Η «Ενωμένη Ρωσία», το κόμμα εξουσίας που στηρίζει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, κατέγραψε σαρωτική νίκη στις πρώτες κοινοβουλευτικές εκλογές της χώρας από την έναρξη της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία το 2022, εξασφαλίζοντας ξανά την πλειοψηφία των δύο τρίτων στην κρατική Δούμα. Η ψηφοφορία, ωστόσο, σημαδεύτηκε από μεγάλης κλίμακας επιθέσεις με drones και κυβερνοεπιθέσεις, καθιστώντας τη διαδικασία μία από τις πιο τεταμένες εκλογικές αναμετρήσεις των τελευταίων ετών στη Ρωσία.
Πάνω από 57% για την «Ενωμένη Ρωσία» — Ρεκόρ εδρών στη Δούμα
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα που ανακοίνωσε η πρόεδρος της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής, Έλλα Παμφίλοβα, με πάνω από το 95% των ψηφοδελτίων καταμετρημένα, η «Ενωμένη Ρωσία» είχε εξασφαλίσει 57,83% των ψήφων. Το Κομμουνιστικό Κόμμα ακολούθησε με περίπου 13,8%, ενώ το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα της Ρωσίας (LDPR) συγκέντρωσε περίπου 9%.
Με βάση αυτά τα προκαταρκτικά στοιχεία, το κόμμα του Πούτιν εξασφαλίζει 355 από τις 450 έδρες της Δούμας, διατηρώντας άνετα την πλειοψηφία των δύο τρίτων, η οποία απαιτείται για την έναρξη διαδικασίας συνταγματικών τροποποιήσεων χωρίς τη στήριξη άλλων κομμάτων. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη κοινοβουλευτική δύναμη στην ιστορία της «Ενωμένης Ρωσίας», ξεπερνώντας τις 343 έδρες που είχε κερδίσει το 2016.
Η συμμετοχή στην τριήμερη ψηφοφορία διαμορφώθηκε στο 59,32%, σύμφωνα με την Κεντρική Εφορευτική Επιτροπή. Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε και σε κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη τα οποία η Ρωσία έχει προσαρτήσει μονομερώς, γεγονός που δεν αναγνωρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ουκρανική επίθεση drones «έπνιξε» τη Μόσχα την τελευταία μέρα ψηφοφορίας
Η τελευταία ημέρα της ψηφοφορίας, την Κυριακή, σημαδεύτηκε από αυτό που ο δήμαρχος της Μόσχας, Σεργκέι Σομπιάνιν, χαρακτήρισε τη μεγαλύτερη επίθεση με drones που έχει δεχθεί ποτέ η ρωσική πρωτεύουσα. Οι ρωσικές αρχές ανέφεραν ότι αναχαιτίστηκαν περισσότερα από 1.600 drones, περίπου 450 από τα οποία κατευθύνονταν προς τη Μόσχα. Παράλληλα, drones έπληξαν εγκαταστάσεις του διυλιστηρίου της Μόσχας.
Οι επιθέσεις αυτές είχαν και ανθρώπινο κόστος: τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν στην ευρύτερη περιοχή της Μόσχας, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές. Παράλληλα, καταγράφηκαν ζημιές σε εγκαταστάσεις του διυλιστηρίου πετρελαίου της Μόσχας, το οποίο είχε στοχοποιηθεί και στο παρελθόν.
Η ρωσική πλευρά κατηγόρησε το Κίεβο ότι επιχείρησε να «διαταράξει τη δημοκρατική βούληση των Ρώσων πολιτών», ενώ ο δήμαρχος της Μόσχας συνέδεσε ευθέως την επίθεση με την εκλογική διαδικασία. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιβεβαίωσε ότι η Ουκρανία πραγματοποίησε πλήγματα στην περιοχή της Μόσχας.
