Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ προκάλεσε έντονη συζήτηση σε ολόκληρη την Ευρώπη, καλώντας ανοιχτά την Ισπανία να αντιγράψει την πολωνική πολιτική στα σύνορα, εν μέσω πρωτοφανούς μεταναστευτικής κρίσης στη Θέουτα.
Τι είπε ο Τουσκ
Σε ανάρτησή του στο X, ο Πολωνός πρωθυπουργός τόνισε πως η Πολωνία έχει αυστηροποιήσει το άσυλο, τις διαδικασίες στα σύνορα και έχει χτίσει αποτελεσματικά φράγματα στα σύνορα με τη Λευκορωσία, τα οποία αποτελούν το ανατολικό σύνορο της ΕΕ. Σύμφωνα με τον ίδιο, η χώρα του επένδυσε δισεκατομμύρια ευρώ και κινητοποίησε χιλιάδες στρατιώτες, αστυνομικούς και συνοριοφύλακες για να θωρακίσει τα σύνορά της.
Το μήνυμα έκλεισε με μια ξεκάθαρη προειδοποίηση προς τη Μαδρίτη: «Η Ισπανία πρέπει να ακολουθήσει το παράδειγμά μας, αν θέλουμε η Σένγκεν να επιβιώσει».
Η κρίση στη Θέουτα που πυροδότησε τις αντιδράσεις
Η δήλωση Τουσκ έρχεται καθώς η ισπανική μεσογειακή θύλακα Θέουτα δέχτηκε πρωτοφανή εισροή περίπου 50.000-60.000 μεταναστών μέσα σε λίγες ημέρες, μετά από απόφαση του ισπανικού Ανωτάτου Δικαστηρίου που εμπόδιζε την άμεση επαναπροώθηση όσων φτάνουν διά θαλάσσης. Δίκτυα διακινητών φέρεται να διέδωσαν παραπλανητικές πληροφορίες για την απόφαση αυτή, προκαλώντας το μαζικό κύμα διελεύσεων.
Η κρίση είχε τραγικό αντίκτυπο: τουλάχιστον 57 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, κυρίως από πνιγμό, καθώς πλήθη κόσμου προσπαθούσαν να περάσουν τα σύνορα δια ξηράς και θαλάσσης, σύμφωνα με τις αρχές της Θέουτα.
Η αντίδραση των ευρωπαϊκών ηγετών
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ επισκέφθηκε τη Θέουτα και χαρακτήρισε τις μαζικές διελεύσεις «παραβίαση της εδαφικής κυριαρχίας της Ισπανίας», αποδίδοντας ευθύνες στην παραπληροφόρηση που καλλιέργησαν δίκτυα διακινητών.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε τις εικόνες από τη Θέουτα «απαράδεκτες», ζητώντας άμεσο τερματισμό των επικίνδυνων διελεύσεων και διάλυση των δικτύων διακίνησης ανθρώπων.
Η κρίση προκάλεσε ντόμινο αντιδράσεων σε ολόκληρη την ήπειρο: η Ιταλία επέβαλε προσωρινούς ελέγχους στα σύνορά της με την Ισπανία, ενώ η Γαλλία ενίσχυσε τους ελέγχους στα δικά της σύνορα. Παράλληλα, αυξάνονται οι φωνές πολιτικών σε διάφορες χώρες που ζητούν αναθεώρηση της πολιτικής ασύλου σε επίπεδο ΕΕ.
Γιατί έχει σημασία
Η δημόσια σύγκρουση Τουσκ-Σάντσεθ αναδεικνύει το βαθύτερο ρήγμα που υπάρχει ανάμεσα στα κράτη-μέλη της ΕΕ σχετικά με τη διαχείριση της μετανάστευσης. Ενώ η Πολωνία έχει επιλέξει μια σκληρή, περιοριστική γραμμή στα ανατολικά της σύνορα με τη Λευκορωσία, η Ισπανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτόγνωρη πίεση στο νότιο άκρο της Ευρώπης, που θέτει σε δοκιμασία τη συνοχή της ζώνης Σένγκεν και την ενότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι σε ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα της εποχής μας.