Ένας σπάνιος αλλά εξαιρετικά επικίνδυνος ιός επανήλθε στο προσκήνιο μετά το περιστατικό με το ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο Hondius. Πρόκειται για τον Hantavirus, μια οικογένεια ιών που προκαλεί σοβαρές –και συχνά θανατηφόρες– λοιμώξεις.
Τι είναι ακριβώς ο Hantavirus;
Ο Hantavirus ανήκει στην οικογένεια Hantaviridae. Δεν είναι ένας, αλλά πολλοί διαφορετικοί ιοί που μεταφέρονται κυρίως από τρωκτικά (ποντίκια, αρουραίοι κ.ά.). Δεν μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο (εκτός από ορισμένες σπάνιες μορφές όπως ο Andes virus στη Νότια Αμερική).
Οι δύο κύριες ασθένειες που προκαλεί είναι:
- Hantavirus Pulmonary Syndrome (HPS) → Σοβαρή πνευμονική νόσος (κυρίως στην Αμερική)
- Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome (HFRS) → Αιμορραγικός πυρετός με νεφρική ανεπάρκεια (κυρίως στην Ευρώπη και Ασία)
Πώς μεταδίδεται;
Ο ιός βρίσκεται στα ούρα, τα περιττώματα και το σάλιο μολυσμένων τρωκτικών. Οι άνθρωποι μολύνονται κυρίως όταν:
- Εισπνέουν αερολύματα (μικροσκοπικά σωματίδια) που δημιουργούνται όταν σαρώνονται, ανακατεύονται ή ενοχλούνται κόπρανα/ούρα τρωκτικών.
- Αγγίζουν μολυσμένες επιφάνειες και μετά το στόμα, τη μύτη ή τα μάτια τους.
- (Σπάνια) από δάγκωμα τρωκτικού.
Δεν μεταδίδεται από κατοικίδια σκυλιά/γάτες, ούτε από άτομο σε άτομο στις περισσότερες περιπτώσεις.
Συμπτώματα – Πόσο επικίνδυνος είναι;
Τα συμπτώματα εμφανίζονται 1-8 εβδομάδες μετά την έκθεση και ξεκινούν σαν γρίπη:
- Υψηλός πυρετός
- Έντονοι μυϊκοί πόνοι (ιδίως στην πλάτη, τους γοφούς και τους ώμους)
- Κόπωση, πονοκέφαλος, ζάλη
- Ναυτία, έμετοι, διάρροια
Στη συνέχεια (σε 4-10 ημέρες) η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί δραματικά: δύσπνοια, συσσώρευση υγρού στους πνεύμονες, πτώση πίεσης και καρδιακή ανεπάρκεια.
Θνησιμότητα:
- Στην Αμερική (HPS): 30-40% (περίπου 4 στους 10 πεθαίνουν)
- Σε ορισμένες μορφές μπορεί να φτάσει το 50%
Θεραπεία
Δεν υπάρχει ειδικό αντιικό φάρμακο. Η θεραπεία είναι υποστηρικτική σε ΜΕΘ: οξυγόνο, μηχανική υποστήριξη αναπνοής, ενυδάτωση και φροντίδα ζωτικών οργάνων. Όσο πιο γρήγορα γίνει διάγνωση, τόσο καλύτερες οι πιθανότητες επιβίωσης.
Πρόληψη – Το πιο σημαντικό
- Αποφύγετε επαφή με τρωκτικά και τις εκκρίσεις τους.
- Καθαρίζετε προσεκτικά χώρους με σημάδια τρωκτικών (χρησιμοποιώντας μάσκα, γάντια και απολυμαντικά).
- Αερίζετε καλά κλειστούς χώρους (καμπίνες, καλύβες, αποθήκες).
- Κλείνετε τυχόν τρύπες σε σπίτια/πλοία.
Στην περίπτωση του κρουαζιερόπλοιου Hondius, οι αρχές εκτιμούν ότι η μόλυνση προήλθε πιθανότατα από επαφή με τρωκτικά κατά τις στάσεις σε απομακρυσμένα νησιά (Ανταρκτική, Νότια Γεωργία κ.ά.), ενώ διερευνάται και περιορισμένη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Ο Hantavirus είναι σπάνιος, αλλά όταν εμφανίζεται είναι εξαιρετικά σοβαρός. Η καλύτερη άμυνα είναι η πρόληψη και η γρήγορη ιατρική παρέμβαση.