Ο Βλαντιμίρ Πούτιν υπέγραψε νέο προεδρικό διάταγμα που δίνει στο ρωσικό κράτος τη δυνατότητα να αναλαμβάνει προσωρινά τη διαχείριση κρίσιμων υποδομών, εφόσον οι υπεύθυνοι δεν λαμβάνουν επαρκή μέτρα για την προστασία τους από απειλές, μεταξύ άλλων από ουκρανικές επιθέσεις με drones, ή δεν τις αποκαθιστούν εγκαίρως μετά από πλήγματα.
Το περιεχόμενο του διατάγματος
Σύμφωνα με το Associated Press, το διάταγμα προβλέπει ότι το κράτος μπορεί να αναλάβει προσωρινά τον έλεγχο κρίσιμων υποδομών εάν οι ιδιώτες ιδιοκτήτες αποτύχουν να τις προστατεύσουν από ουκρανικές επιθέσεις με drones ή καθυστερούν να τις αποκαταστήσουν μετά τα πλήγματα.
Το μέτρο υπογράφηκε στις 24 Αυγούστου και έρχεται εν μέσω αυξανόμενων επιθέσεων σε ρωσικές υποδομές. Η προσωρινή κρατική διαχείριση δεν παρουσιάζεται από τη ρωσική κυβέρνηση ως εθνικοποίηση ή αλλαγή ιδιοκτησίας, αλλά ως παρέμβαση για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων ζητημάτων ασφαλείας.
Το εύρος εφαρμογής είναι ευρύ: το διάταγμα καλύπτει διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένων ενεργειακών και βιομηχανικών υποδομών, καθώς και εγκαταστάσεων επικοινωνιών, μεταφορών και logistics.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι συχνά οι ιδιοκτήτες επιχειρήσεων δεν δίνουν αρκετή προσοχή στη λήψη μέτρων ασφαλείας και προστασίας από drones.
Γιατί τώρα
Το διάταγμα έρχεται εν μέσω αυξανόμενης οικονομικής πίεσης και δημόσιας δυσαρέσκειας στη Ρωσία, μετά από μήνες κλιμακούμενων ουκρανικών επιθέσεων σε διυλιστήρια πετρελαίου και εγκαταστάσεις logistics, οι οποίες έχουν προκαλέσει σημαντικές διαταραχές.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι επιθέσεις σε εγκαταστάσεις μεγάλων εταιρειών ηλεκτρονικού εμπορίου. Η Reuters μετέδωσε ότι η Ουκρανία έχει πλήξει τουλάχιστον δύο δωδεκάδες αποθήκες της Wildberries από τις 18 Ιουλίου, ενώ η Ozon ανακοίνωσε ότι τέσσερα από τα logistics hubs της στη νότια Ρωσία έγιναν στόχος ουκρανικών επιθέσεων.
Παράλληλα, οι ουκρανικές επιθέσεις έχουν πλήξει επανειλημμένα ρωσικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Το Associated Press ανέφερε ότι νέες επιθέσεις έπληξαν τα διυλιστήρια Afipsky και Novoshakhtinsk, με το τελευταίο να διακόπτει τη λειτουργία του μετά την επίθεση.
Ανάμεικτα κίνητρα
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι το μέτρο δεν έχει αποκλειστικά τιμωρητικό χαρακτήρα. Το Κρεμλίνο πιθανότατα επιδιώκει να πιέσει τις επιχειρήσεις να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την προστασία των εγκαταστάσεών τους, καθώς η τεράστια ρωσική επικράτεια είναι δύσκολο να προστατευτεί πλήρως από επιθέσεις με drones.
Η Reuters αναφέρει ότι το κράτος θα μπορεί να αναλαμβάνει προσωρινά τη διαχείριση φυσικών και χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, καθώς και δικαιωμάτων ιδιοκτησίας, όταν οι υπεύθυνοι των εγκαταστάσεων κριθεί ότι δεν τις προστατεύουν επαρκώς ή καθυστερούν να τις επισκευάσουν μετά από επίθεση.
Την ίδια στιγμή, η κατάληψη ή διαχείριση κατεστραμμένων περιουσιακών στοιχείων θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετο οικονομικό βάρος για το ίδιο το ρωσικό κράτος. Το Associated Press σημειώνει ότι το μέτρο μπορεί να λειτουργήσει ως τρόπος πίεσης προς τις επιχειρήσεις ώστε να χρηματοδοτήσουν οι ίδιες τα μέτρα ασφαλείας και τις εργασίες αποκατάστασης.
Χαρακτηριστικά, το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών προσπαθεί ταυτόχρονα να στηρίξει επιχειρήσεις που έχουν πληγεί από τις επιθέσεις. Σύμφωνα με το AP, προτάθηκε η παράταση των προθεσμιών πληρωμής φόρων και ασφαλιστικών εισφορών για τη Wildberries και τους πωλητές που δραστηριοποιούνται μέσω της πλατφόρμας.
Ιστορικό προηγούμενο
Το μέτρο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αυξημένης κρατικής παρέμβασης στη ρωσική οικονομία μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Ωστόσο, η ρωσική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο διάταγμα δεν αποτελεί προοίμιο για γενικευμένες εθνικοποιήσεις. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ντένις Μαντούροφ δήλωσε ότι δεν προβλέπεται αλλαγή ιδιοκτησίας, αλλά συμμετοχή του κράτους στη διαχείριση μιας επιχείρησης για την επίλυση συγκεκριμένων ζητημάτων ασφαλείας.
Το διάταγμα προβλέπει ότι η προσωρινή διαχείριση μπορεί να αφορά κρίσιμες εγκαταστάσεις στους τομείς των καυσίμων και της ενέργειας, της βιομηχανίας, των επικοινωνιών, των μεταφορών και των logistics, καθώς και άλλα αντικείμενα που θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά για την ασφάλεια και την οικονομική σταθερότητα της Ρωσίας.
Έτσι, η νέα ρύθμιση δίνει στο ρωσικό κράτος ένα επιπλέον εργαλείο για να παρεμβαίνει στη διαχείριση κρίσιμων υποδομών όταν κρίνεται ότι οι ιδιοκτήτες τους δεν λαμβάνουν επαρκή μέτρα προστασίας ή καθυστερούν την αποκατάστασή τους μετά από επιθέσεις.
Η κίνηση αποτελεί μία ακόμη ένδειξη των οικονομικών και επιχειρησιακών πιέσεων που προκαλούν στη Ρωσία οι συνεχείς ουκρανικές επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές.