Υπάρχει μια ερώτηση που έχει γίνει σχεδόν εθνικό σπορ στην Ελλάδα του 2026: «πότε θα γίνουν επιτέλους εκλογές;». Τη ρωτάνε στις παρέες, στα καφενεία, στα δελτία ειδήσεων, και -κυρίως- την ψιθυρίζουν μέσα στη Βουλή όσοι ήδη τακτοποιούν τα γραφεία τους και τις λίστες τους. Η επίσημη απάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι σταθερή εδώ και καιρό: «οι εκλογές θα γίνουν το 2027», στην ολοκλήρωση της τετραετίας. Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η σιγουριά μοιάζει όλο και περισσότερο με πολιτικό πόκερ παρά με ημερολόγιο.
Από τη μία υπάρχει το επίσημο αφήγημα της θεσμικής σταθερότητας: ο πρωθυπουργός θέλει να δείξει —όπως και το 2023— ότι τηρεί τον λόγο του και δεν πανικοβάλλεται. Από την άλλη, η ίδια η Νέα Δημοκρατία μοιάζει να ζει σε δύο διαφορετικά χρονικά επίπεδα ταυτόχρονα. Ενώ το Μέγαρο Μαξίμου επαναλαμβάνει το «2027», πρωτοκλασάτοι υπουργοί και βουλευτές επιμένουν στο σενάριο εκλογών εντός του 2026, υποστηρίζοντας ότι λίγους μήνες νωρίτερα δεν αποτελεί αθέτηση της δέσμευσης για εκλογές «στην ώρα τους». Και το πιο αποκαλυπτικό: βουλευτές ήδη τακτοποιούν τις λίστες τους και στελεχώνουν τα εκλογικά τους γραφεία, αναζητώντας ακόμη και εταιρείες υποστήριξης για τα social media. Δεν χτίζεις πολεμικό μηχανισμό για μια μάχη που νομίζεις πως είναι μακριά.
Η πιο καυτή ημερομηνία που κυκλοφορεί αυτές τις μέρες στους διαδρόμους της εξουσίας είναι η 30ή Αυγούστου. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, αυτή θεωρείται η απώτατη ημερομηνία μέχρι την οποία ο Μητσοτάκης θα πρέπει να ανακοινώσει τις τελικές του αποφάσεις για το αν θα προσφύγει σε πρόωρες κάλπες, ενώ από τις 15 Αυγούστου και μετά η συζήτηση αναμένεται να επικεντρωθεί αποκλειστικά στο πότε —όχι στο αν— θα γίνουν εκλογές. Δεν είναι τυχαία η ημερομηνία: προηγείται της ΔΕΘ, του παραδοσιακού σταθμού όπου ο πρωθυπουργός ανακοινώνει το οικονομικό και πολιτικό σχέδιο της επόμενης περιόδου.
Στο τραπέζι, σύμφωνα με ρεπορτάζ, βρίσκονται δύο πιθανές ημερομηνίες-φωτιά για το φθινόπωρο: η 27η Σεπτεμβρίου ή, αν προκριθεί τελικά ο Οκτώβριος, η 11η του μήνα. Γιατί τότε; Γιατί, όπως αναλύουν κυβερνητικά στελέχη, αυτή θα είναι η περίοδος όπου ο κόσμος θα είναι ακόμα «χαλαρός» μετά τις καλοκαιρινές διακοπές, η τουριστική περίοδος θα έχει γεμίσει τις τσέπες της αγοράς, και η κοινωνία δεν θα έχει ακόμα νιώσει στο πετσί της τον δύσκολο χειμώνα που έρχεται. Μια εκλογική στρατηγική φτιαγμένη, ουσιαστικά, να προλάβει την κόπωση πριν χτυπήσει.
Υπάρχει βέβαια και ένα ακόμη, πιο… ανθρώπινο επιχείρημα πίσω από την καθυστέρηση: η αντιπολίτευση δεν είναι έτοιμη. Στη Νέα Δημοκρατία εκτιμούν ότι τα νέα πολιτικά εγχειρήματα —τόσο του Αλέξη Τσίπρα όσο και της Μαρίας Καρυστιανού— δεν θα έχουν προλάβει να οργανωθούν επαρκώς για εθνικές εκλογές σε τόσο σύντομο διάστημα, κάτι που λειτουργεί ξεκάθαρα προς όφελος του κυβερνώντος κόμματος. Με αριθμητικό στόχο ένα ποσοστό της τάξης του 31-32%, που θα μπορούσε σε δεύτερες εκλογές να μετατραπεί σε αυτοδυναμία, η αναβολή μοιάζει λιγότερο με θεσμική συνέπεια και περισσότερο με χρονομέτρηση γκολφικού σουίνγκ — περιμένεις τη σωστή στιγμή να χτυπήσεις.
Στο σκηνικό αυτό μπήκε πρόσφατα και ένας απρόβλεπτος παράγοντας: η αποκλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή και του πολέμου στο Ιράν, που αλλάζει τα δεδομένα στη ζυγαριά Μαξίμου ανάμεσα σε άνοιξη 2027 ή φθινόπωρο 2026. Όσο πιο σταθερό το διεθνές περιβάλλον, τόσο πιο εύκολο γίνεται για την κυβέρνηση να σχεδιάσει —και τόσο πιο δύσκολο να βρει «άλλοθι» αν τελικά επιλέξει να καθυστερήσει.
Κάποιοι πολιτικοί αναλυτές πάνε ένα βήμα παραπέρα, υποστηρίζοντας ότι όλη αυτή η αβεβαιότητα δεν είναι τυχαία αλλά σκόπιμη: η διατήρηση ανοιχτού του σεναρίου των πρόωρων εκλογών λειτουργεί ως εργαλείο πολιτικής πίεσης, αναγκάζοντας τους αντιπάλους να αποκαλύψουν νωρίτερα τον σχεδιασμό τους, ενώ ταυτόχρονα συσπειρώνει την κυβερνητική παράταξη και περιορίζει τις εσωκομματικές γκρίνιες. Με απλά λόγια: η αγωνία είναι το πολιτικό όπλο, όχι μόνο η ίδια η ημερομηνία.
Η αλήθεια είναι ότι ακόμα και ο ίδιος ο πρωθυπουργός φαίνεται να αφήνει χαραμάδες. Σε πρόσφατη τοποθέτησή του προς βουλευτή της ΝΔ που τον ρώτησε δημόσια, απάντησε πως «το μόνο σίγουρο είναι ότι θα γίνουν μετά τη ΔΕΘ» — μια φράση που αφήνει ανοιχτά και τα δύο σενάρια, διαψεύδοντας έμμεσα την απόλυτη βεβαιότητα που μεταφέρει το κυβερνητικό επιτελείο.
Όσο για τον απλό πολίτη; Όπως σημειώνεται εύστοχα σε σχόλιο για το θέμα, ούτε ο ίδιος ο πρωθυπουργός φαίνεται απόλυτα σίγουρος, όσο κι αν δημοσίως μιλάει για εξάντληση της τετραετίας. Και μέχρι να φανεί ποιος θα «τις φοβηθεί» πρώτος —η κυβέρνηση που αναβάλλει ή η αντιπολίτευση που δεν είναι έτοιμη— η Ελλάδα συνεχίζει να ζει σε μια παράξενη πολιτική αναμονή: όλοι μιλάνε για εκλογές, κανείς δεν ξέρει πότε, και το ημερολόγιο του Μαξίμου μετράει αντίστροφα προς μια ημερομηνία που, προς το παρόν, υπάρχει μόνο στα παρασκήνια.