Κυβερνοεπιθέσεις «υψηλής εξειδίκευσης» στοχοποίησαν την εκλογική υποδομή
Πέρα από τα drones, οι ρωσικές αρχές κατήγγειλαν και εκτεταμένο κύμα κυβερνοεπιθέσεων εναντίον της εκλογικής διαδικασίας. Η Έλλα Παμφίλοβα δήλωσε ότι καταγράφηκαν πάνω από 1.000 κύματα επιθέσεων DDoS εναντίον υποδομών που εμπλέκονται στην εκλογική διαδικασία, μεταξύ των οποίων 124 επιθέσεις κατά της πλατφόρμας ηλεκτρονικής ψηφοφορίας. Η ίδια υποστήριξε ότι οι επιθέσεις προέρχονταν από «εξαιρετικά επαγγελματικές, καλά συντονισμένες ομάδες» που χρησιμοποιούσαν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
Οι ρωσικές αρχές δεν παρουσίασαν ανεξάρτητα στοιχεία που να τεκμηριώνουν ποιοι βρίσκονταν πίσω από το σύνολο των επιθέσεων. Η Παμφίλοβα υποστήριξε ότι οι επιθέσεις αποκρούστηκαν και δεν προκάλεσαν διακοπή της εκλογικής διαδικασίας.
Ιδιαίτερη αμφισβήτηση προκάλεσε και η ηλεκτρονική ψηφοφορία στη Μόσχα, με τις αρχές να αποδίδουν ορισμένα τεχνικά προβλήματα σε κυβερνοεπιθέσεις, ενώ επικριτές αμφισβήτησαν τη διαφάνεια και την αξιοπιστία του ηλεκτρονικού συστήματος.
Μια εκλογική διαδικασία με περιορισμένο πολιτικό ανταγωνισμό
Οι εκλογές αυτές αποτέλεσαν την πρώτη κοινοβουλευτική αναμέτρηση της Ρωσίας από τότε που ο Πούτιν διέταξε την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Ο ίδιος ο Πούτιν είχε παρουσιάσει την εκλογική αναμέτρηση ως μέτρο της στήριξης προς την κυβερνητική πολιτική και την πολεμική προσπάθεια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Yabloko, το βασικό καταγεγραμμένο αντιπολεμικό κόμμα, αποκλείστηκε από την ομοσπονδιακή κομματική λίστα μετά από απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ρωσίας. Ωστόσο, υποψήφιοι του κόμματος μπορούσαν να συμμετάσχουν σε ορισμένες μονοεδρικές περιφέρειες.
Παράλληλα, η διεθνής παρατήρηση της εκλογικής διαδικασίας ήταν εξαιρετικά περιορισμένη, καθώς η Ρωσία δεν προσκάλεσε αποστολή παρατηρητών του ΟΑΣΕ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επέκρινε την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι στερεί από την εκλογική διαδικασία μια ανεξάρτητη αξιολόγηση.
Πώς μπορεί να αξιοποιήσει ο Πούτιν τη νίκη
Η επικράτηση της «Ενωμένης Ρωσίας» και η διατήρηση της πλειοψηφίας των δύο τρίτων στη Δούμα παρέχουν στο Κρεμλίνο σημαντικό περιθώριο για την προώθηση νομοθετικών πρωτοβουλιών, μεταξύ άλλων σε ζητήματα που συνδέονται με τον πόλεμο και την οικονομία υπό καθεστώς κυρώσεων. Η πλειοψηφία αυτή διατηρεί επίσης τη δυνατότητα της κοινοβουλευτικής διαδικασίας για την έναρξη συνταγματικών τροποποιήσεων.
Σε επικοινωνιακό επίπεδο, το αποτέλεσμα ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί από το Κρεμλίνο ως ένδειξη πολιτικής σταθερότητας και στήριξης της ηγεσίας, ενώ η επίθεση με drones την τελευταία ημέρα της ψηφοφορίας μπορεί να ενταχθεί στη ρωσική αφήγηση περί εξωτερικής απειλής. Ο Πούτιν είχε ήδη παρουσιάσει τις εκλογές ως μέτρο της λαϊκής στήριξης προς την πολιτική της κυβέρνησής του.
Το αποτέλεσμα μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί πολιτικά από τη ρωσική πλευρά στις μελλοντικές συζητήσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία, αν και δεν αποτελεί από μόνο του ανεξάρτητη μέτρηση της κοινής γνώμης, δεδομένων των περιορισμών που καταγράφηκαν ως προς τον πολιτικό ανταγωνισμό και την εκλογική διαδικασία.