Η εύθραυστη εκεχειρία δύο εβδομάδων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, που ανακοινώθηκε στις 7-8 Απριλίου 2026, δέχθηκε σοβαρό πλήγμα. Το Ιράν ανακοίνωσε εκ νέου το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, επικαλούμενο συνεχιζόμενες ισραηλινές επιδρομές στον Λίβανο ως «καθαρή παραβίαση» της συμφωνίας.
Τι συνέβη τις τελευταίες ώρες
- Ιρανική κίνηση: Ιρανικά κρατικά μέσα (Fars News, IRGC) ανέφεραν ότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά διακόπηκε ως απάντηση σε μαζικές ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο, οι οποίες προκάλεσαν εκατοντάδες θύματα. Το Ιράν θεωρεί ότι η εκεχειρία δεν καλύπτει τις ενέργειες του Ισραήλ εναντίον της Χεζμπολάχ.
- Αμερικανική αντίδραση: Ο Λευκός Οίκος χαρακτήρισε τις αναφορές «εντελώς απαράδεκτες» και δήλωσε ότι υπάρχει αύξηση της κίνησης πλοίων. Ο Πρόεδρος Τραμπ επανέλαβε ότι τα Στενά πρέπει να παραμείνουν «πλήρως ανοιχτά και ασφαλή», ενώ ο Αντιπρόεδρος JD Vance χαρακτήρισε την εκεχειρία «εύθραυστη».
- Το πλαίσιο: Η εκεχειρία προέβλεπε άνοιγμα των Στενών (μέσω των οποίων διέρχεται ~20% του παγκόσμιου πετρελαίου) σε αντάλλαγμα για παύση αμερικανικών βομβαρδισμών. Διαπραγματεύσεις προγραμματίζονται στο Πακιστάν (πιθανότατα 10-11 Απριλίου).
Γιατί η κατάσταση είναι τόσο εύθραυστη
Οι βασικές διαφωνίες παραμένουν άλυτες:
- Το Ιράν επιμένει σε άρση κυρώσεων, δικαίωμα εμπλουτισμού και διακοπή ισραηλινών επιχειρήσεων.
- Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ απαιτούν μηδενικό πυρηνικό πρόγραμμα και πλήρη ελευθερία ναυσιπλοΐας.
- Το Ισραήλ ξεκαθάρισε ότι η εκεχειρία δεν καλύπτει τον Λίβανο, κάτι που το Ιράν απορρίπτει.
Διεθνείς αναλυτές από AP, Reuters, Washington Post και Al Jazeera συμφωνούν ότι η συμφωνία κρέμεται από κλωστή.
Επιπτώσεις στις αγορές και την παγκόσμια οικονομία
Παρότι αρχικά οι τιμές πετρελαίου υποχώρησαν μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας, η νέα κρίση στα Στενά προκαλεί νέα ανησυχία. Κάθε διακοπή στη ροή πετρελαίου απειλεί με άνοδο τιμών, πληθωρισμό και προβλήματα στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Τι περιμένουμε τις επόμενες ημέρες
Η εκεχειρία δίνει μικρό περιθώριο χρόνου για διάλογο στο Πακιστάν, αλλά η εμπιστοσύνη είναι ήδη χαμηλή. Αν δεν υπάρξει άμεση αποκλιμάκωση στον Λίβανο και επαναλειτουργία των Στενών, η κατάσταση μπορεί να κλιμακωθεί ξανά γρήγορα.
Η διεθνολόγος δρ. Ασπασία Αλιγίζακη είχε προειδοποιήσει στη Ναυτεμπορική ότι η μόνιμη συμφωνία είναι πολύ δύσκολη. Τα γεγονότα των τελευταίων ωρών επιβεβαιώνουν δυστυχώς την ανάλυσή της: η ειρήνη στην περιοχή παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.
