Δεν ξέρω πώς να ξεκινήσω αυτό το αρθρο χωρίς να μου σφίγγεται η καρδιά.
Η Μάρθα Καραγιάννη δεν ήταν απλώς μια σταρ. Ήταν ένα κορίτσι από το Κερατσίνι, με ποντιακές ρίζες από το Μπακού και το Αικατερινεντάρ, που από τα οχτώ της χρόνια χόρευε στη Λυρική Σκηνή και κουβαλούσε μέσα της όλο τον πόνο και την περηφάνια του Πόντου. Μια γυναίκα που η ομορφιά της έγινε θρύλος, αλλά η ίδια περίμενε με λαχτάρα να μεγαλώσει για να πάψει επιτέλους να είναι «μόνο όμορφη» και να κάνει «άλλα πράγματα».
Και τα έκανε. Με χάρη, με ταλέντο, με εκείνο το απαράμιλλο χαμόγελο που έκρυβε τόσα.
Αλλά υπάρχουν πράγματα που λίγοι ξέρουν… και που κάνουν την ψυχή της ακόμα πιο μεγάλη.
Το 1960, σε ηλικία 21 ετών, παντρεύτηκε τον ποδοσφαιριστή Μίμη Στεφανάκο. Ο γάμος ήταν κοσμικό γεγονός. Όμως λίγες μέρες μετά τη γέννα, το μωρό της έφυγε. Τρία εικοσιτετράωρα ζωής. «Έπαθα σοκ», είπε η ίδια χρόνια μετά. «Ο γιατρός μου έλεγε ‘είσαι νέα, θα το ξεπεράσεις’. Αλλά ήταν πάνω από τις δυνάμεις μου. Μέχρι τα 40, η μητρότητα ήταν το απωθημένο μου. Ήταν ένα καρφί στην καρδιά μου».
Δεν το κρύφτηκε ποτέ. Δεν το έκανε θέαμα. Το κουβάλησε με αξιοπρέπεια, όπως κουβαλούσε και την ποντιακή της ψυχή: δυνατά, χωρίς παράπονο, χωρίς να ζητάει οίκτο.
Προσπάθησε τρεις φορές να υιοθετήσει. Δεν τα κατάφερε. Και όμως, δεν σταμάτησε να αγαπάει τη ζωή σαν γλέντι. Έγραψε δύο αυτοβιογραφίες. Ταξίδεψε όλον τον κόσμο. Έζησε έναν μεγάλο έρωτα με τον Βασίλη Κωνσταντίνου. Και τα τελευταία χρόνια, η «φύλακας άγγελός» της ήταν η αγαπημένη της φίλη Ντόρα Δούμα – μαζί τους, δύο θεατρίνες που μιλούσαν την ίδια γλώσσα, την πιο ειλικρινή.
Η Μάρθα έφυγε όπως έζησε: με αξιοπρέπεια. Στις 18 Σεπτεμβρίου 2022, ενώ μιλούσε στο τηλέφωνο με τον φίλο της Δημήτρη Σούρα, πρόλαβε να πει «καλημέρα Δημήτρη»… και μετά έφυγε ήρεμα.
Δεν ήθελε να είναι «σταρ». Σιχαινόταν το σταριλίκι. Ήθελε να είναι άνθρωπος. Και ήταν. Από τα πιο αυθεντικά, τα πιο γενναιόδωρα, τα πιο ευαίσθητα.
Σήμερα, που η ομορφιά της έχει γίνει εικόνα σε παλιές ταινίες, εγώ βλέπω κάτι βαθύτερο:
Μια γυναίκα που περίμενε να μεγαλώσει για να απελευθερωθεί.
Που έχασε το πιο μεγάλο της όνειρο και δεν άφησε τον πόνο να τη σταματήσει.
Που χόρευε ακόμα και όταν πονούσε.
Που μας άφησε να καταλάβουμε ότι η πραγματική λάμψη δεν είναι στα φώτα… είναι στην ψυχή.
Μάρθα μου…
Σ’ ευχαριστούμε που υπήρξες τόσο ανθρώπινη μέσα σε όλη εκείνη τη λάμψη.
Το «καρφί» σου το κουβαλάμε τώρα εμείς με σεβασμό.
Και το χαμόγελό σου θα συνεχίσει να φωτίζει τις οθόνες… και τις καρδιές.
Ανάπαυσαι εν ειρήνη, μεγάλη κυρία του ελληνικού κινηματογράφου.
Και του ελληνικού πόνου.
Και της ελληνικής αξιοπρέπειας.
