Ο Αμερικανός Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ανακοίνωσε ριζικές αλλαγές στη στάση των ΗΠΑ απέναντι στο ΝΑΤΟ, δηλώνοντας ότι οι ετήσιες αμερικανικές συνεισφορές θα γίνουν εξαρτημένες από την τήρηση των στόχων δαπανών άμυνας από τους συμμάχους. Παράλληλα, ξεκινά εξαμηνιαία αναθεώρηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, στο πλαίσιο της νέας φιλοσοφίας «NATO 3.0».
«Το ΝΑΤΟ θα είναι δρόμος δύο κατευθύνσεων», τόνισε ο Χέγκσεθ, επικρίνοντας έντονα πολλούς Ευρωπαίους συμμάχους για την ανεπαρκή υποστήριξή τους σε αμερικανικές επιχειρήσεις, όπως οι πρόσφατες ενέργειες στη Μέση Ανατολή. Χαρακτήρισε «ντροπιαστική» τη συμπεριφορά ορισμένων συμμάχων που αρνήθηκαν ή καθυστέρησαν την παροχή βάσεων και υποδομών, ενώ οι ΗΠΑ έχουν υπερασπιστεί την Ευρώπη για γενιές.
Σύμφωνα με τον Υπουργό, ορισμένοι σύμμαχοι έχουν αρχίσει να ανταποκρίνονται, με το ΝΑΤΟ να υιοθετεί νέο παγκόσμιο πρότυπο 5% του ΑΕΠ σε συνολικές δαπάνες άμυνας και σχετικές υποδομές – ένα «ιστορικό και μεταμορφωτικό» βήμα υπό την ηγεσία του Προέδρου Τραμπ. Οι ΗΠΑ από την πλευρά τους δεσμεύονται για πάνω από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια το 2026 και 1,5 τρισεκατομμύρια το 2027.
Ο Χέγκσεθ επέκρινε το «NATO 2.0» που, όπως είπε, στράφηκε σε αποστολές εκτός πεδίου και θέματα όπως η ισότητα φύλων, η κλιματική αλλαγή και η λιτότητα, αντί για την ενίσχυση των πραγματικών πολεμικών ικανοτήτων (άρματα, μαχητικά, αντιαεροπορική άμυνα). Υπογράμμισε ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να είναι «εξάρτηση» των ΗΠΑ, αλλά ισχυρός στρατιωτικός εταίρος σε μια ισορροπημένη συμμαχία, όπως στο αρχικό «NATO 1.0».
Η ανακοίνωση έγινε κατά τη διάρκεια συνάντησης υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες και έρχεται εν μέσω συνεχιζόμενων εντάσεων για την κατανομή βαρών στην συμμαχία. Ο Χέγκσεθ ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ παραμένουν προσηλωμένες στο Άρθρο 5, αλλά απαιτούν άμεση και ουσιαστική κινητοποίηση από τους Ευρωπαίους συμμάχους για την πρωτοβάθμια ευθύνη στην άμυνα της Ευρώπης.
Η κίνηση αυτή αντανακλά την πολιτική του Προέδρου Τραμπ για δίκαιη κατανομή βαρών και ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας της συμμαχίας απέναντι σε σύγχρονες απειλές, ενώ η εξαμηνιαία αναθεώρηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη θα καθορίσει μελλοντικές προσαρμογές βάσεων και δυνάμεων.