Η κρεατίνη, ένα από τα πιο διαδεδομένα συμπληρώματα διατροφής παγκοσμίως, γνωστή κυρίως για τη συμβολή της στην αύξηση μυϊκής μάζας και αντοχής, φαίνεται πως μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο και σε έναν εντελώς διαφορετικό τομέα: την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος στη μάχη κατά του καρκίνου. Αυτό υποστηρίζει νέα επιστημονική μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, στο Λος Άντζελες (UCLA), η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό iScience.
Τι βρήκαν οι ερευνητές
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής την καθηγήτρια μικροβιολογίας, ανοσολογίας και μοριακής γενετικής Lili Yang, μέλος του Κέντρου Αναγεννητικής Ιατρικής και Βλαστικών Κυττάρων Eli and Edythe Broad του UCLA, εστίασε στα λεγόμενα δενδριτικά κύτταρα. Πρόκειται για εξειδικευμένα ανοσοκύτταρα που εντοπίζουν θραύσματα καρκινικών κυττάρων και «ενημερώνουν» τα κυτταροτοξικά Τ-λεμφοκύτταρα, δηλαδή τα κύτταρα που επιτίθενται απευθείας στον όγκο.
Οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι τα δενδριτικά κύτταρα που είχαν διεισδύσει σε όγκους πειραματόζωων εμφάνιζαν σημαντικά αυξημένα επίπεδα του γονιδίου που κωδικοποιεί τον μεταφορέα κρεατίνης, δηλαδή την πρωτεΐνη που επιτρέπει στην κρεατίνη να εισέρχεται στα κύτταρα. Όταν οι ερευνητές δημιούργησαν δενδριτικά κύτταρα χωρίς αυτόν τον μεταφορέα, τα κύτταρα αυτά παρουσίασαν μειωμένη επιβίωση, ασθενέστερη ενεργοποίηση και μικρότερη ικανότητα να «εκπαιδεύσουν» τα Τ-κύτταρα για την αντιμετώπιση του όγκου.
Αντίθετα, η χορήγηση κρεατίνης φάνηκε να αυξάνει τα ενδοκυτταρικά επίπεδα ΑΤΡ —του «καυσίμου» ενέργειας των κυττάρων— στα δενδριτικά κύτταρα, βοηθώντας τα να διατηρούν σταθερή ενεργειακή απόδοση ακόμη και όταν ανταγωνίζονται τα ταχέως αναπτυσσόμενα καρκινικά κύτταρα για θρεπτικά συστατικά. Σε πειραματικά μοντέλα μελανώματος, η καθημερινή χορήγηση κρεατίνης επιβράδυνε την εξέλιξη του όγκου και αύξησε τόσο τον αριθμό όσο και τη δραστικότητα των δενδριτικών κυττάρων.
Σημαντικό είναι ότι η κρεατίνη ενίσχυσε την ενεργοποίηση και σε ανθρώπινα δενδριτικά κύτταρα προερχόμενα από μονοκύτταρα —τα οποία χρησιμοποιούνται συχνά στην παρασκευή εμβολίων κατά του καρκίνου— βελτιώνοντας την ικανότητά τους να διεγείρουν ανθρώπινα Τ-κύτταρα εναντίον καρκινικού στόχου.
Γιατί έχει σημασία για την ανοσοθεραπεία
Οι περισσότερες εγκεκριμένες ανοσοθεραπείες κατά του καρκίνου στοχεύουν άμεσα στα κυτταροτοξικά Τ-κύτταρα, ωστόσο μόνο το 20% έως 40% των ασθενών ανταποκρίνεται ουσιαστικά σε αυτές. Όπως εξήγησε η καθηγήτρια Yang, η ενίσχυση των δενδριτικών κυττάρων που «εκπαιδεύουν» και κατευθύνουν τα Τ-κύτταρα θα μπορούσε δυνητικά να διευρύνει τον αριθμό των ασθενών που επωφελούνται από τη θεραπεία. «Η ανοσοθεραπεία έχει δείξει αξιοσημείωτες υποσχέσεις, αλλά λειτουργεί μόνο σε ένα υποσύνολο ασθενών», ανέφερε η ίδια, τονίζοντας ότι η κρεατίνη φαίνεται να ενισχύει «ολόκληρη την υποδομή» που στηρίζει την ανοσολογική απάντηση, και όχι μόνο τα Τ-κύτταρα.
Τι δεν αποδεικνύει ακόμη η μελέτη
Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, οι ίδιοι οι ερευνητές τονίζουν ότι πρόκειται για αποτελέσματα σε πειραματόζωα και ανθρώπινα κύτταρα σε εργαστηριακές συνθήκες, και όχι για κλινική δοκιμή σε ασθενείς. Δεν υπάρχει ακόμη καμία απόδειξη ότι η λήψη συμπληρωμάτων κρεατίνης από τον γενικό πληθυσμό ή από καρκινοπαθείς μπορεί να προλάβει, να θεραπεύσει ή να βελτιώσει την πρόγνωση του καρκίνου στον άνθρωπο. Η μελέτη ανοίγει, ωστόσο, τον δρόμο για μελλοντική έρευνα σχετικά με το αν η κρεατίνη θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως συμπληρωματικό εργαλείο στην παρασκευή εμβολίων δενδριτικών κυττάρων ή σε συνδυασμό με υπάρχουσες ανοσοθεραπείες, κάτι που θα απαιτήσει περαιτέρω κλινικές δοκιμές.
Πηγή: Kang et al., «Creatine uptake promotes dendritic cell activation and enhances antitumor immunity», iScience, 21 Μαρτίου 2026 · University of California, Los Angeles Health Sciences, 8 Ιουλίου 2026.