Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Σεγέντ Αμπάς Αραγκτσί κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για παραβίαση του μνημονίου συνεννόησης (MoU) μεταξύ των δύο χωρών, λίγες ώρες μετά την επιβολή νέων αμερικανικών κυρώσεων σε βάρος Ιρανών αξιωματούχων και επιχειρηματιών.
Τι είπε ο Αραγτσί
Σε ανάρτησή του στο X νωρίς το Σάββατο, ο Αραγκτσί έγραψε: «Το Ιράν τήρησε μέχρι τώρα τον λόγο του, σε αντίθεση με τον λεγόμενο υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, ο οποίος παραβιάζει την Παράγραφο 9 του Μνημονίου Συνεννόησης». Πρόσθεσε ότι «αυτή η παραβίαση έρχεται μετά από άλλες παραβιάσεις και σφάλματα εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών» και κατέληξε: «Έλεγχος πραγματικότητας: Μπορεί να υπάρξει μόνο αμοιβαία συμμόρφωση».
Η ένατη παράγραφος του μνημονίου προβλέπει ότι, εν αναμονή της τελικής συμφωνίας, το Ιράν θα «διατηρήσει το τρέχον καθεστώς του πυρηνικού του προγράμματος», ενώ οι ΗΠΑ δεν θα «επιβάλλουν νέες κυρώσεις και δεν θα αναπτύξουν πρόσθετες δυνάμεις στην περιοχή».
Οι νέες αμερικανικές κυρώσεις
Οι δηλώσεις του Αραγτσί ήρθαν μετά την ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών για νέες κυρώσεις εναντίον 14 φυσικών και νομικών προσώπων, μεταξύ των οποίων ο Ιρανός τραπεζίτης Άλι Ανσαρί, τρεις εταιρείες συναλλάγματος και αρκετές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό. Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο, τα πρόσωπα και οι οντότητες αυτές διευκόλυναν οικονομικές συναλλαγές μέσω εικονικών εταιρειών, παρακάμπτοντας τις κυρώσεις και μεταφέροντας πόρους προς όφελος Ιρανών αξιωματούχων και της Φρουράς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Η αμερικανική πλευρά συνέδεσε τις νέες κυρώσεις με τις πρόσφατες επιθέσεις του Ιράν εναντίον εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.
Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ
Η ένταση στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία διέλευσης πετρελαίου παγκοσμίως, παραμένει το βασικό εμπόδιο στην ήδη εύθραυστη εκεχειρία ΗΠΑ-Ιράν. Η κυκλοφορία πλοίων στο στενό έχει μειωθεί δραστικά τις τελευταίες μέρες, με αναφορές να κάνουν λόγο για πτώση έως και στο ένα τέταρτο των επιπέδων που καταγράφονταν στις αρχές Ιουλίου.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι η εκεχειρία μεταξύ των δύο χωρών έχει «τελειώσει», διατηρώντας ωστόσο ότι οι συνομιλίες με το Ιράν θα συνεχιστούν. Παράλληλα, ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν δήλωσε ότι η χώρα είναι έτοιμη για «ολομέτωπη άμυνα» σε περίπτωση που οι ΗΠΑ παραβιάσουν πλήρως το μνημόνιο.
Διπλωματικές κινήσεις
Παρά την κλιμάκωση της ρητορικής, οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται. Ο Αραγτσί αναμενόταν να ταξιδέψει το Σάββατο στο Ομάν, βασικό μεσολαβητή στην κρίση, για συνομιλίες με τον Ομανό ομόλογό του σχετικά με την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ και τις ευρύτερες περιφερειακές εξελίξεις. Παράλληλα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είχε επαφές με τον Σαουδάραβα ομόλογό του σχετικά με την περιφερειακή ασφάλεια, ενώ ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν συνομίλησε τηλεφωνικά με τον Τραμπ, με τους δύο ηγέτες να τονίζουν τη σημασία της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Η ανταλλαγή κατηγοριών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης υπογραμμίζει πόσο εύθραυστη παραμένει η συμφωνία που υπεγράφη τον περασμένο μήνα, με αμφότερες τις πλευρές να κατηγορούν η μία την άλλη για παραβιάσεις, ενώ η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις σε μια από τις πιο νευραλγικές περιοχές για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.