Η Τουρκία απέκτησε επίσημα το καθεστώς Εταίρου Διαλόγου (Dialogue Partner) της ASEAN, μετά από απόφαση των υπουργών Εξωτερικών του οργανισμού στη 59η Υπουργική Σύνοδο (AMM) που πραγματοποιείται αυτή την εβδομάδα στη Μανίλα των Φιλιππίνων. Η εξέλιξη ανακοινώθηκε στις 21 Ιουλίου 2026 και επιβεβαιώθηκε από την πρόεδρο της συνόδου, Υπουργό Εξωτερικών των Φιλιππίνων Μα. Τερέσα Λαζάρο, καθώς και από τον επίσημο ιστότοπο της ASEAN για το 2026.
Από «Τομεακός» σε πλήρη Εταίρο Διαλόγου
Η τουρκική συμμετοχή στη ASEAN δεν είναι νέα υπόθεση. Η Άγκυρα είχε υπογράψει τη Συνθήκη Φιλίας και Συνεργασίας (TAC) το 2010 και είχε αποκτήσει το καθεστώς Τομεακού Εταίρου Διαλόγου το 2017. Έπειτα από επίσημη αίτηση που κατέθεσε το 2024, η Τουρκία διεκδικούσε την αναβάθμιση σε πλήρες καθεστώς Εταίρου Διαλόγου, θέση που μέχρι σήμερα κατείχαν μόλις 11 χώρες και μπλοκ, όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Ρωσία, η Ιαπωνία, η Ινδία, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Νότια Κορέα, η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Νέα Ζηλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Με την ένταξη της Τουρκίας, ο αριθμός των πλήρων Εταίρων Διαλόγου ανεβαίνει πλέον στους 12, ενώ την ίδια ημέρα η Γερμανία και το Κατάρ έλαβαν το καθεστώς Τομεακού Εταίρου Διαλόγου.
Η ανακοίνωση του Τούρκου ΥΠΕΞ
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, ανακοίνωσε την εξέλιξη μέσω της προσωπικής του ανάρτησης στο X, χαρακτηρίζοντάς την σημαντικό επίτευγμα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής υπό την ηγεσία του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ο Φιντάν ευχαρίστησε τους ομολόγους του υπουργούς Εξωτερικών, τη χώρα που ασκεί την προεδρία της ASEAN για το 2026, δηλαδή τις Φιλιππίνες, καθώς και τη Γραμματεία της ASEAN για τη στήριξη που παρείχαν καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.
Οικονομικό υπόβαθρο της συνεργασίας
Σύμφωνα με στοιχεία που παρέθεσε ο ίδιος ο Τούρκος υπουργός, ο διμερής εμπορικός όγκος ανάμεσα στην Τουρκία και τις χώρες της ASEAN έχει αυξηθεί από τα 6,5 δισεκατομμύρια δολάρια σε περίπου 16 δισεκατομμύρια δολάρια από το 2010 μέχρι σήμερα. Η ASEAN αποτελεί μπλοκ 11 κρατών με πληθυσμό περίπου 700 εκατομμυρίων ανθρώπων και συνολικό ΑΕΠ που ξεπερνά τα 4 τρισεκατομμύρια δολάρια, καθιστώντας την μία από τις πλέον δυναμικές οικονομικές περιοχές του πλανήτη.
Τι σηματοδοτεί η αναβάθμιση
Το καθεστώς πλήρους Εταίρου Διαλόγου παρέχει στην Τουρκία στενότερη πολιτική και θεσμική συνεργασία με τον οργανισμό, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής σε υψηλού επιπέδου συναντήσεις με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη και τους λοιπούς εταίρους διαλόγου, όπως τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία. Η εξέλιξη εντάσσεται σε ευρύτερη τουρκική στρατηγική στροφής προς την Ασία-Ειρηνικό, γνωστή και ως πρωτοβουλία «Asia Anew», που η Άγκυρα προωθεί συστηματικά από το 2019.
Η φετινή σύνοδος της ASEAN στη Μανίλα, που διαρκεί από τις 19 έως τις 24 Ιουλίου, συγκεντρώνει πάνω από 1.000 αντιπροσώπους από 62 χώρες και θα ολοκληρωθεί με εκδηλώσεις για τα 50 χρόνια από την υπογραφή της Συνθήκης Φιλίας και Συνεργασίας της Νοτιοανατολικής Ασίας.