21 Αυγούστου 2026
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω της πλατφόρμας Truth Social ότι η κυβέρνησή του ετοιμάζεται να επιβάλει τις πιο αυστηρές οικονομικές κυρώσεις που έχουν επιβληθεί ποτέ σε χώρα, αποκαλώντας την επικείμενη επιχείρηση «Οικονομική Ημέρα-Δ» (Economic D-Day) κατά του Ιράν. Η ανακοίνωση έρχεται καθώς πλησιάζει ο έκτος μήνας του πολέμου ΗΠΑ–Ιράν, με την αμερικανική κυβέρνηση να αντιμετωπίζει, σύμφωνα με δημοσιεύματα, φθίνοντα αποθέματα βασικών όπλων.
Τι δήλωσε ο Τραμπ
Σε ανάρτησή του, ο Τραμπ κατηγόρησε την ιρανική ηγεσία ότι αρνήθηκε επανειλημμένες ευκαιρίες για συμφωνία και προανήγγειλε «οικονομικό πόλεμο και απομόνωση σε πρωτοφανή κλίμακα». Προειδοποίησε παράλληλα κάθε χώρα που θα επιτρέψει σε τράπεζες, επιχειρήσεις, αεροδρόμια ή κρατικούς φορείς της να προσφέρουν οποιαδήποτε στήριξη στο Ιράν ότι θα υποστεί η ίδια σοβαρές οικονομικές συνέπειες. Στόχος της κίνησης, όπως αναφέρεται, είναι να εξαναγκαστεί η Τεχεράνη να εγκαταλείψει το πυρηνικό της πρόγραμμα και να επιτρέψει την πλήρη επαναλειτουργία της ναυτιλιακής κίνησης στο Στενό του Ορμούζ.
Ο ρόλος του υπουργού Οικονομικών
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, μίλησε το ίδιο διάστημα στο CNBC περιγράφοντας το σχέδιο ως «ένα-δύο χτύπημα»: αποκλεισμός σε συνδυασμό με τις αυστηρότερες κυρώσεις στην ιστορία. Ανακοίνωσε ότι θα παρουσιάσει αναλυτικά το πλάνο σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα, χαρακτηρίζοντάς το «τη μεγαλύτερη συντονισμένη οικονομική απομόνωση στην ιστορία του κόσμου». Σύμφωνα με τον ίδιο, κάθε χώρα θα πρέπει να επιλέξει πλευρά, καθώς όσοι συναλλάσσονται με το Ιράν —μέσω μεταφοράς κεφαλαίων, αγοράς πετρελαίου ή θαλάσσιων μεταφορών— θα βρεθούν αντιμέτωποι με το σύνολο της ισχύος του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών. Η νέα φάση εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα κυρώσεων «Operation Economic Fury», το οποίο μέχρι στιγμής είχε επικεντρωθεί σε οντότητες και άτομα που αγόραζαν πετρέλαιο από το Ιράν ή συνεργάζονταν τραπεζικά μαζί του. Κίνα και Ινδία παραμένουν από τους μεγαλύτερους αγοραστές ιρανικού πετρελαίου, γεγονός που τις τοποθετεί στο επίκεντρο ενδεχόμενων δευτερογενών κυρώσεων.
Η αντίδραση του Πεκίνου
Σε τακτική ενημέρωση Τύπου, ο εκπρόσωπος του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών Lin Jian απάντησε ότι οι κυρώσεις και η πίεση δεν αποτελούν λύση στο πρόβλημα, καλώντας όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να ενεργήσουν υπεύθυνα και να επιμείνουν στην πολιτική και διπλωματική οδό. Η δήλωση αυτή αποτελεί την επίσημη κινεζική θέση απέναντι στην αμερικανική πρωτοβουλία, δεδομένου ότι το Πεκίνο παραμένει βασικός εμπορικός εταίρος της Τεχεράνης.
Πολιτικό υπόβαθρο
Η κλιμάκωση της οικονομικής πίεσης έρχεται εν μέσω αυξανόμενης εσωτερικής δυσαρέσκειας για έναν πόλεμο που δεν φαίνεται να έχει τέλος, λίγους μόνο μήνες πριν από τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές που θα κρίνουν αν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα θα διατηρήσει τον έλεγχο του Κογκρέσου. Αναλυτές διίστανται ως προς την αποτελεσματικότητα του εγχειρήματος: κάποιοι «γεράκια» για το Ιράν επιδοκίμασαν την κίνηση ζητώντας υπομονή, ενώ άλλοι προειδοποιούν ότι η ιρανική οικονομία έχει ήδη αντέξει σχεδόν πέντε δεκαετίες αμερικανικών κυρώσεων και ότι η κυβέρνηση Τραμπ ενδέχεται να επαναλαμβάνει λάθη προηγούμενων διοικήσεων.