Η εκλογική συμπεριφορά των Ελλήνων έχει αλλάξει ριζικά. Πολλαπλές δημοσκοπήσεις (RealPolls, MRB, Opinion Poll, Prorata, Pulse, Metron Analysis – Απρίλιος-Μάιος 2026) δείχνουν ότι η ιδεολογία έχει υποχωρήσει δραστικά, ενώ κυριαρχούν πρακτικά και καθημερινά ζητήματα.
Τα κύρια κριτήρια ψήφου και γιατί είναι τόσο σημαντικά
1. Οικονομία και «τσέπη» (1η θέση σε όλες τις δημοσκοπήσεις – 35-56%)
Γιατί: Ο πολίτης ψηφίζει κυρίως με βάση το πόσο εύκολα ή δύσκολα βγάζει τον μήνα. Η ακρίβεια, ο πληθωρισμός, οι χαμηλοί μισθοί, οι φόροι και το κόστος ζωής (ενοίκια, σούπερ μάρκετ, καύσιμα, ενέργεια) επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητά του. Όταν η τσέπη πονάει, υπερβαίνει κάθε άλλο κριτήριο.
2. Διαφθορά και Διαφάνεια (2η θέση – 33-60%)
Γιατί: Μετά το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ και τις έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (Λάουρα Κοβέσι), οι πολίτες έχουν χάσει σε μεγάλο βαθμό την εμπιστοσύνη τους στο πολιτικό σύστημα. Θέλουν να ξέρουν ότι τα χρήματά τους (φόροι και ευρωπαϊκά κονδύλια) δεν πηγαίνουν σε ρουσφέτια και «ημέτερους». Η διαφθορά λειτουργεί πλέον ως «κόκκινη γραμμή» – ακόμα και καλά οικονομικά μέτρα χάνουν αξία όταν υπάρχει σκανδαλολογία.
3. Μέλλον των παιδιών (Ισχυρό αναδυόμενο κριτήριο)
Γιατί: Οι γονείς ανησυχούν έντονα για την ποιότητα της παιδείας, τις προοπτικές εργασίας, το brain drain και το υψηλό κόστος στέγασης. Ψηφίζουν σκεπτόμενοι αν τα παιδιά τους θα μπορέσουν να ζήσουν καλύτερα στην Ελλάδα ή αν θα αναγκαστούν να φύγουν. Αυτό το κριτήριο είναι ιδιαίτερα ισχυρό στις ηλικίες 35-50 ετών.
4. Πολιτική Σταθερότητα (18-22%)
Γιατί: Πολλοί πολίτες (κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας) θέλουν να αποφύγουν την αβεβαιότητα και τις κρίσεις προηγούμενων δεκαετιών. Ωστόσο, η μακροχρόνια διακυβέρνηση έχει δημιουργήσει κόπωση, γι’ αυτό η σταθερότητα από μόνη της δεν αρκεί πια αν δεν συνοδεύεται από λύσεις στα οικονομικά και θεσμικά προβλήματα.
5. Ιδεολογική Ταύτιση (Μόλις 8-10%)
Γιατί: Η παραδοσιακή διάκριση αριστερά-δεξιά έχει χάσει μεγάλο μέρος της δύναμής της, ιδίως στις νεότερες γενιές. Οι πολίτες ψηφίζουν όλο και περισσότερο «issue-by-issue» (με βάση συγκεκριμένα ζητήματα) και όχι με βάση κομματική ταυτότητα.
Συμπέρασμα
Σχεδόν το 65-70% των Ελλήνων ψηφοφόρων καθορίζει την ψήφο του κυρίως από τσέπη + διαφθορά. Ο μέσος Έλληνας του 2026 είναι πολύ πιο πραγματιστής από ποτέ: ψηφίζει με την τσέπη του γιατί η καθημερινή επιβίωση είναι προτεραιότητα, με τη διαφθορά γιατί έχει χάσει την εμπιστοσύνη του στο σύστημα, και για το μέλλον των παιδιών του γιατί θέλει καλύτερες προοπτικές για την επόμενη γενιά.