Η ανακοίνωση των βάσεων εισαγωγής φέρνει κάθε καλοκαίρι το ίδιο δίλημμα για χιλιάδες οικογένειες: πού θα μείνει το παιδί που φεύγει για σπουδές και πόσο θα κοστίσει. Φέτος η απάντηση δεν είναι ενθαρρυντική, καθώς τα στοιχεία δείχνουν νέα άνοδο τόσο στα ενοίκια όσο και στους λογαριασμούς ρεύματος.
Τα ενοίκια «τρέχουν» με ρυθμό έως 7,3% τον χρόνο
Σύμφωνα με έρευνα της Χρυσής Ευκαιρίας για την Αττική, η ζήτηση για μικρά διαμερίσματα και studio βρίσκεται σε πρωτοφανή επίπεδα, με αποτέλεσμα η μέση τιμή στου Ζωγράφου να φτάνει τα 11,83 ευρώ ανά τετραγωνικό, με ετήσια αύξηση 6,3%, ενώ στο κέντρο της Αθήνας η άνοδος αγγίζει το 7,3%, με το ενοίκιο ενός δυαριού 50 τ.μ. να φτάνει έως και τα 630 ευρώ. Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και σε Καλλιθέα, Αιγάλεω και Πειραιά, με αυξήσεις που κυμαίνονται από 2,4% έως 6,9% ανάλογα με την περιοχή.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η τιμή, αλλά και η διαθεσιμότητα: στην Αττική μόλις 1 στα 5 διαθέσιμα ακίνητα προς ενοικίαση είναι έως 55 τ.μ., κάτι που οφείλεται στην αυξημένη πίεση από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, αλλά και σε κοινωνικές τάσεις όπως η καθυστέρηση δημιουργίας οικογένειας.
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στην πρωτεύουσα. Έρευνα του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates σε 21 φοιτητουπόλεις της περιφέρειας δείχνει μέση ετήσια αύξηση περίπου 7% στα ζητούμενα ενοίκια φοιτητικών κατοικιών, με τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις να καταγράφονται στα διαμερίσματα 30-45 τ.μ. Σε πόλεις όπως η Πάτρα, τα μισθώματα για κατοικίες έως 25 τ.μ. κυμαίνονται από 300 έως 400 ευρώ τον μήνα, ενώ για διαμερίσματα 30-45 τ.μ. μπορούν να φτάσουν τα 650 ευρώ. Παράλληλα, όσοι έχουν προϋπολογισμό έως 300 ευρώ βρίσκουν όλο και πιο δύσκολα κατάλυμα, καθώς τα μικρά διαμερίσματα «εξαφανίζονται» από την αγορά.
Και το ρεύμα «βαραίνει» τον φοιτητικό προϋπολογισμό
Πέρα από το ενοίκιο, ο δεύτερος μεγάλος πονοκέφαλος είναι ο λογαριασμός ρεύματος. Ένα τυπικό ελληνικό νοικοκυριό πληρώνει σήμερα κατά μέσο όρο 78 ευρώ τον μήνα, με την τελική τιμή της κιλοβατώρας να κυμαίνεται μεταξύ 0,17 και 0,19 ευρώ. Τα φοιτητικά σπίτια συνήθως καταναλώνουν λιγότερο, ωστόσο ένα μικρό διαμέρισμα με μέση κατανάλωση 200-250 kWh τον μήνα εξακολουθεί να επιβαρύνει αισθητά τον οικογενειακό προϋπολογισμό, ειδικά όταν προστίθενται κλιματιστικό το καλοκαίρι και θέρμανση τον χειμώνα.
Οι πάροχοι έχουν αντιληφθεί την ανάγκη και έχουν βγάλει στην αγορά ειδικά φοιτητικά προγράμματα, συνήθως με μηδενικό ή χαμηλό πάγιο -λύση που συμφέρει σε μικρά σπίτια με περιορισμένη κατανάλωση. Οι ειδικοί συνιστούν στους φοιτητές να ελέγχουν το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο αν πληρούν τα κριτήρια, να συγκρίνουν τουλάχιστον 2-3 προσφορές πριν υπογράψουν σύμβαση και να προσέχουν τυχόν ρήτρες αναπροσαρμογής που μπορούν να ανεβάσουν απρόβλεπτα την τιμή στην πορεία.
Τι μπορούν να κάνουν οι οικογένειες
Με δεδομένο ότι το κόστος στέγης και ενέργειας παραμένει ανοδικό, οι σύμβουλοι ακινήτων προτείνουν να ξεκινά η αναζήτηση σπιτιού νωρίς, αμέσως μετά την ανακοίνωση των βάσεων, καθώς τα οικονομικά studio «φεύγουν» πρώτα. Παράλληλα, η σύγκριση τιμολογίων ρεύματος, η χρήση ενεργειακά αποδοτικών συσκευών και η αποφυγή προγραμμάτων με υψηλό πάγιο μπορούν να απορροφήσουν μέρος της αύξησης του κόστους διαβίωσης.
Η νέα ακαδημαϊκή χρονιά ξεκινά με μια πραγματικότητα που δύσκολα αλλάζει βραχυπρόθεσμα: οι σπουδές μακριά από την οικογενειακή στέγη κοστίζουν πλέον περισσότερο από ποτέ, και ο προγραμματισμός του προϋπολογισμού είναι πιο αναγκαίος από ποτέ.