Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρίσκεται στο κατώφλι μιας νέας αυστηροποίησης της νομισματικής της πολιτικής, με τη συνεδρίαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2026 να θεωρείται από την αγορά και τους οικονομολόγους ως εξαιρετικά πιθανό να φέρει νέα αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επιβαρύνει εκ νέου εκατομμύρια δανειολήπτες σε ολόκληρη την Ευρωζώνη, καθώς το κόστος δανεισμού βρίσκεται ήδη σε ανοδική τροχιά τους τελευταίους μήνες.
Τι έχει συμβεί μέχρι στιγμής
Η ΕΚΤ προχώρησε τον Ιούνιο του 2026 στην πρώτη αύξηση επιτοκίων μετά από περίπου τρία χρόνια, ανεβάζοντας το βασικό επιτόκιο καταθέσεων από το 2% στο 2,25%. Η κίνηση αυτή ήρθε ως απάντηση στην άνοδο των τιμών ενέργειας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η οποία ενίσχυσε τις πληθωριστικές πιέσεις σε ολόκληρη την ήπειρο. Τον Ιούλιο η κεντρική τράπεζα επέλεξε μια παύση, διατηρώντας τα επιτόκια σταθερά, χωρίς όμως αυτό να σηματοδοτεί το τέλος του κύκλου σύσφιξης.
Τι αναμένεται στις 10 Σεπτεμβρίου
Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters σε 65 οικονομολόγους που διεξήχθη στις αρχές Σεπτεμβρίου, το σύνολο των αναλυτών προβλέπει ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε νέα αύξηση του επιτοκίου καταθέσεων στο 2,50%. Είναι χαρακτηριστικό ότι το ποσοστό των αναλυτών που ανέμεναν αύξηση είχε ανέβει σταδιακά από 72% πριν τη συνεδρίαση του Ιουλίου σε 83% τον Αύγουστο και πλέον στο σύνολο σχεδόν των συμμετεχόντων στην τελευταία έρευνα.
Η βασική αιτία παραμένει η επιμονή του πληθωρισμού και η νέα άνοδος των ενεργειακών τιμών. Οι οικονομολόγοι του Reuters έχουν αναθεωρήσει ανοδικά την πρόβλεψή τους για τον πληθωρισμό του 2026, ο οποίος πλέον εκτιμάται στο 2,9% για φέτος, χωρίς να αναμένεται επιστροφή στον στόχο του 2% πριν από το τέλος του 2027.
Ταυτόχρονα, μεγάλοι επενδυτικοί οίκοι όπως η Goldman Sachs και η Wells Fargo επιβεβαιώνουν το σενάριο της αύξησης, εστιάζοντας το ενδιαφέρον τους στις νέες μακροοικονομικές προβλέψεις που θα ανακοινωθούν παράλληλα, καθώς και στις δηλώσεις της προέδρου της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, για τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με την ίδια δημοσκόπηση, η πλειοψηφία των οικονομολόγων θεωρεί ότι η κίνηση του Σεπτεμβρίου θα είναι η τελευταία αυτού του σύντομου κύκλου αυξήσεων, με το επιτόκιο να παραμένει στο 2,50% τουλάχιστον έως τα μέσα του 2027.
Ωστόσο, το σενάριο αυτό δεν θεωρείται πλέον δεδομένο. Η Deutsche Bank αναθεώρησε στις 7 Σεπτεμβρίου την πρόβλεψή της και πλέον εκτιμά ότι η ΕΚΤ μπορεί να προχωρήσει σε μία ακόμη αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης τον Δεκέμβριο, ανεβάζοντας το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,75%. Η τράπεζα συνδέει την αλλαγή της πρόβλεψής της με την επιμονή των πληθωριστικών πιέσεων που προκαλούν οι υψηλές τιμές ενέργειας και η γεωπολιτική αβεβαιότητα.
Πώς επηρεάζονται ήδη οι δανειολήπτες
Η αγορά έχει προεξοφλήσει σε μεγάλο βαθμό την επικείμενη απόφαση, κάτι που φαίνεται καθαρά στην πορεία του Euribor, του βασικού δείκτη αναφοράς για τα κυμαινόμενα στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια στην Ευρωζώνη.
- Το Euribor 12μήνου έχει ξεπεράσει το 3%, φτάνοντας το 3,116% στις 7 Σεπτεμβρίου 2026.
