Ριζική αναθεώρηση του τρόπου αμοιβής της ανώτατης εκκλησιαστικής ιεραρχίας φέρνει το πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή στα μέσα Ιουνίου 2026. Σύμφωνα με το ίδιο το υπουργείο, το μισθολογικό καθεστώς των Αρχιερέων της Εκκλησίας της Ελλάδος επανακαθορίζεται ύστερα από περίπου μία δεκαετία, με ενοποίηση των αμοιβών και κατάργηση πρόσθετων παροχών.
Τι προέβλεπε το παλιό καθεστώς
Μέχρι σήμερα ίσχυε διαφοροποιημένη κλίμακα αποδοχών ανάλογα με τον βαθμό. Βάσει του άρθρου 145 του ν. 4472/2017, ο βασικός μισθός περιλάμβανε ξεχωριστά κονδύλια για επίδομα μεταπτυχιακού ή διδακτορικού τίτλου, καθώς και έξοδα παράστασης, με αποτέλεσμα να υπάρχει σαφής διαφορά ανάμεσα στις αποδοχές του Αρχιεπισκόπου και εκείνες των Μητροπολιτών.
Το νέο σύστημα: ενιαία αμοιβή για Αρχιεπίσκοπο και Μητροπολίτες
Με το άρθρο 56 του νέου νομοσχεδίου, το οποίο τροποποιεί εκ νέου το άρθρο 145, η ρύθμιση αφορά τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος, τους Μητροπολίτες και τους Τιτουλάριους Μητροπολίτες και αλλάζει τον τρόπο υπολογισμού των μηνιαίων μικτών αποδοχών τους. Ειδικότερα, οι συνολικές μηνιαίες αποδοχές του Αρχιεπισκόπου, των Μητροπολιτών και των Τιτουλάριων Μητροπολιτών ορίζονται πλέον στο ύψος του 90% του ανώτατου ορίου αποδοχών του άρθρου 28 του ν. 4354/2015, ενώ οι Τιτουλάριοι Επίσκοποι και οι Βοηθοί Επίσκοποι θα λαμβάνουν το 70% του ίδιου ποσού.
Στην πράξη, με βάση το νέο ανώτατο όριο αποδοχών των 5.191 ευρώ που ισχύει από 1.4.2026, το 90% διαμορφώνεται σε 4.671,90 ευρώ — ποσό που θα λαμβάνουν πλέον εξίσου τόσο ο Αρχιεπίσκοπος όσο και οι Μητροπολίτες, εξαλείφοντας τη μέχρι σήμερα ανισότητα ανάμεσα στις δύο βαθμίδες.
Αυξήσεις έως και 95%
Σύμφωνα με δημοσιογραφικούς υπολογισμούς που παρουσίασε ο ΣΚΑΪ, οι νέες μηνιαίες μικτές αποδοχές του Αρχιεπισκόπου και των Μητροπολιτών καταγράφουν αύξηση που κυμαίνεται από 60% έως και 95% σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς. Παράλληλα, ο Αρχιεπίσκοπος, οι Μητροπολίτες και οι Τιτουλάριοι Μητροπολίτες περνούν πλέον στην ίδια μισθολογική κατηγορία, κάτι που αλλάζει και την εσωτερική ιεραρχική κλίμακα αμοιβών.
Το σκεπτικό πίσω από τη ρύθμιση
Η Ιερά Σύνοδος, απαντώντας σε σχόλια για τις αυξήσεις, υποστήριξε ότι η μισθοδοσία του κλήρου συνδέεται ιστορικά με την αξιοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας για το κοινό καλό και δεν αποτελεί χαριστική μεταχείριση εκ μέρους του κράτους. Κατά την ίδια πηγή, η ρύθμιση δεν εισάγει νέο προνόμιο, αλλά επαναφέρει τη μισθοδοσία των Αρχιερέων στο γενικό πλαίσιο της δημόσιας διοίκησης.
Η αλλαγή δεν έμεινε χωρίς εσωτερικές αντιδράσεις. Ο Μητροπολίτης Κερκύρας δημοσίως εξέφρασε επιφυλάξεις, σημειώνοντας πως ίσως οι Αρχιερείς θα έπρεπε να εξετάσουν σοβαρά την πλήρη παραίτησή τους από το μισθολόγιο του κράτους, καθώς η πνευματική ελευθερία της Εκκλησίας έχει μεγαλύτερη αξία από κάθε οικονομική διευθέτηση.
Πότε αναμένεται να ισχύσει
Το νομοσχέδιο βρίσκεται στο στάδιο της κοινοβουλευτικής επεξεργασίας μετά την κατάθεσή του στη Βουλή στις 15 Ιουνίου 2026, έχοντας ήδη εμπλουτιστεί με βελτιωτικές αλλαγές και νέες προσθήκες. Η οριστική εφαρμογή της νέας μισθολογικής κλίμακας για τους Αρχιερείς θα ενεργοποιηθεί με την ψήφιση και δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Το ευρύτερο πλαίσιο
Η ρύθμιση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια και το κόστος στέγασης παραμένουν στο επίκεντρο της δημόσιας ατζέντας, καθιστώντας πιθανή τη σύγκριση με τις αυξήσεις που ζητούν άλλες κατηγορίες εργαζομένων. Το ζήτημα συνδέεται στενά και με τη σχέση Εκκλησίας–Πολιτείας, καθώς οι αποδοχές των Αρχιερέων καθορίζονται νομοθετικά από το κράτος και όχι εσωτερικά από την Εκκλησία.