Μια σπάνια ομάδα ανθρώπων άνω των 80 ετών καταφέρνει να διατηρεί μνήμη και γνωστικές ικανότητες επιπέδου ατόμων που είναι 30 χρόνια νεότεροι. Οι επιστήμονες τους ονομάζουν SuperAgers και πιστεύουν ότι κρατούν το κλειδί για την πρόληψη της άνοιας και του Αλτσχάιμερ.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου Northwestern στις ΗΠΑ, με επικεφαλής τη Δρ. Sandra Weintraub, μελετούν εδώ και 25 χρόνια αυτή την εξαιρετική ομάδα. Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά: οι SuperAgers πετυχαίνουν βαθμολογίες σε τεστ μνήμης όμοιες με άτομα 50-60 ετών.
Δύο τρόποι «προστασίας» του εγκεφάλου
Μελέτησαν 77 εγκεφάλους SuperAgers μετά τον θάνατό τους και ανακάλυψαν δύο βασικούς μηχανισμούς:
1. Αντίσταση (Resistance): Ο εγκέφαλός τους δεν δημιουργεί καθόλου τις χαρακτηριστικές πλάκες αμυλοειδούς και τις συσσωρεύσεις ταυ (plaques & tangles) που συνδέονται με το Αλτσχάιμερ.
2. Ανθεκτικότητα (Resilience): Παρόλο που έχουν πλάκες και συσσωρεύσεις, ο εγκέφαλός τους δεν επηρεάζεται από αυτές και συνεχίζει να λειτουργεί εξαιρετικά.
Τι τους κάνει ξεχωριστούς;
• Διατηρούν το πάχος του φλοιού του εγκεφάλου (σε πολλές περιπτώσεις είναι παχύτερος ακόμα και από νεότερους ανθρώπους, ιδιαίτερα στην πρόσθια αγκύλη).
• Έχουν περισσότερους von Economo νευρώνες (σχετίζονται με κοινωνική συμπεριφορά).
• Είναι εξαιρετικά κοινωνικοί και εξωστρεφείς.
• Διατηρούν ισχυρές κοινωνικές σχέσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους.
«Είναι συγκλονιστικό αυτό που βρήκαμε στους εγκεφάλους τους», δήλωσε η Δρ. Weintraub. «Δείχνει ότι η εξαιρετική μνήμη στα βαθιά γεράματα δεν είναι απλώς τύχη, αλλά συνδέεται με συγκεκριμένα βιολογικά και συμπεριφορικά χαρακτηριστικά».
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Alzheimer’s & Dementia και αποτελεί μέρος ειδικού αφιερώματος για τα 40 χρόνια του Προγράμματος Alzheimer του Εθνικού Ινστιτούτου Γήρανσης.
Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι τα ευρήματα αυτά θα οδηγήσουν σε νέες θεραπείες και στρατηγικές που θα βοηθήσουν περισσότερους ανθρώπους να διατηρήσουν καθαρό μυαλό μέχρι τα βαθιά γεράματα.
(Πηγή: Northwestern University Feinberg School of Medicine – 23 Απριλίου 2026)