Η γνωστή διεθνολόγος Δρ. Ασπασία Αλιγίζακη το είχε επισημάνει εγκαίρως, μιλώντας στο δελτίο της Ναυτεμπορικής και τον Παύλο Πανταζόπουλο, πριν ακόμη ανακοινωθεί η δίβδομη εκεχειρία: η επίτευξη μιας μόνιμης συμφωνίας αποτελεί το λιγότερο πιθανό σενάριο. Σήμερα, με τις εξελίξεις να τρέχουν και την εκεχειρία να εμφανίζει ήδη σημάδια κόπωσης, η εκτίμησή της μοιάζει λιγότερο με πρόβλεψη και περισσότερο με επιβεβαιωμένη πραγματικότητα.
Η ίδια προχώρησε σε μια ιδιαίτερα εύστοχη ιστορική αναλογία: παρομοίασε την ενδεχόμενη συμφωνία με τη Νικίειο Ειρήνη. Μια συμφωνία που, ενώ υποτίθεται ότι θα έβαζε τέλος σε έναν μακροχρόνιο πόλεμο, τελικά δεν αντιμετώπισε τα βαθύτερα αίτια της σύγκρουσης και κατέρρευσε, οδηγώντας σε νέα φάση βίας.
Ακριβώς αυτό φαίνεται να διαγράφεται και στη σημερινή κρίση. Η εκεχειρία των δύο εβδομάδων προσφέρει χρόνο, αλλά όχι λύση. Οι βασικές διαφορές παραμένουν άθικτες, η καχυποψία κυριαρχεί και οι εξελίξεις στο πεδίο υπονομεύουν ήδη το κλίμα εμπιστοσύνης. Όταν κάθε πλευρά αντιλαμβάνεται διαφορετικά τους όρους της «ειρήνης», η σταθερότητα γίνεται εξ ορισμού εύθραυστη.
Η παρέμβαση της Δρ. Αλιγίζακη αποκτά ιδιαίτερη σημασία γιατί εστιάζει στην ουσία: δεν είναι οι συμφωνίες που τερματίζουν τους πολέμους, αλλά η επίλυση των αιτίων που τους γεννούν. Και όσο αυτά παραμένουν ενεργά, κάθε εκεχειρία κινδυνεύει να μετατραπεί σε απλή παρένθεση.
Ίσως γι’ αυτό η σκέψη επιστρέφει στον Θουκυδίδη. Μακάρι, όπως επισημαίνει και η Αλιγίζακη, οι ηγέτες να τον διάβαζαν περισσότερο — ίσως τότε να απέφευγαν να εμπλακούν σε πολέμους, τη βαθύτερη και πιο οδυνηρή εμπειρία για την ανθρωπότητα. Αυτό άλλωστε επιδίωξε και ο ίδιος: να προσφέρει ένα έργο που δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά λειτουργεί ως οδηγός για το μέλλον, ένα αληθινό «κτῆμα ἐς αἰεί».
Γιατί κάθε ειρήνη που δεν αγγίζει τα πραγματικά αίτια του πολέμου δεν είναι ειρήνη. Είναι απλώς μια σύγχρονη Νικίειος Ειρήνη
