Τρεις δηλώσεις, ένα ευρύτερο σκηνικό
Μιλώντας σε δημοσιογράφους εν πτήσει με το Air Force One, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε τρεις δηλώσεις που συνοψίζουν τη σημερινή στρατηγική του απέναντι στο Ιράν: τη χρήση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων για αποζημιώσεις, τα αποθέματα πυρομαχικών των ΗΠΑ και τις πρώτες ενδείξεις επανέναρξης συνομιλιών με την Τεχεράνη.
Για τις αποζημιώσεις: «Θα χρησιμοποιήσουμε τα χρήματα του Ιράν για να πληρώσουμε τη ζημιά που προκάλεσαν. Με άλλα λόγια, τα χρήματα του Ιράν που ελέγχουμε θα χρησιμοποιηθούν για την πληρωμή των ζημιών», δήλωσε ο Τραμπ.
Για τα πυρομαχικά: «Έχουμε πολλά πυρομαχικά — διαφορετικών τύπων. Ο Μπάιντεν έδωσε πολλά στην Ουκρανία, οπότε τα ανασυγκροτούμε, αλλά έχουμε πολλά. Έχουμε επίσης πολλά από τα μεσαίου επιπέδου — εννοώ περισσότερα απ’ όσα θα μπορούσαμε ποτέ να χρησιμοποιήσουμε, ό,τι κι αν συμβεί».
Για το Ιράν: «Έχουμε ουσιαστικά καταστρέψει τον στρατό τους. Θέλουν να συναντηθούμε, και συναντιόμαστε. Θα δούμε τι θα γίνει. Υπάρχει πιθανότητα να καταλήξουμε σε συμφωνία. Αν δεν είχαμε κάνει αυτό που κάναμε, δεν θα μας μιλούσαν καν».
Το πλαίσιο: ένας πόλεμος σε εξέλιξη από τον Φεβρουάριο
Οι δηλώσεις αυτές εντάσσονται σε μια σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ–Ιράν που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026 και έχει περάσει από αρκετούς κύκλους κλιμάκωσης, εκεχειρίας και νέας έντασης. Μια εκεχειρία που είχε συμφωνηθεί στα μέσα Ιουνίου κατέρρευσε, με τον Τραμπ να δηλώνει στα μέσα Ιουλίου ότι «η εκεχειρία έληξε», ενώ οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν πραγματοποιήσει διαδοχικές νυχτερινές επιδρομές εναντίον ιρανικών στρατιωτικών στόχων. Τις τελευταίες εβδομάδες έχουν αναφερθεί απώλειες σε αμερικανικό προσωπικό —πάνω από 17 στρατιώτες νεκροί σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα— καθώς και επιθέσεις εναντίον συμμαχικών χωρών των ΗΠΑ στην περιοχή, όπως το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν.
Οι αποζημιώσεις από «παγωμένα» ιρανικά κεφάλαια
Η δήλωση περί χρήσης ιρανικού χρήματος συνδέεται με τις επαναλαμβανόμενες επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στον Στενό της Ορμούζ. Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ διευκρίνισε ότι από εκείνο το σημείο και μετά, κάθε ζημιά σε πλοία ή φορτία θα αποζημιώνεται με ιρανικά κεφάλαια που βρίσκονται υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντάς το «δίκαιο και ισότιμο». Δεν έχει διευκρινιστεί δημόσια το ακριβές ύψος των κεφαλαίων αυτών, ούτε η νομική διαδικασία μέσω της οποίας θα διοχετευθούν οι αποζημιώσεις σε πλοιοκτήτες και εταιρείες φορτίων — ζήτημα που έχουν επισημάνει αρκετά αμερικανικά μέσα. Σύμφωνα με το CENTCOM, οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν ανακατευθύνει δώδεκα εμπορικά πλοία και έχουν θέσει εκτός λειτουργίας ένα ακόμη, στο πλαίσιο του ναυτικού αποκλεισμού που έχει επιβληθεί εκ νέου εναντίον ιρανικών λιμανιών.
Τα αποθέματα πυρομαχικών
Η αναφορά του προέδρου στα αποθέματα πυρομαχικών έρχεται εν μέσω συζητήσεων στις ΗΠΑ σχετικά με το κατά πόσο η στρατιωτική βιομηχανία της χώρας έχει επαρκή ικανότητα να στηρίξει ταυτόχρονα πολλαπλά μέτωπα. Την ίδια περίοδο έχουν ανακοινωθεί νέες συμφωνίες με αμυντικές εταιρείες —όπως η L3Harris και η Lockheed Martin— για την επέκταση της παραγωγής συστημάτων πρόωσης για συστήματα αναχαίτισης PAC-3 MSE και THAAD, με στόχο την ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας απέναντι σε βαλλιστικούς και πλεύσιμους πυραύλους.
Οι πρώτες ενδείξεις διαπραγματεύσεων
Η τρίτη δήλωση, για πιθανή συνάντηση και «συμφωνία» με το Ιράν, συμπίπτει με αναφορές ότι η Ουάσιγκτον «δίνει χώρο» στις συνομιλίες κατά τη διάρκεια μιας φαινομενικής παύσης των επιθέσεων το τελευταίο σαββατοκύριακο. Ο πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Μάικ Ουόλτζ, δήλωσε ότι οι συνομιλίες «γίνονται σε κάθε επίπεδο, από το πιο τεχνικό μέχρι το πιο υψηλό», τονίζοντας παράλληλα ότι ο αμερικανικός στρατός παραμένει σε ετοιμότητα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ιρανική πλευρά έχει κατ’ επανάληψη διαψεύσει δημόσια ότι έχει η ίδια ζητήσει νέες συνομιλίες, μια αντίφαση που εμφανίζεται σταθερά σε όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης. Ανεπίσημη πηγή αναφέρει ότι οι δύο πλευρές έχουν ανταλλάξει προτάσεις, χωρίς ωστόσο να έχει επιτευχθεί ακόμη συμφωνία.
Τι ακολουθεί
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν βιάζεται να καταλήξει σε συμφωνία με την Τεχεράνη, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης αν οι διαπραγματεύσεις δεν προχωρήσουν. Παράλληλα, αναφορές κάνουν λόγο για πιθανό στόχο τον υπό κατασκευή πυρηνικό σταθμό γνωστό ως «Pickaxe Mountain», κοντά στην εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου στο Νατάνζ, η οποία είχε ήδη πληγεί από αμερικανικά και ισραηλινά χτυπήματα το 2025. Η κατάσταση παραμένει ρευστή, με τις δύο πλευρές να δίνουν αντικρουόμενες εκδοχές για την πορεία των συνομιλιών.
