Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έστειλε σαφές και ισχυρό μήνυμα υπέρ της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τα Δυτικά Βαλκάνια, παραδεχόμενος ταυτόχρονα τις ευθύνες και τις καθυστερήσεις της ίδιας της ΕΕ.
Σε ανάρτησή του ενόψει της Συνόδου ΕΕ – Δυτικών Βαλκανίων στο Τίβατ του Μαυροβουνίου (5 Ιουνίου 2026), ο Μερτς ανέφερε:
«Θέλουμε τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ όσο πιο γρήγορα γίνεται. Το γεγονός ότι εδώ και 13 χρόνια δεν έχουμε δεχθεί νέα μέλη δείχνει και παραλείψεις της ΕΕ. Αυτές θέλουμε να τις ξεπεράσουμε σήμερα. Με αυτό το μήνυμα ταξίδεψα στο Σύνοδο Κορυφής για τα Δυτικά Βαλκάνια.»
Τι σημαίνει στην πράξη η δήλωση του Μερτς
Ο Καγκελάριος αναγνωρίζει ότι η ΕΕ έχει «παγώσει» τη διεύρυνση από την ένταξη της Κροατίας το 2013. Αυτή η 13ετής καθυστέρηση έχει δημιουργήσει απογοήτευση και κενό επιρροής στην περιοχή, όπου χώρες όπως η Σερβία, το Μαυροβούνιο, η Αλβανία, η Βόρεια Μακεδονία, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Κοσσυβοπένιο περιμένουν εδώ και χρόνια.
Με τη δήλωσή του, ο Μερτς θέλει να περάσει τρία βασικά μηνύματα:
- Η ΕΕ πρέπει να δείξει ότι είναι ικανή και πρόθυμη να διευρυνθεί. Δεν αρκεί μόνο να δίνει υποσχέσεις· πρέπει να προχωρήσει σε συγκεκριμένα βήματα.
- Η Γερμανία θέλει επιτάχυνση της διαδικασίας. Ο Μερτς προτείνει «καινοτόμες λύσεις» (innovative solutions) όπως:
- Προνομιακή πρόσβαση στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά
- Παρατηρητική ιδιότητα (observer status) στις εργασίες ευρωπαϊκών θεσμών
- Σταδιακή ενσωμάτωση πριν από την πλήρη ένταξη
- Κοινές συνεδριάσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
- Να μην αφεθούν τα Βαλκάνια στο περιθώριο. Ο Μερτς θέλει να διασφαλίσει ότι τα Δυτικά Βαλκάνια δεν θα «τιμωρηθούν» επειδή η ΕΕ δίνει προτεραιότητα στην Ουκρανία (για την οποία έχει προτείνει καθεστώς «associate membership»).
Το πλαίσιο της Συνόδου στο Τίβατ
Στη σημερινή Σύνοδο Κορυφής στο Μαυροβούνιο συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Αντόνιο Κόστα, ο Εμανουέλ Μακρόν, η Τζόρτζια Μελόνι και οι ηγέτες των έξι χωρών των Δυτικών Βαλκανίων. Στα θέματα συζήτησης είναι το Growth Plan για σταδιακή οικονομική ενσωμάτωση, η ασφάλεια, η μετανάστευση και οι μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου.
Ο Μερτς, με τη δήλωσή του, επιδιώκει να δώσει νέα ώθηση στη διαδικασία ένταξης, ενώ παράλληλα να κρατήσει τις χώρες της περιοχής προσανατολισμένες προς την Ευρώπη και μακριά από επιρροές Ρωσίας και Κίνας.