Η εξέχουσα Ιταλίδα πολιτικός Έμα Μπονίνο, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας και πρώην Ευρωπαία επίτροπος, «έφυγε» σε ηλικία 78 ετών, όπως ανακοίνωσε το κόμμα «+ Ευρώπη» (+Europa), στο οποίο ανήκε τα τελευταία χρόνια. Το θάνατό της χαρακτήρισαν απώλεια «μιας από τις πιο γενναίες και ελεύθερες πολιτικές προσωπικότητες στην ιστορία της χώρας».
Μια ζωή αφιερωμένη στα δικαιώματα
Γεννημένη στις 9 Μαρτίου 1948 στην πόλη Μπρα, κοντά στο Τορίνο, η Μπονίνο πέρασε τα παιδικά της χρόνια σε αγρόκτημα, μια εμπειρία που περιέγραφε αργότερα ως «θανάσιμα βαρετή». Σπούδασε ξένες γλώσσες στο Πανεπιστήμιο Μπόκονι του Μιλάνου και μπήκε στην πολιτική επειδή ήθελε να αλλάξει τον νόμο: σε ηλικία 26 ετών έμεινε έγκυος και προχώρησε σε παράνομη έκτρωση, μια εμπειρία που αργότερα θα χαρακτήριζε από τις πιο ταπεινωτικές της ζωής της. Το 1975 έγινε ένα από τα ιδρυτικά μέλη κέντρου ενημέρωσης για τη στείρωση και τις εκτρώσεις, ενώ τον επόμενο χρόνο εξελέγη βουλευτής με το Ριζοσπαστικό Κόμμα (Partito Radicale) — έναν σχηματισμό γνωστό για τον αντικληρικαλισμό, τον φιλελευθερισμό και τον φεμινισμό του.
Πρωταγωνίστρια στις μεγάλες μάχες της δεκαετίας του ’70
Η Μπονίνο πρωτοστάτησε στις εκστρατείες που οδήγησαν στη νομιμοποίηση της έκτρωσης και του διαζυγίου στην έντονα καθολική Ιταλία, παρά τις έντονες αντιδράσεις του Βατικανού. Η πολιτική της δράση επεκτάθηκε αργότερα σε ζητήματα όπως η παγκόσμια πείνα, ο ακρωτηριασμός γεννητικών οργάνων γυναικών, η τιμωρητική δικαιοσύνη και η καταπολέμηση κάθε μορφής αυταρχισμού, σύμφωνα με ανακοίνωση του κόμματός της.
Καριέρα σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο
Η Μπονίνο διετέλεσε υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας από το 2013 έως το 2014, ενώ είχε προηγουμένως αναλάβει τα υπουργεία Εμπορίου και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων στις κεντροαριστερές κυβερνήσεις της δεκαετίας του 2000, μεταξύ αυτών και στην κυβέρνηση του Ρομάνο Πρόντι (2006-2008). Διετέλεσε επίσης Ευρωπαία επίτροπος, αναδεικνύοντας τον εαυτό της σε μία από τις πιο σταθερές υποστηρίκτριες μιας κοινής ευρωπαϊκής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής.
Το 2001 στράφηκε ενεργά στην υποστήριξη του αγώνα των γυναικών στον αραβικό κόσμο για ισότητα, περνώντας το μισό της χρόνο στο Κάιρο. Έμαθε άπταιστα αραβικά και ανέπτυξε ένα ευρύ δίκτυο διανοουμένων, πολιτικών και προσωπικοτήτων της κοινωνίας των πολιτών στην περιοχή.
Η μάχη με τον καρκίνο
Τον Ιανουάριο του 2015 ανακοίνωσε δημόσια ότι έπασχε από καρκίνο του πνεύμονα και υποβαλλόταν σε χημειοθεραπεία, χωρίς ωστόσο να διακόψει την πολιτική της δραστηριότητα. Λίγους μήνες αργότερα ανακοίνωσε ότι η νόσος βρισκόταν σε πλήρη ύφεση, ενώ οκτώ χρόνια αργότερα δήλωνε δημόσια πλήρως ιαθείσα. Από τη διάγνωσή της και έπειτα, εμφανιζόταν συχνά με τα χαρακτηριστικά πολύχρωμα μαντήλια της.
Ισχυρή παρουσία μέχρι το τέλος
Παρέμεινε δημοφιλής σχολιάστρια της επικαιρότητας για τις νεότερες γενιές, εμφανιζόμενη τακτικά στην ιταλική τηλεόραση με το κοφτερό της χιούμορ. «Το πάθος μου είναι η ανθρωπότητα», είχε δηλώσει τον Μάιο του 2025, όταν η γενέτειρά της, το Μπρα, της απένειμε τιμητικά την ιδιότητα του επίτιμου δημότη.
Ποτέ δεν παντρεύτηκε, διατηρώντας ωστόσο στενούς δεσμούς με την οικογένειά της στο Πεδεμόντιο. Ανέπτυξε επίσης μια βαθιά φιλία με τον εκλιπόντα Πάπα Φραγκίσκο, παρά τις αντικρουόμενες απόψεις τους σε βασικά ηθικά ζητήματα.
Αντιδράσεις από τον πολιτικό κόσμο
Η συντηρητική πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, απέτισε φόρο τιμής στη Μπονίνο, τονίζοντας ότι οι διαφορετικές τους καταβολές και οπτικές «ποτέ δεν με εμπόδισαν να αναγνωρίσω τη σημασία και τον ρόλο της στη δημόσια ζωή της χώρας μας». Ο θάνατός της έρχεται λίγο καιρό μετά την απώλεια κι άλλων εμβληματικών φεμινιστριών, όπως η ακτιβίστρια Γκλόρια Στάινεμ και η ποιήτρια Ρόμπιν Μόργκαν.
Η Έμα Μπονίνο θεωρείται μία από τις πλέον καθοριστικές μορφές της σύγχρονης ιταλικής πολιτικής, με πολυετή αγώνα για τις ελευθερίες που, όπως σημειώνει το κόμμα της, καθόρισε βαθιά το πρόσωπο της σύγχρονης Ιταλίας.
