Πριν γίνει το σύμβολο της εκδικητικής μητέρας που σκότωσε τα ίδια της τα παιδιά, η Μήδεια ήταν κάτι διαφορετικό: μια νεαρή πριγκίπισσα με εξαιρετικές μαγικές ικανότητες, εγγονή του θεού Ήλιου, η οποία επέλεξε να προδώσει τον πατέρα, τον αδελφό και την πατρίδα της για χάρη ενός ξένου. Η ιστορία της πριν συναντήσει τον Ιάσονα αποκαλύπτει έναν χαρακτήρα πολύ πιο σύνθετο από την απλή εικόνα του “τέρατος” που της απέδωσε η μεταγενέστερη παράδοση.
Καταγωγή και δύναμη
Η Μήδεια, σύμφωνα με τον μύθο, ήταν κόρη του Αιήτη, βασιλιά της Κολχίδας (περιοχή στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, στη σημερινή Γεωργία), και εγγονή του Ήλιου. Η θεία της ήταν η περίφημη μάγισσα Κίρκη, γεγονός που την τοποθετεί σε μια οικογένεια με βαθιά σχέση με τη μαγεία και τα υπερφυσικά στοιχεία. Η ίδια υπηρετούσε ως ιέρεια της Εκάτης, θεάς της μαγείας και των σταυροδρομιών, και διέθετε γνώσεις βοτανολογίας, φαρμακευτικής και μαγικών τελετουργιών που κανένας θνητός δεν μπορούσε να αντισταθεί σε αυτές.
Η άφιξη του Ιάσονα
Η ζωή της άλλαξε ριζικά όταν ο Ιάσονας έφτασε στην Κολχίδα με τους Αργοναύτες, αναζητώντας το Χρυσόμαλλο Δέρας —ένα ιερό αντικείμενο που φύλασσε ο πατέρας της, φρουρούμενο από έναν άγρυπνο δράκο. Σύμφωνα με την εκδοχή που διέσωσε ο ποιητής Απολλώνιος ο Ρόδιος στα «Αργοναυτικά», η θεά Ήρα και η Αφροδίτη σχεδίασαν να κάνουν τη Μήδεια να ερωτευτεί τρελά τον Ιάσονα, ώστε να τον βοηθήσει να αποκτήσει το Δέρας. Ο Έρωτας, με εντολή της Αφροδίτης, την τραυμάτισε με το βέλος του, και η νεαρή πριγκίπισσα βρέθηκε σε σύγκρουση ανάμεσα στην πίστη στην οικογένειά της και σε ένα πάθος που δεν μπορούσε να ελέγξει.
Η προδοσία
Η Μήδεια πρόσφερε στον Ιάσονα ζωτική βοήθεια που κανένας άλλος δεν θα μπορούσε να του προσφέρει:
- Του έδωσε ένα μαγικό αλοιφή που τον προστάτευε προσωρινά από τη φωτιά και τον πόνο, επιτρέποντάς του να δαμάσει τους πύρινους ταύρους του πατέρα της.
- Τον βοήθησε να νικήσει τους πολεμιστές που φύτρωναν από σπαρμένα δόντια δράκου, υποδεικνύοντάς του να ρίξει μια πέτρα ανάμεσά τους ώστε να στραφούν ο ένας εναντίον του άλλου.
- Νάρκωσε με μαγικά βότανα τον δράκο που φύλασσε το Χρυσόμαλλο Δέρας, επιτρέποντας στον Ιάσονα να το αρπάξει.
Όλα αυτά τα έκανε εις βάρος του πατέρα της, ο οποίος δεν είχε καμία πρόθεση να παραδώσει το Δέρας. Στη συνέχεια, εγκατέλειψε την πατρίδα της μαζί με τον Ιάσονα και τους Αργοναύτες.
Η δολοφονία του αδελφού της
Η πιο σκοτεινή στιγμή αυτής της περιόδου της ζωής της αφορά τον αδελφό της, τον Άψυρτο. Σύμφωνα με τη διαδεδομένη εκδοχή του μύθου, καθώς ο Αιήτης καταδίωκε τα πλοία των Αργοναυτών για να ανακτήσει το Δέρας και την κόρη του, η Μήδεια δολοφόνησε τον μικρό της αδελφό και διαμέλισε το σώμα του, ρίχνοντας τα κομμάτια στη θάλασσα ένα-ένα. Ο πατέρας της, αναγκασμένος να σταματήσει για να μαζέψει τα λείψανα του γιου του και να τα θάψει με τις πρέπουσες τιμές, έχασε πολύτιμο χρόνο, επιτρέποντας στους Αργοναύτες να διαφύγουν.
Η πράξη αυτή —η δολοφονία του ίδιου της του αίματος για χάρη ενός άνδρα που μόλις είχε γνωρίσει— αποτελεί το πρώτο, θεμελιώδες σημάδι του χαρακτήρα που αργότερα θα εκραγεί δραματικά στην τραγωδία του Ευριπίδη «Μήδεια», όταν η ίδια θα σκοτώσει τα δικά της παιδιά για να εκδικηθεί την προδοσία του Ιάσονα.
Η μάγισσα της Ιωλκού
Η Μήδεια δεν σταμάτησε να χρησιμοποιεί τις μαγικές της ικανότητες μετά την επιστροφή στην Ελλάδα. Στην Ιωλκό, όπου βασίλευε ο Πελίας —ο θείος του Ιάσονα που είχε στείλει τον ανιψιό του στην επικίνδυνη αποστολή ελπίζοντας να μην επιστρέψει ποτέ— η Μήδεια έπεισε τις κόρες του Πελία ότι μπορούσε να τον κάνει ξανά νέο. Τους έδειξε ένα ψεύτικο “θαύμα”: έκοψε έναν γέρικο κριάρι σε κομμάτια, τα έβρασε σε έναν λέβητα με μαγικά βότανα, και από εκεί βγήκε ένα νεαρό αρνί. Πεπεισμένες, οι κόρες του Πελία έκοψαν τον ίδιο τους τον πατέρα σε κομμάτια και τον έριξαν στον λέβητα —όμως αυτή τη φορά δεν υπήρχε κανένα μαγικό αντίδοτο, και ο Πελίας πέθανε μέσα σε φρικτά βασανιστήρια.
Μια γυναίκα πριν την τραγωδία
Η ιστορία της Μήδειας πριν τον γάμο της με τον Ιάσονα δεν είναι απλώς η προϊστορία μιας «κακιάς μάγισσας». Είναι η αφήγηση μιας νέας γυναίκας με εξαιρετική δύναμη και γνώση, η οποία θυσίασε τα πάντα —οικογένεια, πατρίδα, ασφάλεια— για έναν άνδρα που, όπως θα αποδειχθεί αργότερα στην Κόρινθο, δεν θα ανταποδώσει ποτέ την ίδια αφοσίωση. Οι αρχαίοι συγγραφείς, ιδίως ο Ευριπίδης, χρησιμοποίησαν αυτή την προϊστορία για να δείξουν πως η βία και η προδοσία που η Μήδεια θα στρέψει τελικά εναντίον του ίδιου του Ιάσονα δεν ήταν κάτι καινούργιο στον χαρακτήρα της —ήταν, από την αρχή, μέρος του τρόπου με τον οποίο αγαπούσε: απόλυτα, χωρίς όρια, και χωρίς δεύτερη σκέψη για το τίμημα.