Οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν εισέρχονται σε κρίσιμη φάση, καθώς ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σκληραίνει τους όρους της προτεινόμενης συμφωνίας, με κεντρικό ζήτημα την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ. Σύμφωνα με αμερικανικά ΜΜΕ, η Τεχεράνη μπορεί να χρειαστεί αρκετές ημέρες για να απαντήσει στις νέες απαιτήσεις.
Οι τελευταίες εξελίξεις (31 Μαΐου 2026)
Σύμφωνα με ρεπορτάζ των New York Times και Axios, ο Τραμπ ζήτησε αλλαγές στο προσχέδιο συμφωνίας, ενισχύοντας συγκεκριμένες διατάξεις που αφορούν:
- Την πλήρη και άνευ όρων ελευθερία ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, χωρίς διόδια ή περιορισμούς.
- Την πλήρη αποκάλυψη και καταστροφή του εμπλουτισμένου ουρανίου που έχει αποθηκεύσει το Ιράν σε υπόγειες εγκαταστάσεις.
- Τη μη απόκτηση πυρηνικού όπλου σε καμία περίπτωση.
Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η Ιρανική πλευρά μπορεί να χρειαστεί 3 έως 7 ημέρες για να δώσει απάντηση, λόγω της δυσκολίας επικοινωνίας με την ηγεσία που βρίσκεται σε καλά προστατευόμενες τοποθεσίες.
Το πλαίσιο της κρίσης
Ο πόλεμος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026 με αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις κατά ιρανικών πυρηνικών και στρατιωτικών στόχων. Το Ιράν αντέδρασε κλείνοντας εν μέρει το Στενό του Ορμούζ, προκαλώντας σημαντικές ανατιμήσεις στο πετρέλαιο και διαταραχές στο παγκόσμιο εμπόριο.
Πρόσφατα επιτεύχθηκε προσωρινή εκεχειρία, ενώ τις τελευταίες ημέρες υπήρξε πρόοδος σε προσχέδιο συμφωνίας για 60ήμερη παράταση της εκεχειρίας, επαναλειτουργία του Στενού και έναρξη διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα. Ωστόσο, ο Τραμπ ζήτησε σκληρότερους όρους πριν δώσει την τελική του έγκριση.
Η στάση του Ιράν
Ο νέος Πρόεδρος του Ιρανικού Κοινοβουλίου, Mohammad Bagher Ghalibaf, δήλωσε σήμερα ότι το Ιράν δεν θα δεχθεί καμία συμφωνία χωρίς εγγυήσεις για τα κυριαρχικά του δικαιώματα και «απτά αποτελέσματα» πριν από οποιαδήποτε υποχώρηση. Το Ιράν αρνείται ότι η συμφωνία είναι «τελική» και επιμένει σε διαπραγματεύσεις χωρίς εμπιστοσύνη στις υποσχέσεις της Ουάσινγκτον.
Γεωπολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις
- Το Στενό του Ορμούζ παραμένει κρίσιμο σημείο, καθώς διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.
- Οι αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς μια καθυστέρηση ή κατάρρευση των συνομιλιών μπορεί να οδηγήσει σε νέα άνοδο των τιμών ενέργειας.
- Η κυβέρνηση Τραμπ πιέζεται εσωτερικά να ανοίξει το Στενό για να μειωθούν οι τιμές καυσίμων ενόψει εκλογών.
Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται έντονα, με τη μεσολάβηση τρίτων χωρών (όπως το Πακιστάν και το Ομάν). Η κατάσταση παραμένει ρευστή και οποιαδήποτε συμφωνία θα χρειαστεί την τελική έγκριση τόσο του Τραμπ όσο και της ανώτατης ιρανικής ηγεσίας.
