Μια αιφνιδιαστική απόφαση της Ουάσινγκτον, που περιορίζει την πρόσβαση σε ορισμένα από τα πιο προηγμένα αμερικανικά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης —ακόμη και για στενούς συμμάχους των ΗΠΑ— έχει προκαλέσει σεισμό στη διεθνή βιομηχανία AI. Στη Βρετανία, το ερώτημα που προκύπτει είναι απλό αλλά καίριο: τι συμβαίνει όταν η τεχνολογία από την οποία εξαρτάσαι δεν είναι πια διαθέσιμη; Σε αυτό το σκηνικό, μια νεοφυής εταιρεία του Λονδίνου διεκδικεί έναν ρόλο πρωταγωνιστή.
Ποια είναι η Cosine
Η Cosine ιδρύθηκε το 2022 στο ανατολικό Λονδίνο από τους Άλιστερ Πάλεν, Γιανγκ Λι και Σαμ Στένερ, μέσα από το πρόγραμμα επιτάχυνσης Y Combinator. Παρά το σχετικά μικρό επενδυτικό κεφάλαιο που έχει συγκεντρώσει έως σήμερα —περίπου 8 εκατομμύρια δολάρια από επενδυτές όπως η Lakestar— τα μοντέλα προγραμματισμού της εταιρείας έχουν καταφέρει, σύμφωνα με ανεξάρτητα δεδομένα επιδόσεων, να ξεπερνούν για δύο συνεχόμενα χρόνια συστήματα γνωστών αμερικανικών εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης σε δοκιμές κώδικα. Η πλατφόρμα της υποστηρίζει πάνω από 38 γλώσσες προγραμματισμού, συμπεριλαμβανομένων παλαιότερων γλωσσών όπως η COBOL, η Fortran και η Ada — γλωσσών που εξακολουθούν να «τρέχουν» κρίσιμα συστήματα της βρετανικής άμυνας και του χρηματοπιστωτικού τομέα, αλλά που τα περισσότερα σύγχρονα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης δυσκολεύονται να διαχειριστούν.
Το φιλόδοξο σχέδιο: το «Lumen Sovereign»
Η Cosine έχει καταφέρει κάτι ασυνήθιστο για μια τόσο μικρή εταιρεία: να συγκεντρώσει γύρω από το έργο της έναν συνασπισμό μεγάλων βρετανικών οργανισμών. Τηλεπικοινωνιακοί κολοσσοί όπως η BT, τραπεζικά ιδρύματα όπως η HSBC, η Lloyds και η NatWest, αλλά και εταιρείες άμυνας όπως η BAE Systems, η Babcock και η Thales UK, έχουν υπογράψει μνημόνια συνεργασίας για να συνδιαμορφώσουν το «Lumen Sovereign» — αυτό που η εταιρεία περιγράφει ως το πρώτο πλήρως «κυρίαρχο» βρετανικό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης αιχμής.
Αντί να βασιστεί σε κάποιο υπάρχον ανοιχτού κώδικα μοντέλο, το Lumen Sovereign σχεδιάζεται να εκπαιδευτεί εξ αρχής, πάνω σε ιδιόκτητα δεδομένα που καλύπτουν περισσότερες από 30 ρυθμιζόμενες βιομηχανίες, με στόχο να είναι έτοιμο προς ανάπτυξη μέχρι το τέλος του 2026. Η εκπαίδευση του μοντέλου θα πραγματοποιηθεί στον υπερυπολογιστή Isambard-AI στο Μπρίστολ, έναν από τους ισχυρότερους της Ευρώπης, μέσω υπολογιστικής ισχύος που παραχωρήθηκε στο πλαίσιο του κυβερνητικού προγράμματος «Sovereign AI» ύψους 500 εκατομμυρίων λιρών.
Γιατί η «κυριαρχία» στην τεχνητή νοημοσύνη έγινε προτεραιότητα
Το επιχείρημα της Cosine είναι απλό: όταν η δουλειά αφορά διαβαθμισμένα συστήματα, τραπεζικούς ελέγχους κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή ευαίσθητα κλινικά δεδομένα, η αποστολή πληροφοριών σε έναν διακομιστή στις Ηνωμένες Πολιτείες απλά δεν αποτελεί επιλογή. Η προσέγγιση της εταιρείας βασίζεται στην ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης εξ ολοκλήνου εντός της υποδομής του πελάτη, ακόμη και σε περιβάλλοντα χωρίς καμία σύνδεση με το διαδίκτυο — κάτι που, όπως υποστηρίζει η εταιρεία, διαφέρει ουσιωδώς από την απλή προσθήκη μέτρων ασφαλείας πάνω σε ένα ήδη υπάρχον προϊόν cloud.
Στελέχη μεγάλων βρετανικών οργανισμών φαίνεται να συμφωνούν με αυτή τη λογική. Στέλεχος της Babcock ανέφερε ότι η συνεργασία με την Cosine ανοίγει τον δρόμο για μια πλήρως βρετανική και προσαρμόσιμη υποδομή τεχνητής νοημοσύνης, κατάλληλη για τα ιδιαίτερα σύνθετα περιβάλλοντα άμυνας στα οποία δραστηριοποιείται ο οργανισμός.
Ένα ευρύτερο εθνικό στοίχημα
Η υπόθεση Cosine εντάσσεται σε μια ευρύτερη κυβερνητική στρατηγική. Η βρετανική κυβέρνηση έχει ήδη επενδύσει περίπου 400 εκατομμύρια λίρες σε εξειδικευμένα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης για την ενίσχυση της υπολογιστικής ισχύος της χώρας, ενώ μέσα από το πρόγραμμα «Sovereign AI» έχει επιλέξει μια πρώτη ομάδα νεοφυών εταιρειών —ανάμεσά τους και η Cosine— για στήριξη με πρόσβαση σε υπερυπολογιστές και κεφάλαια.
Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν σημαντικές. Προς το παρόν, οι συμφωνίες με τους μεγάλους οργανισμούς αποτελούν μνημόνια συνεργασίας και όχι δεσμευτικά συμβόλαια, ενώ η εκπαίδευση ενός μοντέλου αιχμής από το μηδέν, με τα επίπεδα διασφάλισης που απαιτούν ο αμυντικός και ο χρηματοπιστωτικός τομέας, και μάλιστα εντός του 2026, αποτελεί εξαιρετικά απαιτητικό εγχείρημα. Είναι, εξάλλου, γεγονός ότι η Βρετανία έχει ξαναδιατυπώσει φιλόδοξα σχέδια για «κυρίαρχη» τεχνητή νοημοσύνη στο παρελθόν, χωρίς πάντα να τα υλοποιεί.
Αυτό που φαίνεται να διαφοροποιεί τη σημερινή προσπάθεια είναι η ίδια η σύνθεση του συνασπισμού: μεγάλοι οργανισμοί από τραπεζικό, αμυντικό και τηλεπικοινωνιακό κλάδο δεν αντιμετωπίζουν πλέον την τεχνολογική κυριαρχία ως σύνθημα, αλλά ως συγκεκριμένη προδιαγραφή προμηθειών. Το αν η Cosine θα καταφέρει τελικά να δώσει στη Βρετανία μια πραγματικά ανεξάρτητη εναλλακτική λύση απέναντι στους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς, ή αν θα προστεθεί στη μακρά λίστα φιλόδοξων σχεδίων που δεν ολοκληρώθηκαν, είναι κάτι που θα κριθεί μέσα στους επόμενους μήνες.
Δείτε το σχετικό ρεπορτάζ του BBC
