Η ένταση μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης κλιμακώνεται απότομα τις τελευταίες ώρες, με τις ΗΠΑ να προαναγγέλλουν σήμερα, Δευτέρα 24 Αυγούστου 2026, ένα νέο, πρωτοφανές σε ένταση πακέτο κυρώσεων κατά του Ιράν, ενώ η ιρανική πλευρά απαντά με απειλές για πλήρη διακοπή των εξαγωγών πετρελαίου από τον Κόλπο.
Το «Economic D-Day» του Bessent
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Scott Bessent έγραψε σε άρθρο γνώμης στους Financial Times, την Κυριακή, ότι «την αυγή ξεκινά μια οικονομική D — Day η μεγαλύτερη οικονομική επίθεση που έχει ποτέ οργανωθεί εναντίον αντιπάλου». Ο Bessent αναμένεται να παρουσιάσει τις λεπτομέρειες του νέου πακέτου κυρώσεων σε συνέντευξη Τύπου σήμερα στη 1 μ.μ. ώρα ανατολικών ΗΠΑ, με στόχο, όπως δήλωσε, να «κοπεί κάθε οικονομική αρτηρία» που κρατά όρθιο το ιρανικό καθεστώς.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ, οι νέες κυρώσεις δεν θα στοχεύσουν μόνο το Ιράν, αλλά και τρίτες χώρες που συνεχίζουν να συναλλάσσονται οικονομικά μαζί του — ο Bessent τις χαρακτήρισε «φοβισμένα κράτη» που ασκούν πολιτική κατευνασμού. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι αν το Ιράν απαντήσει στρατιωτικά στην οικονομική πίεση, ο πρόεδρος Τραμπ θα «απαντήσει άμεσα και αποφασιστικά».
Το Ιράν απειλεί τα Στενά του Ορμούζ
Η ιρανική πλευρά δεν έμεινε αμέτοχη. Η κρατική Αρχή Στενού του Περσικού Κόλπου (PGSA) ανακοίνωσε μέσω X ότι πλοία που παραβιάζουν τους κανόνες διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ θα αντιμετωπίζουν κυρώσεις, όπως πρόστιμα, κατάσχεση ή δήμευση. Παράλληλα, ο ανώτατος αξιωματούχος ασφαλείας Mohsen Rezaei απείλησε ότι το Ιράν θα «κλείσει» εντελώς τη ροή πετρελαίου από τα στενά αν γειτονικές χώρες συνταχθούν με την αμερικανική οικονομική εκστρατεία, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι «ούτε μία σταγόνα πετρελαίου δεν θα φύγει από την περιοχή».
Είναι κρίσιμο να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με στοιχεία της Windward, η ναυτιλιακή κίνηση μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει μειωθεί περίπου 77%, γεγονός που αφήνει τις αγορές του Κόλπου ιδιαίτερα εκτεθειμένες σε νέα ιρανική αντίδραση. Ωστόσο, σημαντικές ποσότητες πετρελαίου εξακολουθούν να διέρχονται από τα στενά.
Διαφορετικές απόψεις στην ιρανική ηγεσία
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, όπως αναφέρει το CNN, εμφανίζονται διαφορετικές απόψεις στην ιρανική ηγεσία: ο πρόεδρος Masoud Pezeshkian δήλωσε πως η Τεχεράνη «δεν μπορεί να συνεχίσει για πάντα σε πόλεμο», υπερασπιζόμενος τη συμφωνία που είχε επιτευχθεί με τις ΗΠΑ τον Ιούνιο, παρά τις φερόμενες επιφυλάξεις του ανώτατου ηγέτη της χώρας.
Παράλληλα, το ιρανικό κοινοβούλιο ενέκρινε την Κυριακή διάταξη, η οποία δεν έχει ακόμη λάβει πλήρη έγκριση, για επιβολή τελών διέλευσης σε πλοία που περνούν από τα στενά. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi, χαρακτήρισε τις επικείμενες αμερικανικές κυρώσεις «απελπισμένη» κίνηση, υποστηρίζοντας ότι είναι καταδικασμένη σε αποτυχία, όπως και το ναυτικό μπλόκο των ΗΠΑ.
Το οικονομικό υπόβαθρο
Η οικονομία του Ιράν βρίσκεται ήδη υπό τεράστια πίεση: το ιρανικό ριάλ κατέγραψε ιστορικό χαμηλό τη Δευτέρα, εν αναμονή των νέων κυρώσεων, ενώ το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει ότι το πραγματικό ΑΕΠ της χώρας αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 5,4% το 2026, με τον πληθωρισμό να αγγίζει το 68,9%.
Διπλωματικό παρασκήνιο
Εν μέσω της κλιμάκωσης, ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Sayyid Badr Albusaidi, αναμένεται να επισκεφθεί την Τεχεράνη την Τρίτη για διμερείς συνομιλίες με τον Araghchi, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης γύρω από το ζήτημα του Ορμούζ.
Το βασικό συμπέρασμα
Έξι μήνες μετά την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, οι δύο πλευρές φαίνεται να έχασαν το παράθυρο μιας εκεχειρίας 60 ημερών που θα μπορούσε να οδηγήσει σε συμφωνία, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα, καθαρά οικονομική φάση σύγκρουσης, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας.