Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπακέρ Γκαλιμπάφ, εξέφρασε δημόσια την ικανοποίησή του για τη στάση του Πεκίνου απέναντι στο νέο κύμα αμερικανικών κυρώσεων κατά της Τεχεράνης, χαρακτηρίζοντας τη σχέση Ιράν–Κίνας ανεξάρτητη από εξωτερικές πιέσεις.
Η δήλωση Γκαλιμπάφ
Σε ανάρτησή του στο X, ο Γκαλιμπάφ έγραψε ότι η στρατηγική εταιρική σχέση Ιράν-Κίνας βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό, στη συνεργασία προς όφελος και των δύο πλευρών και σε ένα κοινό όραμα για έναν πολυπολικό κόσμο, προσθέτοντας ότι αυτή η σχέση δεν χρειάζεται την άδεια κανενός. Η ανάρτησή του αποτελούσε απάντηση σε δήλωση εκπροσώπου του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών, η οποία χαρακτήριζε τις αμερικανικές κυρώσεις «παράνομες».
Το πλαίσιο: νέες αμερικανικές κυρώσεις
Η δήλωση εντάσσεται στο κλίμα κλιμακούμενης οικονομικής πίεσης που ασκούν οι ΗΠΑ κατά του Ιράν. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, περιέγραψε το νέο πακέτο μέτρων ως προσπάθεια να «κοπεί κάθε οικονομική γραμμή ζωής» που στηρίζει την ιρανική κυβέρνηση, στο πλαίσιο εκστρατείας γνωστής ως «Operation Economic Outcast». Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου δήλωσε επίσης πρόσφατα ότι, μετά την ήττα των ΗΠΑ «στον στρατιωτικό και πολιτικό πόλεμο», η Ουάσινγκτον «θα ηττηθεί και στις οικονομικές της ενέργειες», σύμφωνα με το ημι-επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.
Η αντίδραση του Πεκίνου
Το Πεκίνο έχει επανειλημμένα αποστασιοποιηθεί από τα αμερικανικά μέτρα. Ο εκπρόσωπος του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών, Λιν Τζιαν, δήλωσε ότι η Κίνα αντιτίθεται σταθερά σε μονομερείς κυρώσεις που δεν στηρίζονται σε διεθνές δίκαιο ούτε έχουν εγκριθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Σύμφωνα με δηλώσεις του ίδιου, ένας οικονομικός πόλεμος και η μέγιστη πίεση δεν συμβάλλουν στην επίλυση του ζητήματος, αλλά αντίθετα εντείνουν τις αντιπαραθέσεις, δημιουργούν κινδύνους μετάδοσης, διαταράσσουν την παγκόσμια οικονομική τάξη και βλάπτουν τα νόμιμα συμφέροντα άλλων χωρών.
Η κινεζική αντίδραση ήρθε ύστερα από δηλώσεις του Μπέσεντ, ο οποίος είχε ζητήσει από το Πεκίνο να «συμμορφωθεί με το πρόγραμμα» των κυρώσεων· το Πεκίνο απέρριψε αμέσως αυτή την πρόταση.
Οικονομικές διαστάσεις
Η αμερικανική πίεση φαίνεται να αποφεύγει, προς το παρόν, άμεση σύγκρουση με τις μεγάλες κρατικές τράπεζες και εταιρείες της Κίνας. Η λίστα των μεσιτών, εταιρειών και πλοίων που υπόκεινται στις νέες κυρώσεις περιλαμβάνει κυρίως μικρότερες οντότητες με έδρα στην ηπειρωτική Κίνα και το Χονγκ Κονγκ, όχι όμως τα μεγάλα κινεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, κάτι που αναλυτές αποδίδουν στην επιθυμία της κυβέρνησης Τραμπ να αποφύγει ευρύτερη σύγκρουση με το Πεκίνο ενόψει προγραμματισμένης συνάντησης Σι–Τραμπ. Ενώ οι μεγάλες κρατικές κινεζικές διυλιστήριες τηρούν γενικά τους αμερικανικούς κανόνες κυρώσεων, μικρότερα ανεξάρτητα διυλιστήρια («teapot») συνεχίζουν να αγοράζουν σε μεγάλο βαθμό ιρανικό πετρέλαιο.
Σχολιασμός
Η δήλωση Γκαλιμπάφ επιβεβαιώνει τη σταθερή γραμμή της Τεχεράνης να παρουσιάζει τη σχέση της με το Πεκίνο ως πυλώνα αντίστασης απέναντι στη δυτική οικονομική απομόνωση, ενώ η κινεζική πλευρά, μολονότι εκφράζει λεκτική αντίθεση στις κυρώσεις, φαίνεται να διατηρεί προσεκτική ισορροπία ώστε να μην θέσει σε κίνδυνο τις ευρύτερες οικονομικές της σχέσεις με τις ΗΠΑ.