Υπάρχει ένα ρόφημα που η ονομασία του συνδέθηκε με έναν από τους πιο διαδεδομένους αστικούς μύθους της διατροφής. Τα ενεργειακά ποτά κρύβουν πολύ περισσότερη ιστορία απ’ όσο φαίνεται σε ένα κουτάκι.
Ο μύθος που δεν πεθαίνει ποτέ
Ξεκινάμε από το πιο διαδεδομένο ψέμα γύρω από τα ενεργειακά ποτά: ότι η ταυρίνη, ένα από τα βασικά τους συστατικά, προέρχεται από σπέρμα ή όρχεις ταύρου. Η αλήθεια είναι τελείως διαφορετική. Η ταυρίνη πήρε το όνομά της επειδή απομονώθηκε για πρώτη φορά, το 1827, από τη χολή ταύρου — όχι από κάποιο αναπαραγωγικό υγρό. Ακόμη πιο σημαντικό: η ταυρίνη που χρησιμοποιείται σήμερα στα ενεργειακά ποτά και τα συμπληρώματα είναι σχεδόν πάντα συνθετική, παρασκευασμένη σε εργαστήρια — γεγονός που την καθιστά κατάλληλη και για βίγκαν και χορτοφάγους. Ο μύθος επιμένει ακόμη, δεκαετίες μετά, παρά το ότι έχει διαψευστεί επανειλημμένα.
Από τους οδηγούς φορτηγών της Ταϊλάνδης στις πίστες της Φόρμουλα 1
Η ιστορία του πιο διάσημου ενεργειακού ποτού στον κόσμο δεν ξεκίνησε καθόλου στη Δύση. Στα μέσα της δεκαετίας του 1970, ο Ταϊλανδός επιχειρηματίας Chaleo Yoovidhya, ιδιοκτήτης μιας μικρής φαρμακευτικής εταιρείας, δημιούργησε ένα γλυκό, μη ανθρακούχο ρόφημα με καφεΐνη, ταυρίνη και ζάχαρη, το οποίο ονόμασε «Krating Daeng» («κόκκινος ταύρος» στα ταϊλανδικά). Το ποτό πουλιόταν αρχικά σε οδηγούς φορτηγών, εργάτες οικοδομών και εργοστασιακό προσωπικό που χρειάζονταν να μείνουν ξύπνιοι σε μεγάλες βάρδιες.
Το 1982, ο Αυστριακός στέλεχος μάρκετινγκ Dietrich Mateschitz —που μέχρι τότε πουλούσε οδοντόκρεμες— δοκίμασε το ποτό σε ταξίδι εργασίας στην Ταϊλάνδη για να αντιμετωπίσει το τζετ-λαγκ του, και εντυπωσιάστηκε τόσο πολύ που παραιτήθηκε από τη δουλειά του για να συνεργαστεί με τον Yoovidhya. Το 1984 ίδρυσαν μαζί την Red Bull GmbH, προσαρμόζοντας τη συνταγή για δυτικά γούστα —προσθέτοντας ανθρακικό και μειώνοντας τη γλυκύτητα— και το προϊόν κυκλοφόρησε τελικά το 1987. Σήμερα, πάνω από 100 δισεκατομμύρια κουτάκια Red Bull έχουν πωληθεί παγκοσμίως, με το ίδιο ακριβώς λογότυπο των δύο ταύρων που κουτουλούν.
Τι συμβαίνει πραγματικά στο σώμα σας μετά την κατανάλωση
Πέρα από την ιστορία μάρκετινγκ, υπάρχει και η πλευρά της κλινικής έρευνας. Σε μελέτες, όπως αυτές του Πανεπιστημίου του Τέξας, ερευνητές έχουν παρατηρήσει μεταβολές στη λειτουργία του ενδοθηλίου (των αιμοφόρων αγγείων) για μικρό χρονικό διάστημα μετά την κατανάλωση ενός ενεργειακού ποτού. Όπως έχει επισημάνει ο Δρ. John Higgins, το φαινόμενο αυτό φαίνεται πιο έντονο όταν τα ποτά καταναλώνονται κατά τη διάρκεια σωματικής άσκησης, όταν το καρδιαγγειακό σύστημα ήδη καταπονείται.
Ένα κοκτέιλ συστατικών που δεν έχει μελετηθεί πλήρως σε συνδυασμό
Τα ενεργειακά ποτά δεν είναι απλώς «καφεΐνη σε κουτάκι». Περιέχουν συνδυασμούς καφεΐνης, ταυρίνης, γκουαρανά, γινσένγκ, L-καρνιτίνης και άλλων ουσιών. Το ζήτημα που επισημαίνουν οι ερευνητές είναι ότι δεν υπάρχουν επαρκή μακροπρόθεσμα δεδομένα για το πώς αλληλεπιδρούν όλα αυτά τα συστατικά μεταξύ τους μέσα στον ανθρώπινο οργανισμό.
Το «αθώο» συστατικό που δεν είναι τόσο αθώο σε συνδυασμό
Μεμονωμένα, η ταυρίνη θεωρείται γενικά ασφαλής από την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA). Ωστόσο, ορισμένες έρευνες εξετάζουν τις πιθανές επιδράσεις του συνδυασμού καφεΐνης και ταυρίνης (και άλλων συστατικών) στην καρδιαγγειακή λειτουργία, χωρίς να υπάρχει μέχρι στιγμής ενιαίο συμπέρασμα για όλους τους ανθρώπους.
