Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, τοποθετήθηκε δημόσια για τις εξαγγελίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης περί ελέγχων σε ρωσικά εμπορικά πλοία που η Βρυξέλλες αποκαλεί «σκιώδη στόλο» («shadow fleet»), σε αποσπάσματα συνέντευξής του στο ρωσικό κρατικό δίκτυο VGTRK, τα οποία δημοσιοποίησε η Ρωσική Πρεσβεία στο Ηνωμένο Βασίλειο μέσω του επίσημου καναλιού της στο Telegram.
«Δεν υπάρχει σε κανένα νομικό κείμενο»
Ερωτηθείς σχετικά με τον όρο «σκιώδης στόλος», ο Λαβρόφ υποστήριξε ότι πρόκειται για έναν χαρακτηρισμό που επινόησε η ΕΕ και ο οποίος, όπως ισχυρίστηκε, δεν εμφανίζεται σε κανένα νομικό κείμενο. Κατά τον Ρώσο υπουργό, η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει τη δική της εκδοχή «δικαίου» —αποκαλώντας τις αποφάσεις των Βρυξελλών «παράνομες»— με στόχο να περιορίσει την ικανότητα της Ρωσίας να αποκομίζει έσοδα από τις διεθνείς αγορές.
Κατηγορίες για «κατάσχεση φορτίων» και μεταφορά εσόδων στην Ουκρανία
Ο Λαβρόφ ισχυρίστηκε ότι η ΕΕ έχει ουσιαστικά επιβάλει απαγόρευση στο εμπόριο ρωσικών ενεργειακών πόρων, και ότι κάθε πλοίο που δεν συμμορφώνεται με τους ευρωπαϊκούς κανόνες —ανεξαρτήτως σημαίας— χαρακτηρίζεται μέρος του «σκιώδους στόλου». Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ένωση έχει αυτοανακηρυχθεί δικαιούχος όχι μόνο να σταματά και να επιθεωρεί πλοία, αλλά και να κατάσχει και να πουλά το φορτίο τους, μεταφέροντας μετέπειτα τα έσοδα στην Ουκρανία — την οποία ο Ρώσος υπουργός αποκάλεσε, με τη γνωστή ρητορική της Μόσχας, καθεστώς που στηρίζει «ναζιστικές» πρακτικές, χαρακτηρισμός που η Ουκρανία και οι δυτικοί της σύμμαχοι απορρίπτουν κατηγορηματικά ως αβάσιμο.
Ο Λαβρόφ χαρακτήρισε την εξέλιξη αυτή «πολύ επικίνδυνο δρόμο», υποστηρίζοντας ότι η ΕΕ ισχυρίζεται πως οι δικές της αποφάσεις υπερισχύουν του διεθνούς δικαίου.
Η προειδοποίηση Πούτιν και η ρωσική απάντηση
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών υπενθύμισε ότι ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν έχει ήδη δηλώσει με σαφήνεια ότι η Μόσχα θα απαντήσει στην ίδια «νομισματική», όπως το περιέγραψε, λογική σε αυτό που η ρωσική πλευρά χαρακτηρίζει «ληστεία» και «πειρατεία». Ο Λαβρόφ επισήμανε ότι η Ρωσία θα επιλέγει η ίδια τους στόχους της, στρεφόμενη εναντίον πλοίων που, όπως είπε, εξυπηρετούν συμφέροντα χωρών οι οποίες έχουν κάνει «την πειρατεία και τη λεηλασία» επίσημη πολιτική τους.
Το πλαίσιο
Η δήλωση Λαβρόφ έρχεται εν μέσω κλιμακούμενης έντασης γύρω από τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» — δεξαμενόπλοια χωρίς σαφή ιδιοκτησιακό καθεστώς που, σύμφωνα με δυτικές κυβερνήσεις, χρησιμοποιεί η Ρωσία για να παρακάμπτει τις κυρώσεις στις πωλήσεις πετρελαίου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προχωρήσει σε διαδοχικά πακέτα κυρώσεων στοχεύοντας πλοία που θεωρεί μέρος αυτού του δικτύου, κάτι που η Μόσχα καταγγέλλει ως παράνομο και εχθρικό.
Σημείωση: Οι αναφορές στο «καθεστώς» της Ουκρανίας αποτελούν δηλώσεις του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών και όχι διαπιστωμένα γεγονότα.