Η ανάρτηση του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Abbas Araghchi εναντίον του Ιορδανού ομολόγου του δεν είναι απλώς ένα ακόμη επεισόδιο διπλωματικής έντασης· είναι ένα στιγμιότυπο μέσα από έναν πόλεμο που διαρκεί ήδη πάνω από έξι μήνες και συνεχίζει να αναφλέγεται, με επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ.
Η αφορμή της αντιπαράθεσης
Ο Araghchi απάντησε δημόσια στον Ιορδανό υπουργό Εξωτερικών Ayman Safadi, ο οποίος είχε δηλώσει πρόσφατα ότι το Ιράν επιτέθηκε στην Ιορδανία και σε άλλες χώρες της περιοχής μόλις δύο ώρες μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ εναντίον του, υπονοώντας ότι η ιρανική επίθεση δεν μπορούσε να θεωρηθεί απάντηση αλλά επιθετική ενέργεια. Ο Araghchi απάντησε ρωτώντας πόσο καιρό, κατά τη γνώμη του Ιορδανού υπουργού, όφειλε το Ιράν να περιμένει πριν αντιδράσει σε έναν επιτιθέμενο που, όπως υποστήριξε, δεν σεβάστηκε ούτε την αραβική ούτε την ιρανική κυριαρχία, τονίζοντας ότι ο εναέριος χώρος, το έδαφος και τα ύδατα αραβικών χωρών χρησιμοποιήθηκαν στις πρώτες αμερικανικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν.
Η θέση αυτή δεν είναι καινούργια για τον Araghchi: ήδη από τον Φεβρουάριο είχε δηλώσει ότι κάθε χώρα της Μέσης Ανατολής που φιλοξενεί αμερικανικές βάσεις ή στρατιωτικά μέσα θα μπορούσε να βρεθεί στο στόχαστρο, διευκρινίζοντας πάντως ότι τέτοιου είδους πλήγματα δεν θα έπρεπε να θεωρούνται επιθέσεις κατά των ίδιων των χωρών, αλλά περιορισμένη ενέργεια εναντίον αμερικανικών δυνάμεων στο έδαφός τους. Η Ιορδανία, από την πλευρά της, είχε δηλώσει το ίδιο διάστημα ότι δεν θα αποτελέσει ούτε πεδίο μάχης ούτε εφαλτήριο για στρατιωτική δράση εναντίον του Ιράν.
Ο πόλεμος που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο και δεν έχει σταματήσει
Η αντιπαράθεση εντάσσεται σε μια πολύ ευρύτερη σύγκρουση: τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ εναντίον του Ιράν, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026 με αεροπορικά πλήγματα σε ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους. Η πορεία της σύγκρουσης υπήρξε ιδιαίτερα ασταθής: μια πρώτη κατάπαυση πυρός τον Απρίλιο δεν οδήγησε σε οριστική διευθέτηση, ενώ στις 17 Ιουνίου υπεγράφη μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, με στόχο την παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Η συμφωνία κατέρρευσε στη συνέχεια, με τον Ντόναλντ Τραμπ να την κηρύσσει ουσιαστικά άκυρη στις αρχές Ιουλίου και την ένταση γύρω από το Ορμούζ να επανέρχεται.
Τα Στενά του Ορμούζ, στο επίκεντρο μιας παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης
Τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο κρίσιμα ενεργειακά περάσματα στον κόσμο, βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο της κρίσης, καθώς η ναυσιπλοΐα έχει περιοριστεί δραματικά μετά την αναζωπύρωση των εχθροπραξιών. Το Ιράν έχει προχωρήσει σε προειδοποιήσεις, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κατηγορήσει την Τεχεράνη ότι απειλεί την εμπορική ναυσιπλοΐα και ότι έχει προετοιμάσει επιχειρήσεις ναρκοθέτησης στην περιοχή. Στις 30 Αυγούστου, αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν δύο ιρανικούς εκτοξευτές στο νησί Λαράκ, τους οποίους Αμερικανοί αξιωματούχοι συνέδεσαν με την ικανότητα τοποθέτησης ναρκών.
Παρά την κλιμάκωση, την 1η Σεπτεμβρίου περίπου 40 εμπορικά πλοία πέρασαν από τα Στενά υπό αμερικανική στρατιωτική συνοδεία, μεταφέροντας περίπου 18 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου — τη μεγαλύτερη τέτοια επιχείρηση από την έναρξη του πολέμου. Ωστόσο, τα νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι η εμπορική κίνηση έχει έκτοτε υποχωρήσει σημαντικά: την Πέμπτη καταγράφηκαν μόλις τέσσερα πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων να διασχίζουν το Ορμούζ, έναντι μέσου όρου 15 την προηγούμενη δεκαήμερη περίοδο. Οι τιμές πετρελαίου κινήθηκαν ανοδικά μέσα στην εβδομάδα, με το Brent να διαπραγματεύεται την Παρασκευή γύρω στα 95,5 δολάρια το βαρέλι.
Ανοιχτά ζητήματα και νέα επεισόδια
Παράλληλα με τη διπλωματική αντιπαράθεση, ο ιρανικός στρατός δήλωσε σήμερα ότι θα προχωρά σε «προληπτικές επιχειρήσεις οπουδήποτε αισθανθεί απειλή», ενώ ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ JD Vance δήλωσε ότι η χώρα διερευνά το πλήγμα σε γαμήλια τελετή στο νότιο Ιράν, από το οποίο σκοτώθηκαν τουλάχιστον πέντε άνθρωποι και τραυματίστηκαν σχεδόν 70. Ανάλυση εικόνων και βίντεο από ειδικούς σε όπλα που επικαλείται το Reuters δείχνει ότι το πλήγμα πιθανότατα προήλθε απευθείας από αμερικανικό πυρομαχικό, αν και η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει αναλάβει ευθύνη για το περιστατικό.
Στο οικονομικό μέτωπο, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Scott Bessent δήλωσε σήμερα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ενταχθεί στην αμερικανική εκστρατεία οικονομικής πίεσης κατά του Ιράν, τη λεγόμενη «Operation Economic Outcast».
Μέσα σε αυτό το τοπίο έντονης αβεβαιότητας —όπου οι πληροφορίες από το πεδίο της σύγκρουσης είναι συχνά αντικρουόμενες και δύσκολα επαληθεύσιμες— η κόντρα Araghchi–Safadi λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι ο πόλεμος δεν περιορίζεται πλέον σε Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ, αλλά αγγίζει ολόκληρη την περιοχή του Κόλπου, θέτοντας τις αραβικές χώρες που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις σε μια ιδιαίτερα δύσκολη θέση ανάμεσα σε δύο πλευρές.