- Ο μηνιαίος μέσος όρος του Αυγούστου διαμορφώθηκε στο 2,954%.
- Από τον Φεβρουάριο του 2026, ο δείκτης έχει ανέβει κατά περίπου 0,7 ποσοστιαίες μονάδες.
- Σε σύγκριση με πριν από έναν χρόνο, η διαφορά ξεπερνά τις 0,8 ποσοστιαίες μονάδες.
- Το Euribor τριών μηνών βρισκόταν στο 2,679% και το μηνιαίο στο 2,364% στις 4 Σεπτεμβρίου.
Η πρακτική επίπτωση για τα νοικοκυριά είναι άμεση: για ένα ενδεικτικό στεγαστικό δάνειο 150.000 ευρώ με διάρκεια 25 ετών, η άνοδος αυτή μεταφράζεται σε αύξηση της μηνιαίας δόσης κατά περίπου 65 ευρώ, ανάλογα πάντα με το περιθώριο της τράπεζας και τον χρόνο επαναπροσδιορισμού του επιτοκίου.
Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο
Οι δανειολήπτες με κυμαινόμενο επιτόκιο —είτε πρόκειται για στεγαστικά είτε για επιχειρηματικά δάνεια— είναι αυτοί που θα αισθανθούν πρώτοι και πιο άμεσα την επιβάρυνση, καθώς οι δόσεις τους προσαρμόζονται σε τακτά χρονικά διαστήματα ανάλογα με το ύψος του Euribor. Αντίθετα, όσοι έχουν σταθερό επιτόκιο δεν επηρεάζονται άμεσα, τουλάχιστον μέχρι τη λήξη της περιόδου σταθεροποίησης του δανείου τους.
Επίσης, σύμφωνα με αναλυτές, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που στηρίζονται σε τραπεζικό δανεισμό ενδέχεται να δουν πιο αυστηρές συνθήκες πίστωσης, αν τα επιτόκια παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα για μεγαλύτερο διάστημα.
Τι θα παρακολουθεί η αγορά μετά τις 10 Σεπτεμβρίου
Πέρα από την ίδια την απόφαση, ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα έχουν:
- Οι νέες προβλέψεις για τον πληθωρισμό έως το 2028.
- Το κατά πόσο η ΕΚΤ θα σηματοδοτήσει περαιτέρω αυξήσεις ή θα κλείσει τον κύκλο σύσφιξης.
- Η εξέλιξη των τιμών ενέργειας, καθώς η παράταση της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή θεωρείται ο βασικός κίνδυνος για νέα ανοδική πίεση στις τιμές.
- Η πορεία των αποδόσεων κρατικών ομολόγων, καθώς μια ενδεχόμενη ανομοιόμορφη αύξηση του κόστους δανεισμού μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης θα μπορούσε να αναζωπυρώσει ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του χρέους σε πιο επιβαρυμένα κράτη.
Τι σημαίνει αυτό για το επόμενο διάστημα
Παρότι η πλειοψηφία των αναλυτών εκτιμά ότι η αύξηση του Σεπτεμβρίου θα είναι η τελευταία αυτού του κύκλου, οι ίδιοι προειδοποιούν ότι τα επιτόκια θα παραμείνουν σε υψηλότερα επίπεδα για μεγαλύτερο διάστημα απ’ ό,τι αναμενόταν πριν από λίγους μήνες. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι οι δανειολήπτες με κυμαινόμενο επιτόκιο δεν θα πρέπει να περιμένουν άμεση αποκλιμάκωση των δόσεών τους, τουλάχιστον έως τα μέσα του 2027, εκτός εάν υπάρξει σημαντική αποκλιμάκωση της ενεργειακής κρίσης.
Παράλληλα, η νεότερη πρόβλεψη της Deutsche Bank για πιθανή νέα αύξηση τον Δεκέμβριο δείχνει ότι ο κύκλος αυξήσεων δεν έχει κλείσει οριστικά, παρά το γεγονός ότι η πλειοψηφία των οικονομολόγων εξακολουθεί να θεωρεί την αύξηση του Σεπτεμβρίου ως την τελευταία.
Η τελική απόφαση της ΕΚΤ θα ληφθεί στη συνεδρίαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2026. Μέχρι τότε, η αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης στο 2,50% αποτελεί την κυρίαρχη προσδοκία της αγοράς και των οικονομολόγων, όχι ακόμη επίσημη απόφαση της ΕΚΤ.