Μια απόφαση που δεν πάρθηκε σε αίθουσα, αλλά σε τραπέζι ταβέρνας
Οι περισσότεροι γνωρίζουν την ημερομηνία απ’ έξω: 10 Μαρτίου 1925. Λίγοι όμως ξέρουν πού ακριβώς πάρθηκε αυτή η απόφαση. Δεν ήταν κάποια επίσημη αίθουσα με μαρμάρινα τραπέζια, ούτε κάποιο αρχοντικό της εποχής. Ήταν ένα απλό ταβερνάκι στον Πειραιά, το ταβερνάκι του Μοίρα, στις φτωχογειτονιές της πόλης, εκεί όπου συναντήθηκαν τα ιδρυτικά στελέχη και αποφάσισαν να γεννήσουν τον Ολυμπιακό Σύνδεσμο Φιλάθλων Πειραιώς. Ένας θρύλος που γεννιέται όχι σε παλάτι, αλλά σε ένα τραπέζι λαϊκής γειτονιάς — και ίσως αυτό εξηγεί, καλύτερα από κάθε επίσημο καταστατικό, γιατί ο σύλλογος συνδέθηκε τόσο βαθιά με τον εργατικό κόσμο του λιμανιού.
Η ίδρυση, μάλιστα, δεν ήταν καθόλου απλή υπόθεση όπως συχνά παρουσιάζεται. Πριν φτάσουμε στη μέρα αυτή, είχε προηγηθεί ένα μπερδεμένο παρασκήνιο διασπάσεων και συγχωνεύσεων: από το 1894 υπήρχε ο Πειραϊκός Σύνδεσμος, ο οποίος αργότερα ενώθηκε με την Πειραϊκή Ένωση. Ακολούθησε διάσπαση, δημιουργία δύο αντίπαλων ομίλων από τους ίδιους ανθρώπους, εμπλοκή τρίτου συλλόγου που κόπηκε στα δύο, και μόνο όταν κόπασε η σκόνη όλων αυτών των εσωτερικών συγκρούσεων, γεννήθηκε τελικά ο Ολυμπιακός.
Γιατί κόκκινο και άσπρο; Η σύνδεση με το Λονδίνο
Ένα από τα πιο παρεξηγημένα κεφάλαια είναι η επιλογή των χρωμάτων. Πολλοί πιστεύουν ότι το κόκκινο και το άσπρο επιλέχθηκαν αποκλειστικά για συμβολικούς λόγους —πάθος, αγνότητα, ευγενής άμιλλα. Αυτό είναι αλήθεια σε ένα επίπεδο, όμως υπάρχει και μια πιο απτή, λιγότερο γνωστή εκδοχή: ο Γιάννης Ανδριανόπουλος, ένας από τους βασικούς πρωταγωνιστές της ίδρυσης, είχε σπουδάσει νομικά στην Αγγλία και είχε γοητευτεί από μια αγγλική ομάδα ποδοσφαίρου με τα ίδια χρώματα. Η έμπνευση, δηλαδή, ήρθε κατευθείαν από το βρετανικό ποδόσφαιρο, μεταφυτευμένη στα λιμάνια του Πειραιά από έναν άνθρωπο που είχε ζήσει και σπουδάσει στο εξωτερικό.
Το έμβλημα, ο περίφημος δαφνοστεφανωμένος έφηβος, δεν ήταν τυχαία επιλογή διακόσμησης. Προτάθηκε από τον Νότη Καμπέρο, έναν από τους ιδρυτές, ακριβώς επειδή παρέπεμπε στους αρχαίους Ολυμπιακούς Αγώνες και ενσωμάτωνε μέσα του τη δύναμη, το ήθος και το ολυμπιακό ιδεώδες που ήθελε να εκφράζει το ίδιο το όνομα του συλλόγου.
Το πρώτο ματς ήταν εναντίον… ενός γαλλικού πολεμικού πλοίου
Αν περιμένατε ότι το πρώτο επίσημο παιχνίδι της ιστορίας ήταν κόντρα σε κάποια ελληνική ομάδα, θα εκπλαγείτε. Στις 30 Απριλίου 1925, μόλις λίγες εβδομάδες μετά την ίδρυση, ο νεοσύστατος σύλλογος αγωνίστηκε στο Ποδηλατοδρόμιο του Φαλήρου —την πρώτη του έδρα— απέναντι στο πλήρωμα του γαλλικού καταδρομικού «Ζαν Νταρκ». Το αποτέλεσμα ήταν συντριπτικό: 6-0 υπέρ των ερυθρόλευκων, με πρωταγωνιστές τα αδέλφια Ανδριανόπουλου, πέντε αδέλφια που έπαιζαν ταυτόχρονα στην ίδια ομάδα, κάτι σχεδόν πρωτόγνωρο για τα δεδομένα της εποχής.
