Το Νεπάλ βιώνει μία από τις μεγαλύτερες φυσικές καταστροφές των τελευταίων δεκαετιών στα σύνορά του με την Κίνα (Θιβέτ). Το επίσημο απολογισμό κάνει λόγο, μέχρι σήμερα 31 Αυγούστου 2026, για τουλάχιστον 903 νεκρούς, 1.473 τραυματίες και 4.247 αγνοούμενους μόνο στο Νεπάλ, σύμφωνα με την Αρχή Διαχείρισης Καταστροφών της χώρας (NDRRMA). Στην κινεζική πλευρά των συνόρων, οι αρχές ανακοίνωσαν 16 νεκρούς και εκατοντάδες αγνοούμενους.
Πώς ξεκίνησε η τραγωδία
Η καταστροφή ξεκίνησε την Τετάρτη 26 Αυγούστου, όταν κατέρρευσε τμήμα παγετώνα, προκαλώντας μια τεράστια χιονοστιβάδα πάγου και βράχων στα Ιμαλάια, στην περιοχή των συνόρων Νεπάλ–Θιβέτ. Σύμφωνα με τον σεισμολόγο Göran Ekström του Πανεπιστημίου Κολούμπια, το φαινόμενο ήταν τόσο ισχυρό που απελευθέρωσε ενέργεια αντίστοιχη σεισμού μεγέθους 5,2 Ρίχτερ, η οποία καταγράφηκε από σεισμογράφους σε όλο τον κόσμο.
Η κατάρρευση τεράστιων μαζών πάγου και βράχων προκάλεσε μια γιγαντιαία ροή συντριμμιών, λάσπης και νερού που κατέκλυσε χωριά και ποτάμια στην περιοχή μέσα σε λίγα λεπτά. Λίγες ώρες αργότερα σημειώθηκε και δεύτερη κατολίσθηση, κάτι που αύξησε τους φόβους για περαιτέρω αστάθεια του εδάφους.
Ειδικοί προειδοποιούν πως η κλιματική αλλαγή επιταχύνει την τήξη των παγετώνων στα Ιμαλάια, καθιστώντας τέτοια φαινόμενα όλο και πιο συχνά στην περιοχή.
Οι “λίμνες φραγμάτων” που απειλούν με νέα καταστροφή
Η κατολίσθηση δημιούργησε φυσικά φράγματα από λάσπη και συντρίμμια, πίσω από τα οποία σχηματίστηκαν δύο λίμνες με τεράστιους όγκους νερού. Οι κινεζικές αρχές προειδοποίησαν ότι μία εξ αυτών είχε όγκο 2 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων, με τον κίνδυνο διάρρηξης να είναι υψηλός. Η λίμνη ξεχείλισε ελαφρώς στις 28 Αυγούστου, αναγκάζοντας τις αρχές να διακόψουν προσωρινά τις επιχειρήσεις διάσωσης. Ωστόσο, οι προειδοποιήσεις για νέα πλημμύρα συνεχίζονται, καθώς η δεύτερη λίμνη βρίσκεται σε μεγαλύτερο υψόμετρο, κοντά στο σημείο κατάρρευσης του παγετώνα.
Εγκλωβισμένοι εργάτες σε σήραγγες υδροηλεκτρικών
Μία από τις πιο δραματικές πτυχές της καταστροφής αφορά 933 εργαζόμενους σε υδροηλεκτρικά έργα που καταγράφονται ως αγνοούμενοι, ενώ εκατοντάδες πιστεύεται ότι παραμένουν παγιδευμένοι σε σήραγγες που έχουν θαφτεί κάτω από λάσπη και βράχια. Οι επιχειρήσεις διάσωσης σε αυτές τις σήραγγες έχουν χαρακτηριστεί από την κυβέρνηση του Νεπάλ “ύψιστη προτεραιότητα”.
Ανάμεσα στους αγνοούμενους βρίσκονται και 592 αλλοδαποί πολίτες, μεταξύ των οποίων και Αμερικανοί πολίτες που βρίσκονταν στην περιοχή για διαφορετικούς λόγους, συμπεριλαμβανομένων ταξιδιών και προσκυνηματικών διαδρομών προς το όρος Kailash. Οικογένειές τους περιγράφουν αγωνία δεκάδων ωρών χωρίς κανένα νέο.
Εικόνες που συγκλόνισαν τον κόσμο
Δορυφορικές φωτογραφίες και βίντεο που δημοσιεύτηκαν τις τελευταίες ημέρες δείχνουν ολόκληρες γειτονιές θαμμένες στη λάσπη, γκρεμισμένες γέφυρες και σπίτια που “κρέμονται” πάνω από τις φουσκωμένες όχθες του ποταμού Trishuli. Εκσκαφείς εργάζονται ασταμάτητα ανάμεσα σε ερείπια, ενώ σε νοσοκομεία του Κατμαντού έχουν καταγραφεί σκηνές απόγνωσης συγγενών που αναζητούν αγνοούμενα μέλη της οικογένειάς τους.
Λόγω του τεράστιου αριθμού σορών, οι αρχές αναγκάστηκαν να προχωρήσουν σε μαζικές ταφές μη ταυτοποιημένων θυμάτων, καθώς οι χώροι ψύξης στα νεκροτομεία έχουν εξαντληθεί.
Διεθνής κινητοποίηση
Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν ήδη κινητοποιήσει ομάδες αξιολόγησης και ανθρωπιστικής απόκρισης επιτόπου, με περισσότερες να βρίσκονται σε ετοιμότητα, όπως ανακοίνωσε ο Tom Fletcher, επικεφαλής του ΟΗΕ για τις Ανθρωπιστικές Υποθέσεις και Συντονιστής Επείγουσας Ανθρωπιστικής Βοήθειας. Ινδικές και κινεζικές ομάδες διάσωσης έχουν ενταχθεί στην επιχείρηση στο πλευρό του νεπαλέζικου στρατού και της αστυνομίας. Ο Ερυθρός Σταυρός εκτιμά ότι πάνω από 90.000 άνθρωποι έχουν πληγεί συνολικά από την καταστροφή.
Ο πρωθυπουργός του Νεπάλ, [να αναφερθεί το πρόσωπο που κατείχε το αξίωμα στις 31 Αυγούστου 2026], χαρακτήρισε το γεγονός “πρωτοφανή και καταστροφική φυσική συμφορά”, τονίζοντας πως είναι ακόμα δύσκολο να αποτιμηθεί πλήρως η έκταση της τραγωδίας.
Τι ακολουθεί
Με τις βροχές να συνεχίζονται στην περιοχή και τα εδάφη να παραμένουν ασταθή, οι αρχές προειδοποιούν ότι ο κίνδυνος νέων κατολισθήσεων και πλημμυρών παραμένει υψηλός. Οι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης συνεχίζονται εντατικά, με τον αριθμό των θυμάτων να αναμένεται δυστυχώς να αυξηθεί περαιτέρω τις επόμενες ημέρες.
