Σε ενδιαφέρουσα ανάλυση για τις γεωπολιτικές και ενεργειακές διαστάσεις της νέας πυρηνικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας προχώρησε η Δρ. Ασπασία Αλιγιζάκη, Διδάκτωρ Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς, σε συνέντευξή της στο δελτίο ειδήσεων της Ναυτεμπορικής με τον Παύλο Πανταζόπουλο.
«Ευφυής κίνηση του κύριου Τραμπ», χαρακτήρισε τη συμφωνία η διεθνολόγος, εξηγώντας ότι προσφέρει σημαντικά οφέλη στις Ηνωμένες Πολιτείες, τόσο οικονομικά όσο και γεωπολιτικά.
Τα βασικά σημεία της ανάλυσης
Σύμφωνα με την Δρ. Αλιγιζάκη, η συμφωνία εξασφαλίζει για τις ΗΠΑ:
- Οικονομικά οφέλη εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων μέσω των σχετικών συμφωνιών.
- Γεωπολιτική ενίσχυση, καθώς αποτρέπεται ο κίνδυνος η Σαουδική Αραβία να στραφεί προς Ρωσία ή Κίνα για παρόμοια συμφωνία.
- Σαφές μήνυμα προς το Ιράν και διεθνώς: όποιος είναι φίλος των Αμερικανών μπορεί να αποκτήσει πυρηνική συμφωνία, ακόμα και «απομακρυσμένη από τους διεθνείς κανόνες για τη διάδοση».
Η ειδικός επισήμανε την αντίφαση στην πολιτική των ΗΠΑ: ενώ το Ιράν αντιμετωπίζεται ως στόχος λόγω εμπλουτισμού ουρανίου, η Σαουδική Αραβία —ένας ισχυρός περιφερειακός παίκτης— λαμβάνει «πράσινο φως» για πυρηνική ανάπτυξη. Υπενθύμισε επίσης τη δημόσια δήλωση του Διαδόχου Πρίγκιπα ότι «αν το Ιράν αποκτήσει πυρηνικά, θα αποκτήσουμε και εμείς».
Ενεργειακές διαστάσεις και περιφερειακές επιπτώσεις
Η Δρ. Αλιγιζάκη τόνισε ότι η συμφωνία δεν αφορά μόνο πυρηνικά όπλα, αλλά είναι πρωτίστως ενεργειακή συμφωνία, η οποία αλλάζει τον ενεργειακό και κατ’ επέκταση τον γεωπολιτικό χάρτη της Μέσης Ανατολής.
Συγκεκριμένα:
- Ενισχύονται παράλληλα η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία.
- Τριπλασιάζεται η χωρητικότητα αγωγού από το βόρειο Ιράκ προς την Τσεϊχάν (Τουρκία).
- Προωθείται αναβάθμιση και επαναλειτουργία αγωγού από βόρειο Ιράκ προς Συρία, με σημαντικό ρόλο αμερικανικής εταιρείας (Chevron).
- Αναπτύσσονται εναλλακτικές διαδρομές (χερσαίες, σιδηροδρομικές, Ερυθρά Θάλασσα) για να παρακαμφθούν τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν έχει χρησιμοποιήσει ως όπλο.
«Η ενέργεια είναι το βασικό όπλο για τα πάντα», υπογράμμισε η Δρ. Αλιγιζάκη, αναφέροντας το παράδειγμα της Ρωσίας που χρησιμοποίησε το φυσικό αέριο ως μέσο πίεσης στην Ευρώπη. Όπως είπε, «όποιος παράγει ενέργεια ή διαμετακομίζει ενέργεια είναι πάρα πολύ ισχυρός παίκτης».
Η συνέντευξη ολοκληρώθηκε με την επισήμανση ότι αυτά τα ενεργειακά σχέδια αλλάζουν τον γεωπολιτικό χάρτη όχι μόνο στη Μέση Ανατολή αλλά και ευρύτερα.
Δείτε το σχετική συζήτηση στη Ναυτεμπορική