Ο άνθρωπος που η επίσημη ιστορία προτιμά να αποσιωπά
Υπάρχει ένα κεφάλαιο της ιστορίας του συλλόγου που σπάνια αναφέρεται στα επίσημα αφιερώματα: η ιστορία του Ανδρέα Μουράτη. Πριν αγωνιστεί με τη φανέλα του Ολυμπιακού, ήταν εργάτης από τη Νάξο. Στα δύσκολα χρόνια της δεκαετίας του 1940, βρέθηκε στο επίκεντρο γεγονότων που ξεπερνούσαν κατά πολύ το ποδόσφαιρο, με αποτέλεσμα αργότερα να αποκλειστεί για διάστημα από κάθε ποδοσφαιρική δραστηριότητα από την ΕΠΟ. Η κατακραυγή του κόσμου του Πειραιά ήταν τέτοια, ώστε τελικά επέστρεψε στα γήπεδα δύο χρόνια αργότερα, εν μέσω πλακάτ που ζητούσαν την αθώωσή του. Έζησε και πέθανε φτωχός εργάτης, αλλά η ιστορία του παραμένει μια από τις πιο ανθρώπινες και λιγότερο γνωστές πτυχές του συλλόγου — μια υπενθύμιση ότι πίσω από τα τρόπαια και τις πρωτιές, υπάρχουν πάντα πρόσωπα με δικές τους, σκληρές διαδρομές.
Η νύχτα που ο Ολυμπιακός νίκησε τον Πελέ
Ίσως το πιο εντυπωσιακό, και σχετικά λιγότερο διαδεδομένο, επεισόδιο της ιστορίας του συλλόγου έλαβε χώρα στις 4 Ιουλίου 1961. Ο Ολυμπιακός αντιμετώπισε σε φιλικό αγώνα τη Σάντος της Βραζιλίας, την ομάδα του ανθρώπου που θα εξελισσόταν στον μεγαλύτερο ποδοσφαιριστή όλων των εποχών: τον Πελέ. Απέναντι σε μια σχεδόν αήττητη ομάδα, ο Θρύλος επικράτησε με 2-1, με τον Αντώνη Ποσειδώνα να πετυχαίνει ένα από τα δύο γκολ. Η νίκη αυτή ταξίδεψε πέρα από τα σύνορα και έγινε κομμάτι της προφορικής παράδοσης των οπαδών, ένα από εκείνα τα επεισόδια που μεγαλώνουν κάθε φορά που ξαναλέγονται.
Δεν υπήρχε μόνο ένας Ολυμπιακός
Λίγοι γνωρίζουν ότι το ίδιο έτος, το 1925, γεννήθηκε και ένας άλλος «Ολυμπιακός», εντελώς άσχετος οργανωτικά με αυτόν του Πειραιά: ο Ολυμπιακός Πατρών, που ιδρύθηκε από Έλληνες πρόσφυγες της Σμύρνης λίγους μήνες αργότερα, τον Οκτώβριο του 1925. Η ιστορία αυτή αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο για την εποχή: το όνομα «Ολυμπιακός» δεν ήταν απλώς ένα εμπορικό σήμα, αλλά μια ιδέα που αιωρούνταν στον αέρα της μεταπολεμικής, προσφυγικής Ελλάδας — ένα σύμβολο αξιοπρέπειας και νέας αρχής για ανθρώπους που είχαν χάσει τα πάντα, από τη Μικρασία μέχρι τις γειτονιές της Πάτρας. Το ποδόσφαιρο, και για τους δύο συλλόγους, δεν ήταν απλώς άθλημα· ήταν τρόπος να ξαναχτιστεί μια κοινότητα.
Έναν αιώνα μετά
Εκατό χρόνια από εκείνη τη βραδιά στο ταβερνάκι του Μοίρα, ο Ολυμπιακός μετρά δεκάδες πρωταθλήματα, κύπελλα και διεθνείς τίτλους σε πολλαπλά αθλήματα. Όμως οι πιο ενδιαφέρουσες ιστορίες δεν είναι πάντα αυτές με τα τρόπαια. Είναι οι μικρές, ανθρώπινες λεπτομέρειες —ένα τραπέζι σε ταβέρνα, μια έμπνευση από το Λονδίνο, ένας εργάτης που πλήρωσε ακριβά τις πεποιθήσεις του, μια νίκη απέναντι στον μεγαλύτερο παίκτη όλων των εποχών— που εξηγούν γιατί ένας σύλλογος γίνεται κάτι παραπάνω από ομάδα. Γίνεται Θρύλος.
ΠΗΓΗ photo: Wikimedia Commons (Public Domain).