Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Zohran Mamdani, παραδέχθηκε ότι η διοίκησή του δεν διαθέτει τη νομική εξουσία να συλλάβει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ανατρέποντας ουσιαστικά μία από τις πιο αμφιλεγόμενες προεκλογικές του δεσμεύσεις.
Τι είπε ο Mamdani
Σε βίντεο που δημοσίευσε την Τρίτη στο X, ο Mamdani ανέφερε ότι η διοίκησή του εξέτασε κάθε διαθέσιμη νομική οδό προκειμένου να διαπιστώσει αν η Νέα Υόρκη θα μπορούσε να εκτελέσει το ένταλμα σύλληψης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) εναντίον του Νετανιάχου, καταλήγοντας ότι δεν διαθέτει ανεξάρτητη νομική αρμοδιότητα για κάτι τέτοιο.
Παρά την υποχώρηση αυτή, ο δήμαρχος δεν άλλαξε στάση απέναντι στον Ισραηλινό ηγέτη. Χαρακτήρισε τον Νετανιάχου «εγκληματία πολέμου» και «αρχιτέκτονα μιας φρικτής γενοκτονίας εναντίον του παλαιστινιακού λαού», τονίζοντας παράλληλα ότι συμφωνεί με το ΔΠΔ πως ο Νετανιάχου θα έπρεπε να συλληφθεί και να δικαστεί για τα εγκλήματά του, όπως θα ίσχυε για οποιονδήποτε άλλο κατηγορούμενο από το δικαστήριο.
Έκκληση προς την ομοσπονδιακή κυβέρνηση
Αντί να προχωρήσει μόνος του, ο Mamdani κάλεσε τις ομοσπονδιακές αρχές των ΗΠΑ να αναλάβουν δράση, καθώς αυτές διαθέτουν τη σχετική εξουσία, ζητώντας από την κυβέρνηση να ενταχθεί στο ΔΠΔ και να εκτελέσει το ένταλμα. Ξεκαθάρισε ωστόσο ότι ο Νετανιάχου δεν είναι ευπρόσδεκτος στη Νέα Υόρκη, όπως άλλωστε κανένας «εγκληματίας πολέμου».
Η αντίδραση Τραμπ
Η δήλωση έρχεται μία ημέρα μετά τη δημόσια παρέμβαση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε δηλώσει στον Νετανιάχου μέσω social media ότι δεν πρόκειται να συλληφθεί με κανέναν τρόπο όσο βρίσκεται στο έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι ΗΠΑ δεν αναγνωρίζουν τη δικαιοδοσία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, γεγονός που καθιστά ουσιαστικά αδύνατη οποιαδήποτε ομοσπονδιακή ενέργεια εναντίον του Ισραηλινού πρωθυπουργού.
Το υπόβαθρο της υπόθεσης
Το ΔΠΔ είχε εκδώσει ένταλμα σύλληψης για τον Νετανιάχου τον Νοέμβριο του 2024, μετά από έρευνα σχετικά με την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023 και την ισραηλινή στρατιωτική απάντηση στη Γάζα. Οι δικαστές του δικαστηρίου έκριναν ότι υπάρχουν «εύλογοι λόγοι» να πιστεύεται πως ο Νετανιάχου και ο πρώην υπουργός Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ στέρησαν από τον άμαχο πληθυσμό τρόφιμα, φάρμακα και άλλη ανθρωπιστική βοήθεια.
Το γραφείο του Νετανιάχου έχει απορρίψει κατηγορηματικά τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντας το ΔΠΔ «δικαστήριο-καρικατούρα» χωρίς δικαιοδοσία επί Αμερικανών ή Ισραηλινών πολιτών.
Τι ακολουθεί
Ο Νετανιάχου αναμένεται να ταξιδέψει στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο για να συμμετάσχει στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, γεγονός που θα φέρει και πάλι στο προσκήνιο το ζήτημα — αυτή τη φορά χωρίς προσδοκίες για κάποια νομική ενέργεια από την πλευρά της πόλης.