Οι καυτερές πιπεριές αγαπιούνται σε πολλές κουζίνες του κόσμου, αλλά μια ανασκόπηση επιστημονικών μελετών που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Frontiers in Nutrition και αναδείχθηκε ξανά στη διεθνή επικαιρότητα στις 13-14 Ιουλίου 2026 μέσω του SciTechDaily, φέρνει στο προσκήνιο ένα ερώτημα που απασχολεί την επιστημονική κοινότητα εδώ και χρόνια: μπορεί η υπερβολική κατανάλωσή τους να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του πεπτικού συστήματος;
Τι εξέτασε η μελέτη
Η ανασκόπηση, που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές με επικεφαλής την Changchang Chen, συγκέντρωσε δεδομένα από 14 μελέτες τύπου case-control με συνολικά περισσότερους από 11.300 συμμετέχοντες, εκ των οποίων περίπου 5.000 είχαν διαγνωστεί με κάποιου τύπου καρκίνο του πεπτικού συστήματος. Οι ερευνητές εξέτασαν τρεις κατηγορίες καρκίνου -οισοφάγου, στομάχου και παχέος εντέρου- σε σχέση με το επίπεδο κατανάλωσης καυτερών πιπεριών.
Το βασικό εύρημα: όσοι κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες καυτερών πιπεριών είχαν κατά μέσο όρο 64% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του πεπτικού συστήματος συνολικά, σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τις μικρότερες ποσότητες ή καθόλου. Η πιο ισχυρή σύνδεση εντοπίστηκε στον καρκίνο του οισοφάγου, όπου η υψηλή κατανάλωση συνδέθηκε με σχεδόν τριπλάσιο κίνδυνο. Αντίθετα, για τον καρκίνο του στομάχου και του παχέος εντέρου δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση, παρότι για το στομάχι καταγράφηκε μια τάση προς υψηλότερο κίνδυνο (περίπου 77% στην ομάδα υψηλότερης κατανάλωσης) χωρίς όμως αυτή να θεωρείται στατιστικά αξιόπιστη.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η γεωγραφική διάσταση: υψηλότεροι κίνδυνοι καταγράφηκαν σε μελέτες από Ασία, Αφρική και Βόρεια Αμερική, ενώ μελέτες από Ευρώπη και Νότια Αμερική έδειξαν αντίθετα χαμηλότερο κίνδυνο -κάτι που πιθανώς σχετίζεται με διαφορές στον τρόπο παρασκευής, στην ποικιλία πιπεριάς, στη συνολική διατροφή ή σε άλλους πολιτισμικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες που δεν έχουν ακόμη διευκρινιστεί πλήρως.
Συσχέτιση δεν σημαίνει αιτιότητα
Οι ίδιοι οι ερευνητές είναι σαφείς ως προς τους περιορισμούς της μελέτης τους: πρόκειται για παρατηρητικές μελέτες τύπου case-control, οι οποίες δείχνουν στατιστική συσχέτιση και όχι αιτιώδη σχέση. Δεν αποδεικνύεται δηλαδή ότι οι καυτερές πιπεριές «προκαλούν» καρκίνο, αλλά ότι υπάρχει ένα μοτίβο το οποίο αξίζει περαιτέρω διερεύνησης μέσω πιο αυστηρά σχεδιασμένων προοπτικών μελετών. Οι συγγραφείς σημειώνουν χαρακτηριστικά ότι τα ευρήματά τους «υποδεικνύουν πως η καυτερή πιπεριά αποτελεί παράγοντα κινδύνου για ορισμένους καρκίνους του πεπτικού συστήματος», χωρίς όμως αυτό να ισοδυναμεί με απόδειξη αιτιότητας.
Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η εικόνα δεν είναι μονοσήμαντη σε ολόκληρη τη διεθνή βιβλιογραφία. Μεγάλη προοπτική κοορτή από την Κίνα, που δημοσιεύτηκε στο International Journal of Epidemiology, είχε καταλήξει στο αντίθετο συμπέρασμα: ενήλικες που κατανάλωναν καυτερή τροφή 6-7 φορές την εβδομάδα είχαν χαμηλότερο -όχι υψηλότερο- κίνδυνο καρκίνου του οισοφάγου σε σύγκριση με όσους δεν κατανάλωναν καθόλου, ιδίως ανάμεσα σε μη καπνιστές και μη πότες. Η αντίφαση αυτή αντικατοπτρίζει το πόσο πολύπλοκη είναι η βιολογική δράση της καψαϊκίνης, της κύριας «καυτερής» ουσίας των πιπεριών: σε μέτριες δόσεις φαίνεται να ενεργοποιεί μηχανισμούς που καταστέλλουν καρκινικά κύτταρα και μειώνουν τη φλεγμονή, ενώ σε πολύ υψηλές ή χρόνιες δόσεις τα αποτελέσματα μπορεί να αντιστρέφονται, ευνοώντας φλεγμονώδεις και προ-καρκινικές διεργασίες.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη
Το συμπέρασμα των ειδικών δεν είναι πως πρέπει να αποφεύγει κανείς εντελώς τις καυτερές πιπεριές, αλλά ότι η πολύ υψηλή και συστηματική κατανάλωση -ιδίως σε συνδυασμό με άλλους γνωστούς παράγοντες κινδύνου για καρκίνο του οισοφάγου, όπως το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ ή η συστηματική κατανάλωση πολύ ζεστών ροφημάτων- ενδέχεται να χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή. Οι ερευνητές τονίζουν πως απαιτούνται μεγαλύτερες, καλύτερα σχεδιασμένες προοπτικές μελέτες προκειμένου να διευκρινιστεί αν και σε ποιο βαθμό η μέτρια κατανάλωση καυτερών πιπεριών ενέχει ανάλογο κίνδυνο, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος της υπάρχουσας βιβλιογραφίας βασίζεται σε μελέτες χαμηλότερου επιπέδου τεκμηρίωσης.