Μια νέα μελέτη ερευνητών του Northwestern University υποστηρίζει ότι η εξέταση αίματος που κάνουν κάθε χρόνο εκατομμύρια άνθρωποι στις ΗΠΑ για τη μέτρηση της «κακής» χοληστερίνης (LDL) ενδέχεται να μην είναι το καλύτερο εργαλείο για την καθοδήγηση της θεραπείας και την πρόληψη καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων.
Τι είναι η apoB και γιατί ξεχωρίζει
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA, διαπίστωσε ότι μια διαφορετική εξέταση αίματος, η απολιποπρωτεΐνη Β (apoB), υπερτερεί έναντι της LDL και της μη-HDL χοληστερίνης όσον αφορά την καθοδήγηση θεραπειών μείωσης της χοληστερίνης, όπως η χορήγηση στατινών και άλλων φαρμάκων. Η apoB μετρά ουσιαστικά τον αριθμό των επιβλαβών σωματιδίων χοληστερίνης στο αίμα —εκείνων που τείνουν να παγιδεύονται στα τοιχώματα των αρτηριών, σχηματίζοντας πλάκες που με την πάροδο του χρόνου μπορούν να προκαλέσουν αποφράξεις και τελικά καρδιακές προσβολές ή εγκεφαλικά.
Σύμφωνα με τον κύριο ερευνητή της μελέτης, Κίραν Κόλι-Λιντς, επίκουρο καθηγητή προληπτικής ιατρικής στη Σχολή Ιατρικής Feinberg του Northwestern, η χρήση της apoB για την εντατικοποίηση της αγωγής μείωσης της χοληστερίνης θα μπορούσε να αποτρέψει περισσότερες καρδιακές προσβολές και εγκεφαλικά σε σχέση με την τρέχουσα πρακτική, ενώ το κόστος αυτής της προσέγγισης αποδεικνύεται συμφέρον για τους φορείς υγειονομικής περίθαλψης στις ΗΠΑ.
Η πρώτη μελέτη που αποδεικνύει και την οικονομική αποδοτικότητα
Όπως εξήγησε ο ίδιος ο ερευνητής, πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη μελέτη που αποδεικνύει ότι η χρήση της apoB ως οδηγού για τη θεραπεία της χοληστερίνης είναι όχι μόνο πιο αποτελεσματική αλλά και οικονομικά συμφέρουσα. Οι καρδιαγγειακές παθήσεις παραμένουν η κύρια αιτία θανάτου στις ΗΠΑ και μία από τις μεγαλύτερες πηγές δαπανών για το σύστημα υγείας της χώρας.
Για να καταλήξουν σε αυτά τα συμπεράσματα, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα εκτενές μοντέλο προσομοίωσης που αντιπροσώπευε 250.000 ενήλικες στις ΗΠΑ, οι οποίοι πληρούσαν τις προϋποθέσεις για λήψη στατινών αλλά δεν είχαν ήδη διαγνωσμένη καρδιαγγειακή νόσο. Συνέκριναν τρεις διαφορετικές στρατηγικές καθοδήγησης της θεραπείας, βασισμένες αντίστοιχα σε στόχους LDL χοληστερίνης, μη-HDL χοληστερίνης και apoB, παρακολουθώντας τα αποτελέσματα κάθε στρατηγικής σε βάθος ζωής — καρδιακές προσβολές, εγκεφαλικά, προσδόκιμο ζωής, ποιότητα ζωής και κόστος περίθαλψης.
Η στρατηγική που βασιζόταν στην apoB ξεχώρισε σε όλους τους δείκτες, βελτιώνοντας τη συνολική υγεία του πληθυσμού και σώζοντας περισσότερες ζωές με οικονομικά αποδοτικό τρόπο.
Γιατί δεν χρησιμοποιείται ακόμη ευρέως
Παρά τα ευρήματα αυτά, η apoB εξακολουθεί να μη χρησιμοποιείται συστηματικά στην κλινική πρακτική, καθώς δεν περιλαμβάνεται στα τυπικά προφίλ χοληστερίνης. Οι νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες πολλών ιατρικών εταιρειών για το 2026 αναγνωρίζουν ότι η apoB μπορεί να αντικατοπτρίζει καλύτερα τον καρδιαγγειακό κίνδυνο σε σχέση με την LDL και τη μη-HDL χοληστερίνη, ωστόσο δεν φτάνουν ακόμη στο σημείο να τη συστήσουν ως τον πρωταρχικό στόχο για την εντατικοποίηση της θεραπείας. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ελπίδα είναι τα ευρήματα αυτής της μελέτης να συμβάλουν στην ενημέρωση μελλοντικών αναθεωρήσεων των κατευθυντήριων οδηγιών και στην ευρύτερη υιοθέτηση της apoB-καθοδηγούμενης φροντίδας.
Το τελευταίο διάστημα, καθώς ο αριθμός των διαθέσιμων φαρμάκων για τη μείωση της χοληστερίνης έχει αυξηθεί σημαντικά, και δεδομένου ότι νεότερες οδηγίες συστήνουν την έναρξη θεραπείας μείωσης της χοληστερίνης σε μικρότερες ηλικίες για πολλούς ασθενείς, ο ακριβής εντοπισμός όσων θα ωφεληθούν περισσότερο από εντατική θεραπεία αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία.