Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπαράκ, εξέφρασε σήμερα αισιοδοξία για την επίλυση του μακροχρόνιου ζητήματος των ρωσικών συστημάτων S-400, ανοίγοντας προοπτικές για την πιθανή επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35.
Μιλώντας την Παρασκευή 17 Απριλίου 2026 στο Antalya Diplomacy Forum, ο Αμερικανός διπλωμάτης δήλωσε χαρακτηριστικά: «Νομίζω ότι θα δείτε αυτή την κατάσταση με το S-400 να λύνεται σύντομα. Από την άποψη του αφεντικού μου, η αποδοχή σε ένα πρόγραμμα F-35 είναι εντάξει». Ο ίδιος ανέφερε ότι η σχέση μεταξύ Προέδρου Τραμπ και Προέδρου Ερντογάν έχει δημιουργήσει νέα ατμόσφαιρα συνεργασίας.
Το ιστορικό της διαφοράς
Η Τουρκία αγόρασε τα ρωσικά συστήματα S-400 μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016. Οι ΗΠΑ θεώρησαν ότι η παρουσία τους θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια του προγράμματος F-35. Ως αποτέλεσμα, το Κογκρέσο επέβαλε κυρώσεις (CAATSA) και η Άγκυρα αποκλείστηκε από το πρόγραμμα, παρόλο που η Τουρκία συμμετείχε ως εταίρος στην παραγωγή εξαρτημάτων του μαχητικού.
Ο Μπαράκ σημείωσε ότι οι κυρώσεις δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα, καθώς οι χώρες που τις υφίστανται γίνονται πιο εφευρετικές στην αντιμετώπισή τους. Παράλληλα, ανέφερε θετικές εξελίξεις: το θέμα της Halkbank έχει πλέον ρυθμιστεί, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη επαναδιαπραγματεύσεις για τα F-16, με τη συμμαχία να «ξαναχτίζεται».
Η αναφορά στην Ελλάδα
Σε ένα πιο χαλαρό σημείο της ομιλίας του, ο πρέσβης σχολίασε ότι η Ελλάδα διαθέτει ήδη συστήματα S-300 και μαχητικά F-35, χαρακτηρίζοντας το ελληνοτουρκικό ζήτημα ως «άλλο ένα ιστορικό ζήτημα». Με χιούμορ πρόσθεσε ότι δεν θα τολμούσε να το αναπτύξει περαιτέρω, «γιατί θα μου απαγορεύσουν να ξαναπάω ποτέ στη Μύκονο».
Σημασία για το ΝΑΤΟ και τις διμερείς σχέσεις
Οι δηλώσεις του Τομ Μπαράκ έρχονται σε μια χρονική συγκυρία όπου οι ΗΠΑ και η Τουρκία – δύο βασικοί σύμμαχοι του ΝΑΤΟ – αναζητούν κοινούς τόπους σε θέματα ασφάλειας. Η Τουρκία παραμένει ο δεύτερος μεγαλύτερος στρατιωτικός σύμμαχος της Συμμαχίας μετά τις ΗΠΑ και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ασφάλεια της Ευρώπης και της ευρύτερης περιοχής.
Οι εξελίξεις αυτές παρακολουθούνται στενά από διεθνείς αναλυτές, καθώς οποιαδήποτε πρόοδος στο ζήτημα S-400/F-35 θα μπορούσε να ενισχύσει τη συνεργασία εντός του ΝΑΤΟ, χωρίς ωστόσο να αλλάζει τις βασικές αρχές της αμερικανικής νομοθεσίας που απαιτούν την παύση λειτουργίας και κατοχής του ρωσικού συστήματος για την επιστροφή στο πρόγραμμα F-35.
Οι δηλώσεις του πρέσβη Μπαράκ αντικατοπτρίζουν την τρέχουσα διπλωματική προσέγγιση της Ουάσινγκτον και παραμένουν στο πλαίσιο των επίσημων τοποθετήσεων του ίδιου του διπλωμάτη στο διεθνές φόρουμ. Η εξέλιξη του θέματος θα εξαρτηθεί από τις επόμενες κινήσεις και των δύο πλευρών.