Η Μαργαρίτα Παπανδρέου, δεύτερη σύζυγος του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ και πρώην πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου, απεβίωσε σήμερα, Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026, σε ηλικία 102 ετών, λίγες ημέρες πριν από τα 103α γενέθλιά της. Η είδηση του θανάτου της ανακοινώθηκε από την οικογένειά της, με τον γιο της Νίκο Παπανδρέου να αποχαιρετά τη μητέρα του μέσα από ένα συγκινητικό μήνυμα, περιγράφοντάς την ως «φάρο στη φουρτούνα» της οικογένειας.
Από το Ιλινόι στην ελληνική πολιτική σκηνή
Η Μαργαρίτα γεννήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 1923 στο Όουκ Παρκ του Ιλινόι των ΗΠΑ, με το γενέθλιο όνομα Μάργκαρετ Έσθερ Τσαντ. Ήταν η πρωτότοκη κόρη μιας πολυμελούς αμερικανικής οικογένειας που δοκιμάστηκε από τη Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930. Γνώρισε τον Ανδρέα Παπανδρέου στα τέλη της δεκαετίας του 1940, όταν εκείνη σπούδαζε στη Μινεσότα και εκείνος δίδασκε στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα. Παντρεύτηκαν το 1951 και απέκτησαν τέσσερα παιδιά: τον Γιώργο, τη Σοφία, τον Νίκο και τον Αντρίκο Παπανδρέου. Ο γάμος τους κράτησε σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, μέχρι το 1989.
Η ιδρύτρια της Ένωσης Γυναικών Ελλάδας
Πέρα από τον ρόλο της συζύγου ενός από τους πιο επιδραστικούς πολιτικούς της Μεταπολίτευσης, η Μαργαρίτα Παπανδρέου έγραψε τη δική της ιστορία. Το 1976 ίδρυσε την Ένωση Γυναικών Ελλάδας (ΕΓΕ), της οποίας διετέλεσε πρόεδρος επί οκτώ ολόκληρα χρόνια.
Μέσα από αυτή τη δράση, συνέβαλε ενεργά στην προώθηση σημαντικών νομοθετικών αλλαγών που βελτίωσαν τη θέση της γυναίκας στην ελληνική κοινωνία, όπως:
- Η κατάργηση του θεσμού της προίκας (1982)
- Η θέσπιση του πολιτικού γάμου (1982)
- Η νομιμοποίηση της άμβλωσης (1986)
- Η κατοχύρωση ίσων δικαιωμάτων των δύο γονέων στην επιμέλεια και κηδεμονία των παιδιών
- Το δικαίωμα της γυναίκας να διατηρεί το πατρικό της επώνυμο μετά τον γάμο
Ήταν επίσης συγγραφέας, με πλέον γνωστό της έργο την αυτοβιογραφία της «Έρωτας και Εξουσία», όπου αφηγήθηκε τη δική της πλούσια και ταραγμένη διαδρομή, δίπλα στην πολιτική ιστορία της χώρας.
Μια δύσκολη προσωπική διαδρομή
Ο γάμος της με τον Ανδρέα Παπανδρέου δεν στερήθηκε δυσκολιών. Η σχέση του πρωθυπουργού με τη Δήμητρα Λιάνη, η οποία έγινε αργότερα η τρίτη σύζυγός του, αποτέλεσε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο στην προσωπική της ζωή, την οποία η ίδια περιέγραψε αναλυτικά στο βιβλίο της «Έρωτας και Εξουσία».
Μια ζωή αφιερωμένη στην ισότητα και την ειρήνη
Πέρα από το φεμινιστικό της έργο, η Μαργαρίτα Παπανδρέου δραστηριοποιήθηκε ενεργά και σε κινήσεις για την ειρήνη, διατηρώντας επί δεκαετίες δημόσιο λόγο μέσα από άρθρα, βιβλία και δημόσιες παρεμβάσεις. Τον Σεπτέμβριο του 2025 είχε γιορτάσει τα 102α γενέθλιά της, με τον γιο της Γιώργο Παπανδρέου να της στέλνει δημόσια τις ευχές του.
Ο θάνατός της κλείνει έναν κύκλο ζωής σχεδόν ενός αιώνα, που συνδέθηκε στενά με σημαντικές πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές της σύγχρονης Ελλάδας.
Δείτε το σχετικό ρεπορταζ του OPEN
