24 Ιουλίου 2026
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την άμεση έναρξη έρευνας βάσει του άρθρου 301 του αμερικανικού εμπορικού δικαίου κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά το νεότερο πρόστιμο ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων που επέβαλε η Κομισιόν στη Google. Η ανακοίνωση, που αναδημοσίευσε ο επίσημος λογαριασμός του Λευκού Οίκου, χαρακτηρίζει την πρακτική των ευρωπαϊκών προστίμων «ληστεία» εις βάρος αμερικανικών εταιρειών και, εμμέσως, του Αμερικανού φορολογούμενου.
Η αφορμή: νέο πρόστιμο στη Google
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο 890 εκατομμυρίων ευρώ (περίπου 1 δισ. δολάρια) στη Google για παραβίαση του Νόμου για τις Ψηφιακές Αγορές (Digital Markets Act), της ευρωπαϊκής νομοθεσίας που ρυθμίζει τη συμπεριφορά των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών. Πρόκειται για την πρώτη κύρωση που επιβάλλεται στην εταιρεία βάσει αυτού συγκεκριμένα του νόμου, ενώ έρχεται μετά από προηγούμενα πρόστιμα ύψους 460 και 430 εκατ. ευρώ για παραβιάσεις των κανόνων περί ανταγωνισμού στις υπηρεσίες αναζήτησης, κρατήσεων ξενοδοχείων και πτήσεων, καθώς και για τους περιοριστικούς όρους της Google προς τους προγραμματιστές εφαρμογών.
Τι είπε ο Τραμπ
Σε εκτενή ανάρτηση στο Truth Social, ο Τραμπ κατέγραψε το «λογαριασμό» των προστίμων που έχει επιβάλει η ΕΕ σε αμερικανικές εταιρείες τα τελευταία χρόνια: 15 δισ. δολάρια στην Apple, 3 δισ. στη Meta, 2,5 δισ. στην Amazon και πλέον πάνω από 18 δισ. συνολικά στη Google. Χαρακτήρισε την πρακτική «παράνομη και εξαιρετικά μεροληπτική», υποστηρίζοντας ότι ξεκίνησε επί προεδρίας Μπάιντεν αλλά δεν πρόκειται να συνεχιστεί επί δικής του διακυβέρνησης. Δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δεν αποτελούν «κουμπαρά» για την Ευρώπη και ανακοίνωσε ότι θα ξεκινήσει άμεσα έρευνα βάσει του άρθρου 301, προαναγγέλλοντας ότι η Ένωση θα «πληρώσει πολύ ακριβά» και ότι αναμένεται η επιβολή σημαντικού δασμού το συντομότερο δυνατόν.
Τι είναι η έρευνα άρθρου 301
Το άρθρο 301 του αμερικανικού Νόμου περί Εμπορίου του 1974 δίνει στην κυβέρνηση των ΗΠΑ τη δυνατότητα να διερευνά πρακτικές ξένων χωρών που θεωρεί αθέμιτες ή μεροληπτικές και να ανταποδίδει με δασμούς. Πρόκειται για το ίδιο νομικό εργαλείο που χρησιμοποίησε ο Τραμπ για την επιβολή νέων δασμών ύψους 10% έως 12,5% σε 60 εμπορικούς εταίρους, μεταξύ των οποίων και η ΕΕ, οι οποίοι τέθηκαν σε ισχύ μόλις μία ημέρα πριν από τη σημερινή ανακοίνωση. Η προσφυγή στο άρθρο 301 έγινε πιο κρίσιμη για τη διοίκηση Τραμπ αφότου το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε νωρίτερα φέτος πολλούς από τους δασμούς που είχε επιβάλει με άλλη νομική βάση.
Το ευρύτερο πλαίσιο
Η νέα αυτή κόντρα έρχεται σε μια περίοδο ήδη τεταμένων εμπορικών σχέσεων ΗΠΑ-ΕΕ, παρά το γεγονός ότι τα 27 κράτη-μέλη είχαν εγκρίνει το καλοκαίρι ένα ευρύτερο εμπορικό πλαίσιο με την Ουάσινγκτον. Πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν εκφράσει έκτοτε επιφυλάξεις για τους όρους της συμφωνίας, καθιστώντας αβέβαιη τη διαμόρφωση μιας πιο μακροπρόθεσμης εμπορικής σχέσης. Η Google, από την πλευρά της, αναμένεται να ασκήσει έφεση κατά του προστίμου, ενώ η Κομισιόν έχει προειδοποιήσει για ακόμη αυστηρότερα μέτρα — συμπεριλαμβανομένου ενδεχόμενου διαχωρισμού των δραστηριοτήτων της εταιρείας — αν δεν συμμορφωθεί.