Δανία, Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία και Ελλάδα εξετάζουν τα επόμενα βήματα για τη δημιουργία κέντρων επιστροφής μεταναστών εκτός ΕΕ, με το θέμα να βρίσκεται στο επίκεντρο της σημερινής συνάντησης των πέντε χωρών στην Κοπεγχάγη.
Η λεγόμενη «Ομάδα των Πέντε» επιδιώκει να προχωρήσει σε συμφωνία εταιρικής σχέσης με τρίτη χώρα για τη λειτουργία ενός τέτοιου κέντρου. Η Δανία εκτιμά ότι θα μπορούσε να είναι έτοιμη να μεταφέρει τους πρώτους αλλοδαπούς σε χώρα-εταίρο έως το τέλος του 2027.
Η συνάντηση στην Κοπεγχάγη
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ένταξης της Δανίας, Μόρτεν Μπόντσκοφ, συναντάται σήμερα, Παρασκευή, στην Κοπεγχάγη με τους ομολόγους του από τη Γερμανία, την Αυστρία, την Ολλανδία και την Ελλάδα.
Στόχος της συνάντησης είναι να καθοριστούν συγκεκριμένα επόμενα βήματα για την πρώτη συμφωνία της ΕΕ με τρίτη χώρα που θα αφορά τη δημιουργία κέντρου επιστροφής.
«Έχουμε διανύσει μεγάλη απόσταση στις εργασίες για τη δημιουργία ενός κέντρου επιστροφής εκτός ΕΕ και βρισκόμαστε πλέον πιο κοντά από ποτέ», δήλωσε ο Μόρτεν Μπόντσκοφ.
Ο Δανός υπουργός πρόσθεσε: «Αυτό σημαίνει ότι από τη δανική πλευρά, αναμένουμε να είμαστε έτοιμοι να στείλουμε τους πρώτους αλλοδαπούς σε μια χώρα-εταίρο μέχρι το τέλος του επόμενου έτους».
Ο ίδιος, πάντως, δεν αποκάλυψε ποια χώρα ή ποιες χώρες θα μπορούσαν να αποτελέσουν τους εταίρους του σχεδίου.
Τι προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τον Ιούνιο την αναθεώρηση της μεταναστευτικής πολιτικής, με στόχο την επιτάχυνση των επιστροφών και τη δυνατότητα δημιουργίας κέντρων κράτησης εκτός της ΕΕ.
Η συγκεκριμένη αλλαγή έχει προκαλέσει αντιδράσεις από επικριτές, οι οποίοι εκφράζουν ανησυχίες ότι μπορεί να περιοριστούν οι εγγυήσεις προστασίας για τους αιτούντες άσυλο.
Η ευρωπαϊκή πλευρά επισημαίνει ότι μπορούν να συναφθούν συμφωνίες με τρίτες χώρες, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές σέβονται τα διεθνή πρότυπα και τις αρχές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της αρχής της μη επαναπροώθησης.
Οι χώρες που εξετάζονται και οι αντιδράσεις
Σύμφωνα με δημοσίευμα του AFP από τον Απρίλιο, η «Ομάδα των Πέντε» εξετάζει συμφωνίες για το μεταναστευτικό με περίπου 10 χώρες, μεταξύ των οποίων η Ρουάντα και η Ουγκάντα.
Την ίδια ώρα, το Συμβούλιο της Ευρώπης είχε προειδοποιήσει τον Ιούλιο ότι τα κέντρα επιστροφής και άλλες ρυθμίσεις για μεταφορά αλλοδαπών σε τρίτες χώρες ενέχουν «σημαντικούς κινδύνους για τα ανθρώπινα δικαιώματα», μεταξύ άλλων λόγω του κινδύνου κακομεταχείρισης και αυθαίρετης κράτησης.
Αντίθετες στη δημιουργία τέτοιων κέντρων εμφανίζονται η Γαλλία και η Ισπανία, υποστηρίζοντας ότι δεν συμβαδίζουν με τις αξίες της ΕΕ και ότι δεν αποτελούν αποτελεσματικό τρόπο για την απέλαση ανθρώπων των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί.
Η περίπτωση της Ρουάντας
Η Ρουάντα είχε υπογράψει το 2022 συμφωνία με τη συντηρητική κυβέρνηση του τότε πρωθυπουργού της Βρετανίας, Μπόρις Τζόνσον, για την υποδοχή παράτυπων μεταναστών που έφταναν μέσω της Μάγχης από τη βόρεια Γαλλία.
Με την ανάληψη της εξουσίας το 2024, ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ακύρωσε το σχέδιο, το οποίο το Ανώτατο Δικαστήριο του Ηνωμένου Βασιλείου είχε κρίνει «παράνομο».
Οι προειδοποιήσεις της Διεθνούς Αμνηστίας
Ενόψει της συνάντησης στην Κοπεγχάγη, η διευθύντρια του Γραφείου Ευρωπαϊκών Θεσμών της Διεθνούς Αμνηστίας, Ιβ Γκέντι, εξέφρασε έντονες αντιρρήσεις για το σχέδιο.
«Από τον ίδιο τον σχεδιασμό τους, και όπου κι αν βρίσκονται, τα “κέντρα επιστροφής” ενέχουν τον κίνδυνο σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της αυθαίρετης κράτησης, των βασανιστηρίων, της κακομεταχείρισης και των αναγκαστικών περαιτέρω επιστροφών στις χώρες καταγωγής», ανέφερε.
Η ίδια προειδοποίησε επίσης για τον κίνδυνο οι συγκεκριμένες δομές να εξελιχθούν σε «σκληρές “μαύρες τρύπες για τα ανθρώπινα δικαιώματα”», ενώ εξέφρασε ιδιαίτερη ανησυχία για την πιθανή εμπλοκή της Ρουάντας και της Ουγκάντας, επικαλούμενη το ιστορικό τους στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και τη σύγκρουση και την πολιτική αστάθεια στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών.
Η Ιβ Γκέντι αναφέρθηκε, τέλος, και στη συμφωνία Ιταλίας-Αλβανίας, υποστηρίζοντας ότι από αυτή και από προηγούμενες προσπάθειες εξωτερίκευσης των μεταναστευτικών πολιτικών προκύπτει ο κίνδυνος τα «κέντρα επιστροφής» να επηρεάζουν δυσανάλογα άτομα που υφίστανται φυλετικές διακρίσεις.
Δείτε και το σχετικό βίντεο της ΕΡΤ
