Στα μέσα του 19ου αιώνα, η Βρετανική Αυτοκρατορία έστειλε μια από τις πιο φιλόδοξες και καλά εξοπλισμένες αποστολές στην ιστορία της εξερεύνησης. Στόχος της ήταν να διασχίσει το Βορειοδυτικό Πέρασμα, τον πολυπόθητο θαλάσσιο δρόμο που συνδέει τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό Ωκεανό μέσα από τα παγωμένα νερά του Καναδικού Αρκτικού Αρχιπελάγους.
Η αποστολή αυτή έμελλε να γίνει το μεγαλύτερο ανεξιχνίαστο μυστήριο της Αρκτικής.
Η Αποστολή
Τον Μάιο του 1845, τα δύο πλοία της Βασιλικής Ναυτικής HMS Erebus και HMS Terror, υπό τη διοίκηση του έμπειρου εξερευνητή Sir John Franklin, απέπλευσαν από την Αγγλία. Συνολικά 129 αξιωματικοί και ναύτες, άριστα εκπαιδευμένοι, με προμήθειες για τρία χρόνια, θερμαινόμενα πλοία, βιβλιοθήκη και ακόμα και ασημένια μαχαιροπίρουνα.
Τα δύο πλοία έφτασαν μέχρι το νησί Beechey τον Αύγουστο του 1845, όπου άφησαν ένα σημείωμα. Αυτή ήταν η τελευταία επιβεβαιωμένη επαφή με την αποστολή.
Η Εξαφάνιση
Από το 1846 και μετά, τα ίχνη της αποστολής χάθηκαν. Οι Βρετανοί οργάνωσαν πάνω από 40 αποστολές διάσωσης τα επόμενα χρόνια, οι οποίες όμως δεν βρήκαν παρά λίγα ίχνη.
Το 1854, ο εξερευνητής John Rae έμαθε από Ινουίτ ότι λίγα χρόνια νωρίτερα μια μεγάλη ομάδα Ευρωπαίων είχε πεθάνει από πείνα και ασθένειες κοντά στο Νησί King William. Οι Ινουίτ ανέφεραν επίσης στοιχεία που αργότερα ερμηνεύτηκαν ως κανιβαλισμός — μια αποκάλυψη που σόκαρε τη βικτωριανή Βρετανία.
Τι συνέβη πραγματικά;
Από τις έρευνες που ακολούθησαν προέκυψε η τραγική πορεία:
• Τα πλοία παγιδεύτηκαν στον πάγο κοντά στο King William Island.
• Ο Franklin πέθανε τον Ιούνιο του 1847.
• Οι εναπομείναντες άνδρες εγκατέλειψαν τα πλοία την άνοιξη του 1848 και προσπάθησαν να φτάσουν πεζή στη λίμνη Back River.
• Υπέφεραν από σκορβούτο, μόλυβδο (από τις συγκολλημένες κονσέρβες), πνευμονία και εξάντληση.
• Όλοι πέθαναν κατά μήκος της διαδρομής.
Οι Σύγχρονες Ανακαλύψεις
• Το 2014, μετά από πολυετείς έρευνες, εντοπίστηκε το HMS Erebus.
• Το 2016 βρέθηκε το HMS Terror σε εξαιρετική κατάσταση.
• Τα πλοία βρίσκονται σήμερα σε καναδικά ύδατα και αποτελούν Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Οι ανακαλύψεις αυτές, μαζί με σύγχρονες αρχαιολογικές έρευνες και αναλύσεις DNA, έχουν λύσει μεγάλο μέρος του μυστηρίου, αλλά η ακριβής ακολουθία των γεγονότων και η ανθρώπινη τραγωδία παραμένουν συγκλονιστικές.
Η αποστολή Franklin παραμένει σύμβολο της ανθρώπινης τόλμης, της υπεροψίας απέναντι στη φύση και της τραγικής μοίρας που μπορεί να έχει μια υπερφιλόδοξη αποστολή στην Αρκτική.
