Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Σεγέντ Αμπάς Αραγτσί, βρέθηκε την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου στο Πεκίνο για συνομιλίες με τον Κινέζο ομόλογό του, Γουάνγκ Γι, σε μια επίσκεψη που η ίδια η κινεζική διπλωματία ανακοίνωσε επίσημα δύο ημέρες νωρίτερα. Μετά το πέρας των επαφών, ο Αραγτσί χαρακτήρισε τις συνομιλίες «επιτυχείς» και τόνισε πως το Ιράν εκτιμά τη μακρόχρονη στρατηγική εταιρική σχέση που έχει οικοδομήσει με την Κίνα.
Χρονισμός με βαρύνουσα σημασία
Η επίσκεψη δεν είναι τυχαία στο χρονοδιάγραμμά της. Πραγματοποιείται μόλις μία εβδομάδα πριν από την αναμενόμενη επίσκεψη του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ στις Ηνωμένες Πολιτείες στις 24 Σεπτεμβρίου, όπου προγραμματίζεται συνάντησή του με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Παράλληλα, το Πεκίνο φιλοξενούσε τις ίδιες μέρες το Φόρουμ Σιανγκσάν, μια σημαντική διεθνή συνάντηση για θέματα ασφαλείας με στρατιωτικούς, διπλωμάτες και ακαδημαϊκούς από όλο τον κόσμο. Το γεγονός ότι το Ιράν βρέθηκε στο επίκεντρο των κινεζικών διπλωματικών κινήσεων ακριβώς πριν από τη συνάντηση Σι–Τραμπ τοποθετεί την Τεχεράνη στο κέντρο ενός ευρύτερου διαλόγου Πεκίνου–Ουάσινγκτον.
Η συνάντηση έρχεται επίσης λίγες ημέρες μετά τη Σύνοδο των BRICS στο Νέο Δελχί, όπου ο Ιρανός πρόεδρος Πεζεσκιάν είχε ζητήσει από τα μέλη της ομάδας να λάβουν πρακτικά μέτρα κατά των μονομερών κυρώσεων και να διαδραματίσουν ενεργότερο ρόλο στην αντιμετώπιση περιφερειακών συγκρούσεων.
Οι τέσσερις αρχές του Σι Τζινπίνγκ
Στο κέντρο των δηλώσεων του Αραγτσί βρέθηκαν οι «τέσσερις αρχές για την ειρήνη» που είχε παρουσιάσει νωρίτερα φέτος ο Κινέζος πρόεδρος για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και τον Περσικό Κόλπο: ειρηνική συνύπαρξη, σεβασμός στην εθνική κυριαρχία, τήρηση του διεθνούς δικαίου και ισορροπία ανάμεσα σε ανάπτυξη και ασφάλεια. Ο Αραγτσί τις χαρακτήρισε «κλειδί» για την επίτευξη περιφερειακής ειρήνης, ενώ η Κίνα επανέλαβε την ετοιμότητά της να στηρίξει τον διάλογο και να διαδραματίσει εποικοδομητικό ρόλο στην αποκλιμάκωση.
«Καμία θέση για ξένες δυνάμεις»
Ο Ιρανός υπουργός υποστήριξε ότι η περιφερειακή κατάσταση έχει αλλάξει ριζικά μετά τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν νωρίτερα μέσα στο έτος, και τόνισε ότι η νέα περιφερειακή τάξη πρέπει να βασίζεται στη συνεργασία ανάμεσα στα κράτη της περιοχής, χωρίς ξένη στρατιωτική παρουσία ή παρέμβαση. Αναφέρθηκε επίσης στις επανειλημμένες παραβιάσεις εκ μέρους της Ουάσινγκτον του μνημονίου που είχε επιτευχθεί τον Ιούνιο με πακιστανική διαμεσολάβηση για τον τερματισμό του πολέμου, επαναλαμβάνοντας τον στόχο της Τεχεράνης για αποκατάσταση της ηρεμίας στην περιοχή.
Από την πλευρά του, ο Γουάνγκ Γι χαρακτήρισε τον πόλεμο «παράνομο» και τόνισε την ανάγκη ειρήνης και σταθερότητας στη Δυτική Ασία μέσω διαλόγου και διπλωματίας, εκφράζοντας την ετοιμότητα του Πεκίνου να συμβάλει στην αποκλιμάκωση.
Το διακύβευμα
Όπως σημείωσε ο ίδιος ο Αραγτσί στην ανάρτησή του, «οι σημερινές αποφάσεις θα καθορίσουν τη μελλοντική στρατηγική ισορροπία στην περιοχή, με ανυπολόγιστες δευτερογενείς επιπτώσεις». Η δήλωση αυτή αντανακλά τη στρατηγική σημασία που αποδίδει η Τεχεράνη στη συγκυρία: μια εβδομάδα πριν η Κίνα κάτσει στο ίδιο τραπέζι με τις ΗΠΑ, το Ιράν επιδιώκει να εξασφαλίσει ότι τα δικά του συμφέροντα —κυριαρχία, ασφάλεια χωρίς ξένη στρατιωτική παρουσία, και οικονομική-διπλωματική στήριξη— θα ληφθούν υπόψη στις συνομιλίες Σι–Τραμπ.
