορική
