Μέσα στην εβδομάδα αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο φέρνει σημαντικές αλλαγές στον Εξωδικαστικός Μηχανισμός, με στόχο να διευκολυνθούν περισσότεροι πολίτες στη ρύθμιση των οφειλών τους προς τράπεζες, servicers, εφορία και ασφαλιστικά ταμεία.
Οι νέες παρεμβάσεις έχουν στόχο να μετατρέψουν τον Εξωδικαστικό σε ένα ακόμη πιο αποτελεσματικό εργαλείο διαχείρισης ιδιωτικού χρέους, δίνοντας μεγαλύτερες δυνατότητες ρύθμισης και προστασίας στους οφειλέτες. Ανάμεσα στις βασικές αλλαγές περιλαμβάνεται η δυνατότητα προστασίας της πρώτης κατοικίας μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του μηχανισμού, αλλά και η μείωση του κατώτατου ορίου οφειλών για ένταξη από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ.
Μέσω του Εξωδικαστικού, οι οφειλέτες έχουν τη δυνατότητα να πετύχουν ακόμη και «κούρεμα» χρεών, καθώς και αποπληρωμή έως και σε 240 δόσεις, γεγονός που μειώνει σημαντικά τη μηνιαία επιβάρυνση. Το ύψος της δόσης καθορίζεται από τον αλγόριθμο της πλατφόρμας, ο οποίος λαμβάνει υπόψη εισοδηματικά και περιουσιακά δεδομένα.
Πηγές του υπουργείου αναφέρουν ότι ο μηχανισμός εξελίσσεται πλέον σε ένα ιδιαίτερα ισχυρό εργαλείο για ιδιώτες που αναζητούν βιώσιμη λύση στα χρέη τους προς το Δημόσιο και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, προσφέροντας ουσιαστική οικονομική ανακούφιση.
Η επιλογή του Εξωδικαστικού, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, έχει ενισχυθεί σημαντικά μετά τις αλλαγές που εφαρμόστηκαν από τον Απρίλιο του προηγούμενου έτους. Ο διπλασιασμός των οικονομικών κριτηρίων για τους ευάλωτους οφειλέτες, η διεύρυνση των δικαιούχων, η υποχρεωτική πρόταση ρύθμισης από τους πιστωτές και η ουσιαστική ένταξη της μεσαίας τάξης στο πλαίσιο του μηχανισμού συνέβαλαν στην αύξηση της αποτελεσματικότητας των ρυθμίσεων.
Ως αποτέλεσμα, το ποσοστό έγκρισης αιτήσεων ξεπερνά πλέον το 80%, με περισσότερες από 8 στις 10 αιτήσεις να οδηγούν σε επιτυχή ρύθμιση.
Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι μέχρι τα τέλη Απριλίου είχαν πραγματοποιηθεί συνολικά 60.388 επιτυχείς ρυθμίσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές ύψους 18,64 δισ. ευρώ. Από αυτές, οι 6.971 αφορούν ευάλωτους οφειλέτες, ενώ 439 ρυθμίσεις σχετίζονται με Άτομα με Ειδικές Ανάγκες.
Ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης έχει χαρακτηρίσει το ιδιωτικό χρέος ως κρίσιμο παράγοντα για την οικονομία, τονίζοντας ότι η διαχείρισή του αποτελεί «πολιτική συνοχής, πολιτική δεύτερης ευκαιρίας». Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά σε πρόσφατη ομιλία του στο Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος, «πίσω από κάθε οφειλή, υπάρχουν οι άνθρωποι και οι ιστορίες τους. Υπάρχουν επιχειρήσεις που δίνουν καθημερινά μάχη για να σταθούν στην αγορά. Υπάρχουν οικογένειες που αγωνίζονται σκληρά να ορθοποδήσουν».
Οι τέσσερις βασικές παρεμβάσεις που εισάγει το νέο πλαίσιο είναι οι εξής:
Για πρώτη φορά παρέχεται η δυνατότητα προστασίας της πρώτης κατοικίας μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού. Οι οφειλέτες θα μπορούν να διαχωρίζουν την κύρια κατοικία τους από τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία, επιτυγχάνοντας μεγαλύτερο «κούρεμα» και χαμηλότερες δόσεις. Η διαδικασία θα πραγματοποιείται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, με δυνατότητα ρευστοποίησης της υπόλοιπης περιουσίας ώστε να προστατευθεί το βασικό ακίνητο.
Με βάση αυτή τη νέα πρόβλεψη, το ύψος του «κουρέματος» και της δόσης θα υπολογίζεται κυρίως σύμφωνα με την αξία της πρώτης κατοικίας και τα εισοδήματα του οφειλέτη, προσφέροντας ευνοϊκότερους όρους αποπληρωμής.
Παράλληλα, θεσπίζεται δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού, εφόσον έχει αποπληρωθεί το 25% της συνολικής οφειλής και έχουν ρυθμιστεί οι υπόλοιπες υποχρεώσεις προς τη φορολογική διοίκηση. Η συγκεκριμένη παρέμβαση δίνει σημαντική ανάσα σε οφειλέτες που προσπαθούν να επανέλθουν σε οικονομική σταθερότητα.
Σημαντική αλλαγή αποτελεί και η ένταξη μικρότερων οφειλών στον μηχανισμό, καθώς πλέον θα μπορούν να υπαχθούν και όσοι έχουν συνολικά χρέη από 5.000 ευρώ και άνω, αντί για το προηγούμενο όριο των 10.000 ευρώ. Με αυτόν τον τρόπο ανοίγει ο δρόμος και για μικρότερους οφειλέτες που έως σήμερα έμεναν εκτός της διαδικασίας.
Επιπλέον, δημιουργείται νέα δυνατότητα ρύθμισης έως και σε 72 δόσεις για παλαιές αρρύθμιστες οφειλές που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως τον Δεκέμβριο του 2023 και δεν είχαν ενταχθεί σε καθεστώς ρύθμισης μέχρι τις 21 Απριλίου 2026. Προϋπόθεση είναι οι μεταγενέστερες οφειλές να έχουν εξοφληθεί ή ήδη ρυθμιστεί.
Στελέχη του υπουργείου εξηγούν ότι ως χρονικό όριο επιλέχθηκε η 31η Δεκεμβρίου 2023 επειδή πάνω από το 90% των χρεών δημιουργήθηκε κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Όπως αναφέρουν, από το 2024 και μετά η οικονομία επέστρεψε σε συνθήκες κανονικότητας, γεγονός που σημαίνει ότι οι νέες οφειλές θα πρέπει να ρυθμίζονται μέσω της πάγιας ρύθμισης των 24 έως 48 δόσεων.
Παράλληλα, σημειώνουν ότι το Δημόσιο εισπράττει περίπου 3,2 δισ. ευρώ μέσω της πάγιας ρύθμισης των 24 δόσεων και ενδεχόμενη επέκτασή της στις 72 δόσεις θα μπορούσε να επιφέρει απώλειες ύψους περίπου 2,5 δισ. ευρώ ετησίως, επηρεάζοντας τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Διευκρινίζεται ακόμη ότι η ρύθμιση των 72 δόσεων θα λειτουργεί είτε συμπληρωματικά είτε εναλλακτικά με τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, ανάλογα με το τι εξυπηρετεί καλύτερα κάθε οφειλέτη. Ωστόσο, δυνατότητα διαγραφής μέρους της οφειλής, δηλαδή «κούρεμα», θα παρέχεται αποκλειστικά μέσω του Εξωδικαστικού.
Δείτε και το παρακάτω σχετικο βίντεο στο meganews, συνέντευξη του δικηγόρου Δημήτρη Αναστασόπουλου για τις επερχόμενες αλλαγές
